توهم جنگی ترامپ چه بر سر شرکت‌های هواپیمایی دنیا آورد؟

به گزارش مجله خبری نگار، افزایش شدید قیمت سوخت جت در پی تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز، از یک تهدید بالقوه به بحرانی بالفعل برای صنعت هوانوردی جهان تبدیل شده است. این بحران از افزایش قیمت بلیت و کاهش پرواز‌ها آغاز شد و اکنون به تعطیلی کامل شرکت‌های هواپیمایی رسیده است.

امروز شرکت هواپیمایی آمریکایی اسپیریت ایرلاینز که زمانی صد‌ها پرواز در روز انجام می‌داد از تعطیلی کامل فعالیت‌های خود خبر داد. این شرکت هواپیمایی پس از جهش قیمت سوخت از ۲.۲۴ دلار به بیش از ۴.۵ دلار برای هر گالن، توان ادامه فعالیت را از دست داد.

بر اساس اظهارات رسمی مذاکراتی میان دولت آمریکا و این شرکت برای تامین نقدینگی اضطراری در جریان بود، اما در نهایت به نتیجه نرسیده است. شان دافی، وزیر حمل و نقل آمریکا، در یک نشست خبری اعلام کرد که امکان توافق وجود داشت، اما شروط آن فراهم نشد: «دولت همیشه نیم‌میلیارد دلار آماده ندارد که صرف نجات یک ایرلاین کند!»

گزارش‌ها از دست رفتن حدود ۱۵ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم خبر می‌دهند، از خلبانان و مهمانداران گرفته تا کارکنان زمینی، خدمات فرودگاهی و پیمانکاران. همچنین صد‌ها هزار مسافر با لغو ناگهانی پرواز‌ها سرگردان شدند.

کارشناسان هشدار می‌دهند اگر تنش‌های خاورمیانه ادامه یابد، سایر شرکت‌های هواپیمایی به ویژه ایرلاین‌های اقتصادی در اروپا و آسیا نیز با فشار‌های مشابهی مواجه خواهند شد. برخی شرکت‌ها از هم‌اکنون مسیر‌های پروازی خود را تغییر داده‌اند، تعداد پرواز‌ها را کاهش داده‌اند یا هزینه اضافی سوخت را به قیمت بلیت منتقل کرده‌اند.

در آمریکا علاوه بر اسپیریت، شرکت‌هایی، چون یونایتد، دلتا و امریکن نیز نسبت به اثرات مستقیم جهش قیمت سوخت هشدار داده‌اند. برخی از این شرکت‌ها پیش‌بینی سود سالانه خود را کاهش داده‌اند و برخی دیگر از بازنگری در شبکه پروازی خبر داده‌اند، اما پیامد‌های این بحران تنها به آمریکا محدود نشده است.

اروپا؛ باند‌های خلوت‌تر، بلیت‌های گران‌تر

در اروپا نیز شرکت هواپیمایی ایرفرانس-کی‌ال‌ام در پی پیامد‌های اقتصادی و سیاسی جنگ علیه ایران ناچار شد بیش از ۱۵۰ پرواز منطقه‌ای خود را لغو کند و ده‌ها مسیر رفت و برگشت را از برنامۀ پروازی خود خارج کنند.

کی‌ال‌ام اعلام کرد که برای جبران هزینه‌های فزاینده سوخت، قیمت بلیت پرواز‌های دوربرد خود را افزایش داده است.

لوفت هانزا نیز با حذف یا ادغام حدود ۲۰ هزار پرواز تابستانی، یکی از گسترده‌ترین برنامه‌های تعدیل عملیاتی خود در سال‌های اخیر را اجرا کرده است.

در انگلستان ایزی‌جت و رایان‌ایر هشدار داده‌اند در صورت ادامه این روند، افزایش نرخ بلیت و محدودسازی مسیر‌ها اجتناب ناپذیر می‌شود.

