سازوکارهای زیستی مرتبط با کوسه گرینلند

به گزارش مجله خبری نگار، کوسه گرینلند با عمر ۳۰۰ تا ۵۰۰ سال، طولانی‌ترین عمر را در میان مهره‌داران دارد.

ترمیم فعال DNA، سلامت چشم‌ها، عملکرد پایدار قلب از مهم‌ترین عوامل طول عمر این گونه هستند.

کالبدشکافی انجام‌شده در ایرلند اطلاعات ارزشمندی درباره سازوکار‌های زیستی مرتبط با پیری فراهم کرده است.

راز طول عمر کوسه گرینلند؛ دانشمندان به چه یافته‌هایی رسیدند؟

کالبدشکافی یک کوسه گرینلند که در سواحل غربی ایرلند به گل نشسته بود، فرصتی کم‌سابقه برای بررسی راز طول عمر این گونه فراهم کرد. پژوهشگران امیدوارند یافته‌های این بررسی بتواند سازوکار‌های زیستی مرتبط با کند شدن روند پیری، سلامت اندام‌ها، مقاومت سلول‌ها در برابر آسیب را بهتر توضیح دهد.

این کوسه که حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال سن داشت، از نظر گونه خود هنوز در مرحله‌ای معادل «آغاز بلوغ» محسوب می‌شود؛ زیرا کوسه‌های گرینلند می‌توانند بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ سال عمر کنند و طولانی‌ترین عمر را در میان مهره‌داران کره زمین داشته باشند.

کوسه‌ای که هنوز جوان محسوب می‌شود

این کوسه مرده با طول تقریبی ۳ متر در شهرستان Sligo واقع در سواحل غربی ایرلند پیدا شد و به دانشمندان امکان داد یکی از اسرارآمیزترین گونه‌های دریایی جهان را از نزدیک مطالعه کنند.

براساس برآورد‌های اولیه، این جانور بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال سن داشت. زمانی که این کوسه متولد شد، Queen Victoria و Abraham Lincoln هنوز زنده بودند، خودرو‌های موتوری نیز هنوز اختراع نشده بودند.

با این حال، برای گونه‌ای که توانایی زندگی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ سال را دارد، ۱۵۰ سالگی تنها آغاز دوره بلوغ محسوب می‌شود.

Emilie De Loose، زیست‌شناس دریایی از Ireland Whale and Dolphin Group (IWDG)، می‌گوید اینکه یک جانور تنها برای رسیدن به سن تولیدمثل حدود یک قرن و نیم زمان نیاز داشته باشد، موضوعی شگفت‌انگیز است.

ترمیم DNA؛ یکی از مهم‌ترین راز‌های طول عمر

براساس گزارش BBC، تمرکز اصلی کالبدشکافی روی ساختار سلولی این کوسه بود؛ ساختاری که توانسته صد‌ها سال دوام بیاورد.

دانشمندان سال‌ها تصور می‌کردند انگل‌های موجود روی چشم کوسه گرینلند باعث نابینایی آن می‌شوند، اما نتایج جدید خلاف این فرضیه را نشان داد.

سلول‌های چشمی، ساختار‌های مولکولی این کوسه که بیش از یک قرن عمر کرده بود، کاملاً سالم باقی مانده بودند.

در حالی که قدرت بینایی انسان با افزایش سن به‌طور طبیعی کاهش پیدا می‌کند، بررسی‌ها نشان می‌دهد کوسه گرینلند در برابر این نشانه رایج پیری مقاومت قابل‌توجهی دارد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد ژن‌های مسئول ترمیم آسیب‌های DNA در این گونه فعالیت بسیار بیشتری دارند. این ویژگی باعث می‌شود تخریب سلولی ناشی از افزایش سن با سرعت بسیار کمتری رخ دهد.

آزمایش‌های انجام‌شده روی نمونه‌ها

عدسی چشم برای تعیین دقیق سن، به آزمایش تاریخ‌گذاری رادیوکربن ارسال شد.

