اتصال ۷۰ نیاز بیمارستانی به توان شرکت‌های فناور در فن‌بازار سلامت

به گزارش مجله خبری نگار،دکتر محمدحسین یزدی در گفت‌و‌گو با اشاره به حضور فعال شرکت‌های فناور در فن‌بازار سلامت امسال، گفت: یکی از ویژگی‌های این دوره، ارائه فهرست نیازمندی‌های بیمارستان امام خمینی (ره) به‌عنوان بزرگترین مرکز بالینی دانشگاه است که فرصتی برای شناسایی و اتصال این نیاز‌ها به توانمندی شرکت‌های فناور فراهم کرده است.

وی افزود: علاوه بر شرکت‌های فناور دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۸ شرکت از فناوران دانشگاه تهران نیز به‌صورت فعال در این فن‌بازار حضور دارند که فعالیت آنها عمدتا در حوزه مهندسی پزشکی و فناوری‌های مرتبط با سلامت است. هدف اصلی ما این است که توانمندی این شرکت‌ها را به نیاز‌های واقعی مراکز درمانی متصل کنیم.

یزدی با بیان اینکه این ارتباط می‌تواند هم برای شرکت‌های فناور و هم برای مراکز درمانی دستاورد داشته باشد، اظهار کرد: در صورت تحقق این اتصال، هسته‌ها و شرکت‌های فناور می‌توانند مخاطب و بازار محصولات خود را پیدا کنند و بیمارستان‌ها نیز به‌جای تامین نیازهایشان صرفا از بازار‌های مرسوم و سنتی، از ظرفیت‌های فناورانه موجود در دانشگاه‌ها برای رفع نیاز‌های خود بهره ببرند.

وی با بیان اینکه در این دوره از فن‌بازار سلامت نزدیک به ۷۰ نیاز مختلف از بیمارستان‌ها به این فن‌بازار ارائه شده است، خاطر نشان کرد: این نیاز‌ها بررسی و با توانمندی شرکت‌های حاضر تطبیق داده شده‌اند تا زمینه همکاری میان دو طرف فراهم شود. امیدواریم در دو روز برگزاری این رویداد، تفاهم‌نامه‌ها و توافق‌هایی برای پاسخ‌گویی به بخشی از این نیاز‌ها شکل بگیرد.

مدیر توسعه فناوری و ارتباط با صنعت دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر اینکه نقش اصلی فن‌بازار، ایجاد بستر ارتباط میان عرضه‌کنندگان فناوری و متقاضیان آن است، یادآور شد: در بسیاری از نمایشگاه‌های صنعتی، شرکت‌ها توانمندی‌های خود را عرضه می‌کنند و به دنبال مشتری می‌گردند؛ اما در این فن‌بازار تلاش کرده‌ایم فناوری را به نیازی متصل کنیم که از سوی مراکز درمانی شناسایی و اعلام شده است.

وی با اشاره به اهمیت ملی رفع نیاز‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران اضافه کرد: مقیاس فعالیت این دانشگاه به اندازه‌ای است که اگر یکی از نیاز‌های آن در حوزه سلامت برطرف شود، این تجربه می‌تواند در سطح ملی نیز مورد استفاده قرار گیرد؛ چراکه بسیاری از نیاز‌های بیمارستان‌های کشور مشابه یکدیگر است و راه‌حل‌های فناورانه توسعه‌یافته در یک مرکز درمانی قابلیت تعمیم به سایر مراکز را دارند.

یزدی درباره نوع نیاز‌های ارائه‌شده از سوی بیمارستان‌ها توضیح داد: بخشی از این نیاز‌ها به تجهیزات پزشکی از جمله دستگاه‌های ونتیلاتور، تجهیزات بیهوشی و برخی ابزار‌های مصرفی مربوط می‌شود. با توجه به محدودیت‌های موجود در واردات و تأمین تجهیزات، گاهی حتی محصولاتی که در داخل کشور تولید می‌شوند نیز به دلیل دشواری تأمین مواد اولیه با کمبود مواجه می‌شوند. برای پاسخگویی به برخی از این نیاز‌ها می‌توان از روش‌های جایگزین و راهکار‌های نوآورانه استفاده کرد. بعضی از نیاز‌ها نیز ماهیت لجستیکی دارند و با بهبود نظام توزیع و دسترسی قابل رفع هستند. در مواردی هم یک دستگاه به دلیل نبود قطعه‌ای خاص از چرخه خدمت خارج شده است که با استفاده از ظرفیت فناورانه کشور می‌توان آن قطعه را بازطراحی یا تولید کرد و دستگاه را دوباره به چرخه خدمت بازگرداند.

