مشخص شده است که خون می‌تواند در مورد سلامت فرد صحبت کند

به گزارش مجله خبری نگار، بیستم آوریل در روسیه روز ملی اهداکنندگان خون است. به گفته سرگئی سولودنیکوف، دکترای پزشکی و دانشیار گروه شیمی و بیوتکنولوژی در دانشگاه پلی‌تکنیک پرم، خون نه تنها اکسیژن را حمل می‌کند و بدن را در برابر عفونت‌ها محافظت می‌کند، بلکه می‌تواند اطلاعات زیادی در مورد سلامت فرد، از سن بیولوژیکی گرفته تا کرونوتایپ، آشکار کند. 

خون از پلاسما و سلول‌ها تشکیل شده است: گلبول‌های قرمز خون اکسیژن و دی اکسید کربن را حمل می‌کنند، گلبول‌های سفید خون از بدن در برابر عفونت محافظت می‌کنند و پلاکت‌ها مسئول لخته شدن خون هستند. با این حال، نمک‌ها - سدیم، پتاسیم و کلسیم - نیز نقش مهمی دارند.

سرگئی سولودنیکوف توضیح داد: «آن‌ها مانند اسفنج عمل می‌کنند، آب را جذب می‌کنند و خون را در رگ‌ها نگه می‌دارند. اگر نمک خیلی کم باشد، مایعات به اندام‌های انتهایی هجوم می‌آورند و باعث تورم می‌شوند. اگر نمک خیلی زیاد باشد، آب به داخل رگ‌ها برمی‌گردد.»

خون در مغز استخوان قرمز تولید می‌شود، که در استخوان‌های پهن - جناغ سینه، دنده‌ها، مهره‌ها، لگن و حتی جمجمه - یافت می‌شود. در اینجا است که سلول‌های بنیادی گلبول‌های قرمز، پلاکت‌ها و گلبول‌های سفید خون را تشکیل می‌دهند.

تولید گلبول‌های قرمز خون توسط کلیه‌ها با استفاده از هورمون اریتروپویتین تنظیم می‌شود. اگر بدن کمبود اکسیژن داشته باشد - مثلاً پس از از دست دادن خون یا در ارتفاعات بالا - تولید آن به شدت افزایش می‌یابد.

این دانشمند خاطرنشان کرد: «وقتی فردی از کوه بالا می‌رود یا خون از دست می‌دهد، کلیه‌ها این را حس می‌کنند و اریتروپویتین آزاد می‌کنند که به مغز استخوان سیگنال می‌دهد تا تولید گلبول‌های قرمز را تسریع کند.»

کلیه‌ها نقش کلیدی در سیستم گردش خون دارند. آنها تقریباً ۱.۲ لیتر خون در دقیقه را پردازش می‌کنند و کل حجم خون تقریباً در ۴ تا ۵ دقیقه فیلتر می‌شود. تقریباً ۱۸۰ لیتر ادرار اولیه در روز تولید می‌شود، اما تقریباً تمام آب و مواد مغذی به خون بازگردانده می‌شوند.

فشار خون همچنین توسط کلیه‌ها، سیستم عصبی و هورمون‌ها تنظیم می‌شود. وقتی فشار خون افت می‌کند، رگ‌های خونی منقبض می‌شوند، قلب شروع به تندتر تپیدن می‌کند و کلیه‌ها تولید رنین و آلدوسترون را برای حفظ آب و نمک تحریک می‌کنند.

گرم‌ترین خون بدن در قلب نیست، بلکه در کبد است. هر دقیقه حدود ۱.۵ لیتر خون از آن عبور می‌کند و در آنجا می‌تواند تا ۴۰ درجه سانتیگراد گرم شود.

این متخصص توضیح داد: «کبد به طور فعال از طریق عملکرد مداوم گرما تولید می‌کند، به همین دلیل بالاترین دمای خون در اینجا ثبت می‌شود.»

آزمایش خون حتی می‌تواند کرونوتایپ (نوع خواب) فرد را نشان دهد - اینکه آیا او سحرخیز است یا شب زنده‌دار (این سازمان در فهرست عوامل خارجی وزارت دادگستری قرار دارد). سطح ملاتونین و کورتیزول برای این منظور اندازه‌گیری می‌شود. آزمایش خون همچنین به ارزیابی سن بیولوژیکی رگ‌های خونی کمک می‌کند. یکی از نشانگرها، فاکتور فون ویلبراند است که سطح آن با افزایش سن افزایش می‌یابد و می‌تواند خطر تصلب شرایین، حمله قلبی و سکته مغزی را نشان دهد.

گاهی اوقات یک فرد حتی می‌تواند همزمان دو نوع گروه خونی داشته باشد. این وضعیت کایمریسم نامیده می‌شود و یا به صورت مادرزادی - از طریق ادغام دو جنین - یا پس از پیوند عضو یا انتقال خون رخ می‌دهد.

این دانشمند توجه ویژه‌ای به اهدای خون داشت. به گفته او، اهدای منظم خون نه تنها برای گیرندگان، بلکه برای خود اهداکنندگان نیز مفید است.

پس از اهدای خون، جریان خون بهبود می‌یابد، سطح کلسترول و گلوکز کاهش می‌یابد و حساسیت بافت به انسولین افزایش می‌یابد. علاوه بر این، اهداکنندگان به طور منظم تحت غربالگری پزشکی رایگان قرار می‌گیرند و اغلب از بهبود حال خود خبر می‌دهند.