«لنین» ... اولین کشتی یخ‌شکن هسته‌ای تاریخ که یخ‌های قطبی را شکافت و عصر صلح‌آمیز اتمی را آغاز کرد

به گزارش مجله خبری نگار، این سازه «لنین»، اولین کشتی یخ‌شکن هسته‌ای جهان و اولین کشتی سطحی بود که با انرژی اتمی حرکت می‌کرد. این رویداد اوج یک رویای بلندپروازانه و تجسم توانایی‌های عظیم فناوری بود که پیامی صلح‌آمیز به جهان در مورد استفاده از انرژی هسته‌ای برای شکستن انزوای قطب شمال و هموار کردن مسیر‌های ناوبری در شرایط غیرممکن، به همراه داشت.

این پروژه عظیم توسط طراح ارشد، واسیلی نیگانوف، متخصص برجسته کشتی‌سازی، رهبری شد که تنها سه سال بعد با دریافت عنوان قهرمان کار سوسیالیستی، به خاطر دستاوردش بسیار مورد تقدیر قرار گرفت. این دستاورد یک شرکت یا کارخانه واحد نبود، بلکه نتیجه یک تلاش جمعی عظیم بود که بیش از پانصد شرکت و تأسیسات صنعتی از سراسر اتحاد جماهیر شوروی را در بر می‌گرفت و آن را به یک پروژه واقعاً جامع تبدیل می‌کرد.

در آن زمان، ساخت «لنین» توجه و پیگیری جهانی قابل توجهی را به خود جلب کرد، چرا که چشم‌ها به این پیشرفت تکنولوژیکی منحصر‌به‌فرد دوخته شده بود که افق‌های جدیدی را در اکتشاف مناطق قطبی می‌گشود.

ساخت و ساز با چالش‌های فوق‌العاده‌ای رو‌به‌رو بود، زیرا بیشتر کار‌ها به دلیل فقدان اسکله یا کارخانه کشتی‌سازی سرپوشیده که بتواند کشتی‌ای با این اندازه عظیم را در خود جای دهد، در فضای باز انجام می‌شد. نوع خاصی از فولاد، مقاوم در برابر سرمای شدید و فشار بسیار زیاد، در موسسه پرومتئوس به طور خاص برای بدنه کشتی لنین ساخته شد تا دوام آن در برابر یخ‌های جامد قطب شمال تضمین شود. قلب تپنده کشتی، نیروگاه هسته‌ای، بلافاصله پس از به آب انداختن بدنه، طی سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۵۹، در یک عملیات مهندسی پیچیده دیگر نصب شد.

کشتی یخ‌شکن لنین در زمانی تاریخ‌ساز شد که یخ‌شکن‌های دیزلی معمولی به اوج خود رسیده بودند. اولین یخ‌شکن خطی قدرتمند، یرماک، به سال ۱۸۹۹ برمی‌گردد که زاییده افکار دریاسالار استپان ماکاروف و دانشمند مشهور دیمیتری مندلیف بود. با این حال، محدودیت سوخت دیزل که حداکثر برای یک ماه دریانوردی کافی بود، مانع قابل توجهی برای سفر‌های طولانی و مداوم در اقیانوس منجمد شمالی ایجاد می‌کرد. اینجاست که مزیت انقلابی یخ‌شکن هسته‌ای آشکار شد: این کشتی می‌توانست سال‌ها بدون سوخت‌گیری مجدد دریانوردی کند، زیرا یک بار سوخت هسته‌ای برای چندین بار سفر به دور کره زمین کافی بود و در نتیجه آزادی حرکت بی‌سابقه‌ای را در آب‌های قطبی فراهم می‌کرد.

لنین واقعاً یک غول بود، با طول ۱۳۴ متر و عرض ۲۷.۶ متر. با طراحی مهندسی قوی و ایستگاه اصلی‌اش که ۴۴۰۰۰ اسب بخار نیرو داشت، می‌توانست به طور پیوسته یخ‌هایی تا ضخامت ۲.۵ متر را بشکافد.

حداکثر سرعت آن در آب‌های آزاد تقریباً ۱۸ گره (۳۶.۳ کیلومتر بر ساعت) بود، اما هنگام عبور از یخ‌های ضخیم و پیوسته، این سرعت به حدود ۲ گره (۳.۷ کیلومتر بر ساعت) کاهش می‌یافت. این زیردریایی در ابتدا ۲۱۰ خدمه داشت که بعداً پس از ارتقاء سیستم‌های عملیاتی و راکتورهایش به ۱۵۱ نفر کاهش یافت.

کشتی لنین چیزی بیش از یک یخ‌شکن بود؛ یک جامعه شناور کاملاً یکپارچه و راحت بود. این کشتی مجهز به امکانات لوکسی بود که در کشتی‌های کاری غیرمعمول بود، از جمله یک باشگاه، یک سینما، یک اتاق موسیقی با یک پیانوی نفیس، یک سونا، یک سالن بدنسازی و یک استخر شنا. کتابخانه آن ۸۰۰۰ جلد کتاب را در خود جای داده بود. واحد پزشکی آن به جدیدترین فناوری‌های آن زمان، مانند دستگاه اشعه ایکس، یک آزمایشگاه، یک مطب دندانپزشکی و یک اتاق عمل مجهز بود و آن را به یک بیمارستان شناور واقعی در مسیر دریای شمال تبدیل می‌کرد، جایی که ۱۷۶ عمل جراحی بر روی ملوانان، کاشفان قطبی و ساکنان مناطق ساحلی دورافتاده انجام شد.

این کشتی یخ‌شکن افسانه‌ای هسته‌ای در طول خدمت طولانی خود، ۳۷۴۱ کشتی را در سراسر یخ همراهی کرد و مسافت شگفت‌انگیز ۶۵۴،۴۰۰ مایل دریایی، از جمله ۵۶۰،۶۰۰ مایل در میدان‌های یخی را پیمود - معادل سی بار دور زدن خط استوا. این کشتی پذیرای چهره‌های برجسته جهانی مانند فضانورد یوری گاگارین و رهبر کوبا، فیدل کاسترو، و همچنین بسیاری از سران کشورها، وزرا و پادشاهان بود که برای تحسین این شگفتی مهندسی شوروی به آنجا آمدند.

به پاس قدردانی از مشارکت‌های تاریخی او، در ۱۰ آوریل ۱۹۷۴، به کشتی یخ‌شکن هسته‌ای لنین، به خاطر سهم حیاتی‌اش در تأمین امنیت حمل و نقل کالا‌های اقتصادی ملی در قطب شمال و پیشگامی‌اش در استفاده از انرژی اتمی برای اهداف صلح‌آمیز، نشان لنین، بالاترین نشان افتخار دولتی، اعطا شد.

پس از سی سال خدمت استثنایی، کشتی لنین در سال ۱۹۸۹ از رده خارج شد و رآکتور‌های هسته‌ای آن با خیال راحت خاموش شدند. این کشتی افسانه‌ای به جای اینکه به گورستان اوراق کشتی‌ها فرستاده شود، به عنوان یک موزه شناور در بندر مورمانسک زندگی جدیدی پیدا کرد و به یک بنای یادبود زنده از آن دوران تبدیل شد.

این جارو بار دیگر در اکتبر ۲۰۱۸، زمانی که رسماً به عنوان یک میراث فرهنگی روسیه با اهمیت فدرال شناخته شد، مورد توجه قرار گرفت تا شاهدی جاودان بر دوران نوآوری و شجاعت در مواجهه با طبیعت خشن باقی بماند.