نمونه‌های عضله برای بررسی تلومرها، کلاهک‌های محافظ انتهای زنجیره‌های DNA، به آزمایشگاه منتقل شدند.

قلبی که در برابر پیری مقاومت می‌کند

یکی دیگر از یافته‌های مهم کالبدشکافی، قلب بسیار بزرگ این کوسه بود.

وزن تقریبی قلب انسان: حدود ۳۰۰ گرم

وزن قلب این کوسه: حدود ۳۴ کیلوگرم

بررسی‌ها نشان داد این قلب همچنان کاملاً سالم به نظر می‌رسد.

مطالعات علمی اخیر نشان داده‌اند حتی اگر در قلب کوسه‌های گرینلند نشانه‌هایی مانند بافت اسکار (سیکاتریس) که معمولاً از علائم پیری محسوب می‌شود ایجاد شود، عملکرد قلب بدون افت کارایی ادامه پیدا می‌کند.

پژوهشگران این ویژگی را یکی از مهم‌ترین سازوکار‌های زیستی مؤثر در عمر فوق‌العاده طولانی این گونه می‌دانند.

متابولیسم کند؛ رمز دیگر زندگی چندصدساله

یکی دیگر از عوامل مؤثر در طول عمر کوسه گرینلند، متابولیسم بسیار آهسته، نیاز پایین به انرژی است.

این کوسه‌ها در آب‌های بسیار سرد، کم‌منبع اقیانوس منجمد شمالی زندگی می‌کنند، به‌آرامی شنا می‌کنند، در بدن خود مقادیر زیادی مواد شیمیایی طبیعی دارند که نقش ضدیخ را ایفا می‌کند.

همین ویژگی‌ها به کاهش مصرف انرژی، افزایش دوام سلول‌ها در طول زمان کمک می‌کند.

نتایج این کالبدشکافی چه اهمیتی دارد؟

داده‌های به‌دست‌آمده از این کالبدشکافی تاریخی که تحت نظارت موزه ملی ایرلند انجام شد، تنها به مشخص شدن علت مرگ این شکارچی عظیم دریایی محدود نمی‌شود.

دانشمندان امیدوارند این اطلاعات بتواند درک بهتری از سازوکار‌های زیستی مرتبط با کند شدن روند پیری، حفظ عملکرد اندام‌ها، بقای چندصدساله موجودات زنده ارائه دهد.

موزه ملی ایرلند همچنین پوست این کوسه را برای نگهداری بلندمدت حفظ کرده است تا در آینده داستان این گونه اسرارآمیز، پژوهش‌های مرتبط با «طول عمر» را به بازدیدکنندگان معرفی کند.

سوالات متداول

کوسه گرینلند چند سال عمر می‌کند؟

براساس مطالعات علمی، این گونه می‌تواند بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ سال عمر کند و طولانی‌ترین عمر را در میان مهره‌داران دارد.

سن کوسه‌ای که در ایرلند پیدا شد چقدر بود؟

برآورد اولیه نشان می‌دهد این کوسه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال سن داشته است.

چرا چشم کوسه گرینلند با افزایش سن سالم می‌ماند؟

نتایج کالبدشکافی نشان می‌دهد ساختار سلولی چشم سالم باقی مانده، ژن‌های ترمیم DNA فعالیت بالایی دارند.

راز سلامت قلب کوسه گرینلند چیست؟

مطالعات نشان می‌دهد قلب این گونه حتی با وجود برخی نشانه‌های پیری، عملکرد طبیعی خود را حفظ می‌کند.

جمع‌بندی

کالبدشکافی این کوسه گرینلند، اطلاعات ارزشمندی درباره طول عمر، ترمیم DNA، سلامت قلب، مقاومت چشم‌ها در برابر پیری، نقش متابولیسم کند در بقای چندصدساله این گونه ارائه کرده است. ادامه این پژوهش‌ها می‌تواند شناخت دانشمندان از فرآیند پیری را گسترش دهد. 

منبع:فوت و فن