شرکت‌های هواپیمایی دنیا در باند اضطرار

در شرق آسیا نیز ایرآسیا ایکس با کاهش ۱۰ درصدی ظرفیت پروازی و اعمال هزینه اضافی سوخت بر مسافران، تلاش کرده از فشار مالی ناشی از بحران عبور کند.

ترکیش ایرلاینز، قطر ایرویز و امارات نیز به دلیل تغییر برخی مسیر‌های پروازی و طولانی‌تر شدن زمان پروازها، با بالا رفتن هزینه‌ها رو به رو شده‌اند.

فدراسیون شرکت‌های هواپیمایی هند در هشدار رسمی به دولت این کشور اعلام کرده است که صنعت هوانوردی هند به‌دلیل افزایش هزینه سوخت ناشی از تنش‌های خاورمیانه و اختلال در مسیر‌های نزدیک به تنگه هرمز، در وضعیت بحرانی قرار گرفته و در صورت ادامه این وضعیت خطر تعطیلی گسترده وجود دارد.

کارشناسان می‌گویند که به دلیل ممنوعیت حریم هوایی و تغییر مسیر پرواز‌ها برای دوری از مناطق پرریسک ناشی از تنش‌های خاورمیانه، به‌تنهایی میلیون‌ها دلار هزینه مضاعف به شرکت‌های هواپیمایی تحمیل کرده است.

همچنین بررسی گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد دست‌کم ۲۰ شرکت هواپیمایی بزرگ جهان از آمریکا تا اروپا و شرق آسیا تحت تاثیر مستقیم جهش قیمت سوخت ناشی از اختلال در زنجیره تامین سوخت به‌دنبال تنش‌های خاورمیانه قرار گرفته‌اند:

۱. اسپیریت ایرلاینز (Spirit Airlines)

افزایش شدید قیمت سوخت در کنار بحران نقدینگی و شکست مذاکرات برای دریافت کمک مالی، این شرکت را به توقف کامل عملیات رساند. مدل اقتصادی مبتنی بر بلیت ارزان توان تحمل شوک ناگهانی هزینه‌ها را نداشت.

۲. ایرفرانس- کی‌ال‌ام (KLM)

افزایش هزینه سوخت و فشار برای کاهش هزینه‌های باعث لغو گسترده پرواز‌های اروپایی شد. این شرکت بخشی از مسیر‌های کم سود را برای مدیریت مصرف سوخت از برنامه خارج کرد.

افزایش بهای سوخت باعث شد شرکت ایرفرانس بخشی از هزینه‌ها را با افزایش نرخ بلیت جبران کند. برخی بازتنظیم‌های زمانی در پرواز‌های دوربرد نیز برای بهینه‌سازی مصرف سوخت اعمال شد.

۳. لوفت‌هانزا (Lufthansa)

برای مهار رشد هزینه‌های انرژی، این شرکت هزاران پرواز را ادغام یا حذف کرد. تمرکز اصلی روی حذف مسیر‌های کم‌تقاضا و کاهش پرواز‌های تکراری بود.

۴. ایرآسیا ایکس (AirAsia X)

جهش هزینه سوخت در مسیر‌های طولانی، سودآوری پرواز‌ها را کاهش داد. به همین دلیل بخشی از ظرفیت پروازی کاهش یافت و هزینه سوخت به بلیت‌ها اضافه شد.

۵. رایان ایر (Ryanair)

افزایش بهای سوخت حاشیه سود مدل ارزان‌قیمت این شرکت را تهدید کرده است. مدیران شرکت توسعه برخی مسیر‌های جدید را متوقف کرده‌اند.

۶. ایزی جت (easyJet)

افزایش هزینه عملیاتی باعث بازنگری در برخی برنامه‌های تابستانی شد. این شرکت در حال بررسی افزایش قیمت بلیت برای جبران فشار مالی است.

۷. آئورینی (Aurigny)

برای جلوگیری از پرواز‌های کم‌ظرفیت، این شرکت چند مسیر را ادغام کرد. هدف اصلی، کاهش مصرف سوخت و بهبود بهره‌وری ناوگان بود.

