تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران؛ سریلانکا در چنگال «تهدید سه‌گانه» انرژی، کود و چای

به گزارش مجله خبری نگار از روزنامه دیلی میرور، به دنبال تجاوز نظامی اخیر امریکا و اسرائیل علیه ایران و تشدید تنش‌ها و متعاقب آن بسته شدن عملی تنگه هرمز، محققان هشدار می‌دهند که این کشور جزیره‌ای با یک "شوک لرزه‌ای" رو‌به‌رو است که می‌تواند بهبود اقتصادی حساس آن پس از ۲۰۲۲ را از مسیر خارج کند.

این مطالعه تأکید می‌کند که در حالی که جهان اغلب بر نفت تمرکز دارد، برای سریلانکا، این بحران به سرعت به یک وضعیت اضطراری وخیم امنیت غذایی تبدیل خواهد شد.

این آسیب‌پذیری ناشی از یک «تهدید سه‌گانه» است: وابستگی تقریباً کامل به انرژی وارداتی، اتکا به کود‌های وارداتی و بخش کشاورزی بزرگ با جایگزین‌های داخلی اندک.

بر اساس این گزارش با عنوان «هزینه بستن تنگه هرمز»، سریلانکا با دومین افزایش شدید پیش‌بینی‌شده قیمت مواد غذایی در سطح جهان رو‌به‌رو است و انتظار می‌رود هزینه‌ها بیش از ۱۵ درصد افزایش یابد.

این امر ناشی از این واقعیت است یک سوم کود‌های نیتروژنی جهان از تنگه هرمز منتقل می‌شود و اختلال در فصل کاشت فعلی در ماه مارس می‌تواند منجر به از بین رفتن محصولات یا کاهش شدید بازده برای کل سال شود.

تأثیر اقتصادی در حال حاضر در خیابان‌های کلمبو آشکار شده است و قیمت خرده‌فروشی سوخت تنها در سه هفته ۸ درصد افزایش یافته است و دولت را بر آن داشته تا سیستم سهمیه‌بندی سوخت با کد QR را دوباره راه‌اندازی کند و برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی، تعطیلات هفتگی برای مؤسسات دولتی اعلام کند.

فراتر از بنزین، توافق تهاتر «چای در برابر نفت» با ایران متوقف شده و صنعت چای، منبع اصلی ارز خارجی سریلانکا را در حالت ساکن قرار داده است.

کارشناسان موسسه مطالعات سیاست (IPS) تخمین می‌زنند که بسته ماندن طولانی مدت تنگه هرمز، می‌تواند ۱.۹ میلیارد دلار به هزینه واردات اضافه کند و کلمبو برای این افزایش ۲۳ درصدی آمادگی ندارد.

آنورا کومارا دیسانایاک رییس جمهور سریلانکا در این ارتباط خطاب به مردم این کشور گفته است که دولت «باید برای بدترین حالت آماده شود و در عین حال به بهترین حالت امیدوار باشد.»

مطالعه موسسه کیل به شکاف فزاینده در تاب‌آوری جهانی اشاره می‌کند و خاطرنشان می‌کند که در حالی که کشور‌های ثروتمندتر ممکن است ضرر‌های ناچیزی را متحمل شوند، کشور‌های جنوب آسیا مانند سریلانکا ۱۰ تا ۲۰ برابر بیشتر از «ضرر‌های رفاهی» رنج می‌برند و این امر، بسته شدن تنگه هرمز را نه تنها به یک بحران انرژی، بلکه به مبارزه‌ای برای بقا تبدیل می‌کند.

تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران از بامداد روز نهم اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شد؛ این اقدام در حالی صورت گرفت که مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری برخی کشور‌های منطقه در جریان بود.

جمهوری اسلامی ایران در پی آغاز تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی، پاسخی قاطع، هدفمند و متناسب به این اقدام ارائه داد. در چارچوب این پاسخ مشروع، مواضع نظامی و امنیتی رژیم صهیونیستی در شهر‌های مختلف فلسطین اشغالی و همچنین پایگاه‌ها و مراکز استقرار نیرو‌های آمریکایی در منطقه با حملات موشکی، پهپادی و هوایی دقیق هدف قرار گرفت.

مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده‌اند این عملیات‌ها در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع طبق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد و با هدف بازدارندگی، جلوگیری از تداوم تجاوز و تحمیل هزینه به متجاوزان انجام شده است. جمهوری اسلامی ایران هشدار داده است که هرگونه تداوم یا گسترش تجاوز، با پاسخی شدیدتر و گسترده‌تر مواجه خواهد شد.