به گزارش مجله خبری نگار/دانشمندانی از لهستان، ایالات متحده و بریتانیا این باور رایج را که افراد زیبا به طور خودکار اخلاقیتر تلقی میشوند، زیر سوال بردهاند. سه آزمایش نشان داده است که این اثر نه چندان با جذابیت ظاهری، بلکه با میزان علاقه ما به آن شخص توضیح داده میشود. این تحقیق در مجله Scientific Reports منتشر شده است.
مدتهاست که اعتقاد بر این است که ظاهر خوب با ویژگیهای مثبت شخصیتی مرتبط است. با این حال، مطالعات قبلی نتایج متناقضی را نشان دادهاند: گاهی اوقات جذابیت هیچ تأثیری بر ارزیابیهای اخلاقی ندارد و گاهی اوقات حتی سوءظنهایی را ایجاد میکند - مثلاً در مورد غرور یا فریبکاری. نویسندگان مطالعه جدید تصمیم گرفتند بررسی کنند که آیا احساس همدردی عامل کلیدی است که زیبایی و ادراک اخلاقی را به هم پیوند میدهد یا خیر.
در سه آزمایش، شرکتکنندگان غریبهها را بر اساس عکسها و توضیحات کوتاه رتبهبندی کردند. از آنها خواسته شد تا میزان جذابیت فیزیکی و همچنین میزان صداقت، شرافت و وظیفهشناسی آنها را ارزیابی کنند.
در دو آزمایش اول، مشخص شد که زنان جذاب در واقع مهربانتر تلقی میشدند -، اما فقط به این دلیل که همدردی بیشتری را در شرکتکنندگان برمیانگیزند. وقتی سطح این همدردی در نظر گرفته شد، تأثیر ظاهر بر ارزیابیهای اخلاقی ناپدید شد. چنین ارتباطی برای مردان یافت نشد.
در آزمایش سومی که در بریتانیا انجام شد، دانشمندان عمداً با نشان دادن پروفایل فردی با دیدگاهها و علایق مشابه یا کاملاً متفاوت از دیدگاهها و علایق خودشان به شرکتکنندگان، سطح علاقه را دستکاری کردند. در این مورد، ارزیابیها در درجه اول به سطح علاقه بستگی داشت، نه به ظاهر: حتی افراد نسبتاً جذاب، مهربانتر از افراد بسیار زیبا در نظر گرفته میشدند. بنابراین، علاقه به عامل تعیینکننده تبدیل شد.
نکته قابل توجه این است که اعتقاد به دنیای عادلانه - این ایده که مردم آنچه را که شایسته آن هستند به دست میآورند - بر نتایج تأثیری نداشت، اگرچه قبلاً پیشنهاد شده بود که این باور، ارتباط بین زیبایی و اخلاق را توضیح میدهد.
کنراد بوسجان، یکی از نویسندگان این مطالعه، گفت: «دادههای ما نشان میدهد که وقتی شخصیت اخلاقی کسی را ارزیابی میکنیم، احساسات و همدردیهای شخصی نقش بسیار پررنگتری نسبت به ظاهر او ایفا میکنند. این بدان معناست که برداشت ما از افراد میتواند عمیقاً ذهنی باشد. درک این موضوع میتواند به ما کمک کند تا تصمیمات منصفانهتری بگیریم و از تعصب دوری کنیم.»