مدیر توسعه فناوری و ارتباط با صنعت دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به وجود نیاز‌هایی در حوزه دارو افزود: مواد مؤثره دارویی، رادیودارو‌ها و دارو‌های نهایی از دیگر موضوعات مطرح‌شده در فهرست نیاز‌های مراکز درمانی هستند. حتی برخی از دارو‌هایی که به‌تازگی در سطح جهانی معرفی شده‌اند، در کشور نیز تولید یا عرضه شده‌اند و می‌توانند بخشی از نیاز‌های داخلی را پوشش دهند. هرچند تأمین بخشی از نیاز‌های کشور و کاهش وابستگی به واردات اهمیت دارد، اما هدف فن‌بازار صرفاً جایگزینی واردات نیست؛ بلکه می‌خواهیم این رویکرد را در نظام پژوهش و فناوری کشور گسترش دهیم که توسعه فناوری باید از نیاز واقعی آغاز شود.

یزدی با انتقاد از رویکرد‌هایی که در آن ابتدا فناوری تولید و سپس برای یافتن مشتری تلاش می‌شود، اظهار کرد: اگر پژوهشگر یا فناور ابتدا بر اساس علاقه و موضوع پژوهشی خود محصولی تولید کند و پس از آن به دنبال مشتری باشد، ممکن است بازار مناسبی برای محصول پیدا نشود و حتی شرکت فناور با شکست اقتصادی مواجه شود. مسیر درست این است که ابتدا نیاز شناسایی شود و سپس توان پژوهشی و فناورانه برای پاسخگویی به آن به کار گرفته شود. در واقع، در این فن‌بازار تلاش کرده‌ایم نیاز مراکز درمانی را در کنار توانمندی شرکت‌ها قرار دهیم تا از پیوند این دو، فناوری‌هایی شکل بگیرد که بتوانند مسائل واقعی جامعه را حل کنند. در این الگو، ابتدا نیاز مشخص است، سپس ظرفیت پژوهشی و فناورانه متناسب با آن به کار گرفته می‌شود و در نهایت محصولی تولید می‌شود که از ابتدا مخاطب و بازار مشخصی دارد.

یزدی با اشاره به نتایج اجرای این رویکرد در سال گذشته، گفت: در سال ۱۴۰۴، تعداد ۶۲ محصول بر اساس همین الگوی نیازمحور توسعه یافتند و موفق به دریافت مجوز‌های لازم شدند. این محصولات صرفا نمونه اولیه یا پروتوتایپ نبودند، بلکه مراحل توسعه فناوری و الزامات قانونی و رگولاتوری را طی کردند، پرونده‌های مربوط به آنها تکمیل شد و زمینه ورودشان به بازار و تجاری‌سازی فراهم آمد.

وی با تفکیک تفاهم‌نامه‌های همکاری از خروجی‌های واقعی فناوری، افزود: تفاهم‌نامه‌ها معمولا میان مراکز تحقیقاتی، مراکز رشد یا فناوران منعقد می‌شوند، اما آنچه برای ما اهمیت دارد، محصولی است که مراحل توسعه را طی کرده و مجوز‌های لازم را دریافت کرده باشد. چنین محصولی می‌تواند به‌عنوان خروجی قابل ارزیابی فعالیت‌های فناورانه در نظر گرفته شود.

مدیر توسعه فناوری و ارتباط با صنعت دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره سهم محصولات وارداتی در مراکز بیمارستانی، میزان وابستگی به واردات در همه گروه‌های محصولات حوزه سلامت را یکسان ندانست و ادامه داد: در تجهیزات پیشرفته و فناوری‌های سطح بالا، سهم محصولات وارداتی بیشتر است؛ اما بخشی از تجهیزات با سطح فناوری متوسط و همچنین محصولات روتین و مصرفی در داخل کشور تأمین می‌شوند. در مقطع کنونی، یکی از مشکلات کشور تنها تأمین تجهیزات پیشرفته نیست، بلکه در برخی محصولات با فناوری متوسط و حتی محصولات ساده‌تر نیز به دلیل اختلال در زنجیره تأمین و مسائل لجستیکی با کمبود مواجه هستیم. از این رو، یکی از اهداف فن‌بازار امسال شناسایی و توسعه راه‌حل‌های نوآورانه برای پاسخ‌گویی به این نیاز‌ها است.

هشتمین رویداد فن‌بازار سلامت به همت دانشگاه علوم پزشکی تهران از روز گذشته سه‌شنبه ۱۹ آبان آغاز به کار کرد و تا امروز چهارشنبه ۲۰ آبان ادامه دارد.