۸. اژین ایرلاینز (Aegean Airlines)

افزایش قیمت سوخت و اختلال در مسیر‌های منطقه‌ای بر درآمد شرکت فشار وارد کرد. بخشی از برنامه توسعه پروازی متوقف شد.

۹. یونایتد ایرلاینز (United Airlines)

افزایش مستقیم هزینه سوخت باعث کاهش سود سالانه شد. شرکت ناچار به بازبینی برخی پرواز‌های بین‌المللی شده است.

۱۰. دلتا ایرلاینز (Delta Air Lines)

هزینه بالاتر سوخت سود این شرکت را کاهش داده است و مسیر‌های کم تقاضا بازنگری شده‌اند.

۱۱. امریکن ایرلاینز (American Airlines)

افزایش هزینه سوخت، شرکت را به سمت باز تنظیم ظرفیت پروازی سوق داده است. تغییر در نرخ‌گذاری بلیت نیز در دستور کار قرار گرفته است.

۱۲. جت بلو (JetBlue)

افزایش قیمت سوخت باعث کاهش محسوس حاشیه سود شد. شرکت بخشی از مسیر‌های منطقه‌ای را مورد بازبینی قرار داده است.

۱۳. فرانتیر ایرلاینز (Frontier Airlines)

این شرکت برای مهار هزینه‌ها، ظرفیت برخی پرواز‌های فصلی را کاهش داده است. مدل کم‌هزینه این شرکت در برابر نوسانات سوخت آسیب‌پذیر است.

۱۴. ساوت وست ایرلاینز (Southwest Airlines)

رشد هزینه‌های سوخت برنامه‌ریزی عملیاتی این شرکت را تحت فشار قرار داده است. برخی پرواز‌های داخلی برای کاهش هزینه ادغام شده‌اند.

۱۵. بریتیش ایرویز (British Airways)

افزایش هزینه پرواز‌های دوربرد باعث بازبینی در برخی مسیر‌های بین‌قاره‌ای شد. این شرکت سعی کرد فشار مالی را از طریق افزایش نرخ بلیت برطرف کند.

۱۶. ویرجین آتلانتیک (Virgin Atlantic)

پرواز‌های طولانی‌مدت شرکت ویرجین آتلانتیک بیشترین تاثیر را از جهش سوخت گرفته‌اند. باز تنظیم برنامه پروازی برای کنترل هزینه‌ها آغاز شده است.

۱۷. قطر ایرویز (Qatar Airways)

تغییر مسیر برخی پرواز‌ها برای دوری از مناطق پرتنش، مصرف سوخت را افزایش داده است. این مسئله هزینه را بالا برده و زمان برخی پرواز‌ها را طولانی‌تر کرده است.

۱۸. امارات (Emirates)

افزایش طول مسیر برخی پرواز‌های بین‌المللی مصرف سوخت را بالا برده است. این شرکت در حال بازتنظیم شبکه پروازی برای کاهش فشار هزینه‌ای است.

۱۹. ترکیش ایرلاینز (Turkish Airlines)

وابستگی بالا به مسیر‌های ترانزیتی منطقه، این شرکت را در برابر بحران سوخت آسیب‌پذیر کرده است.

توهم ترامپ در جنگ علیه ایران وضعیت صنعت هوانوردی جهان را به یغما برد و با شروع تنش در خاورمیانه خسارت سنگینی را به اقتصاد جهان تحمیل کرد. اگر ناامنی در خاورمیانه ادامه پیدا کند، صنعت هوانوردی جهانی ناچار خواهد بود نه فقط در قیمت‌گذاری و شبکه پروازی، بلکه در تعریف مدل اقتصادی خود بازنگری انجام دهد و حتی ممکن است چهره سفر هوایی را در سال‌های آینده به طور اساسی تغییر کند.

منبع: فرهیختگان-زهرا جعفریان