یک متخصص گوارش و ایمونولوژیست تأثیر فست فود را بر میکروبیوتای روده ارزیابی کرد

به گزارش مجله خبری نگار، فست فود اغلب با برگرها، سیب زمینی سرخ کرده و نوشابه مرتبط است، اما ما آن را بسیار بیشتر در اشکال کمتر آشکار آن می‌بینیم: سوسیس‌های صبحانه، غلات شیرین، سس‌های آماده، کالا‌های پخته شده از فروشگاه، شکلات و غذا‌های فرآوری شده. مصرف منظم چنین محصولاتی می‌تواند بر میکروبیوتای روده و مکانیسم‌های دفاعی مرتبط با بدن تأثیر منفی بگذارد. این موضوع در ۹ نوامبر توسط دکتر آلنا کوزنتسوا، متخصص آلرژی-ایمونولوژیست در مرکز بهداشت اسکاندیناوی، و اکاترینا کورنیلووا، رئیس بخش گوارش در کلینیک المپوس MARS به ایزوستیا گزارش شد.

چه چیزی در واقع فست فود محسوب می‌شود؟

به گفته کورنیلوا، آنچه مهم‌تر است سرعت آماده‌سازی غذا نیست، بلکه ترکیب و میزان فرآوری صنعتی آن است. علم از طبقه‌بندی NOVA استفاده می‌کند که غذا‌های فوق فرآوری‌شده را شناسایی می‌کند - ترکیبات صنعتی که اغلب با استفاده از مواد اولیه اصلاح‌شده، طعم‌دهنده‌ها، امولسیفایر‌ها و تقویت‌کننده‌های طعم تولید می‌شوند.

این دسته ممکن است شامل سوسیس، ناگت، دسر‌های آماده، بار‌های شیرین، غلات صبحانه و محصولات فست فود باشد.

کورنیلوا خاطرنشان کرد: «همه غذا‌های فرآوری‌شده مضر نیستند. سبزیجات منجمد، ماست طبیعی یا لوبیای کنسروی بدون نمک و شکر اضافی می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند.»

بنابراین، خودِ فرآوری مهم نیست، بلکه ارزش غذایی، ترکیب و نسبت محصول در رژیم غذایی روزانه اهمیت دارد.

چه اتفاقی برای میکروبیوتای روده می‌افتد؟

میکروبیوتای روده به تغذیه بسیار حساس است و تغییرات می‌تواند به سرعت رخ دهد. رژیم غذایی سرشار از محصولات حیوانی و کم فیبر، فراوانی باکتری‌های دخیل در پردازش پلی‌ساکارید‌های گیاهی و همچنین محیط زیست باکتری‌های تولیدکننده بوتیرات - منبع انرژی برای مخاط روده بزرگ و عاملی در تنظیم التهاب - را کاهش می‌دهد.

کورنیلوا تأکید کرد: «فست فود فوراً باکتری‌های مفید را از بین نمی‌برد. بلکه تعادل میکروارگانیسم‌ها و فعالیت متابولیکی آنها را تغییر می‌دهد.»

کوزنتسوا اضافه می‌کند: اگر رژیم غذایی فرد عمدتاً شامل برگرها، سیب‌زمینی سرخ‌کرده و نوشیدنی‌های شیرین باشد و سبزیجات و غلات کامل کمی مصرف کند، جامعه میکروبی فیبر غذایی کمتری دریافت می‌کند. با این حال، علاقه به فست فود لزوماً به این معنی نیست که فرد سیستم ایمنی ضعیفی دارد.

چرا روده‌ها محافظت خود را از دست می‌دهند؟

یکی از مشکلات اصلی رژیم غذایی مدرن، کمبود فیبر است. فیبر غذایی نه تنها برای تحرک روده، بلکه به عنوان یک ماده مغذی برای میکروبیوتا نیز مورد نیاز است. وقتی فیبر کم باشد، برخی از باکتری‌ها شروع به بهره‌برداری فعال از مخاط محافظی می‌کنند که روده‌ها را می‌پوشاند. این مخاط، همراه با دیواره روده، اولین خط دفاعی در برابر باکتری‌ها و مواد مضر است. در مطالعات حیوانی، کمبود فیبر منجر به تخریب این لایه محافظ شده است، اما این یک مدل است و اثباتی بر آسیب مشابه در هر فردی که فست فود می‌خورد، نیست.

اگر لایه محافظ آسیب ببیند، این مانع متراکم‌تر می‌شود و به باکتری‌ها و مواد زائد آنها اجازه می‌دهد تا راحت‌تر از آن عبور کنند. به این پدیده افزایش نفوذپذیری روده می‌گویند. به طور معمول، مخاط به آب و مواد مغذی اجازه عبور می‌دهد، اما نفوذ باکتری‌ها و اجزای آنها را محدود می‌کند. هنگامی که این مانع آسیب ببیند، این ذرات راحت‌تر به بافت نفوذ می‌کنند و می‌توانند التهاب را تشدید کنند - وضعیتی که در بیماری سلیاک و بیماری التهابی روده شایع است.

او تأکید کرد: «سندرم روده نشت‌کننده» که بسیار رایج است، به عنوان یک تشخیص پزشکی جداگانه شناخته نمی‌شود. هیچ معیار تشخیصی یا آزمایش تأییدی پذیرفته‌شده‌ای برای آن وجود ندارد.»

بنابراین، مهم است که مکانیسم واقعی را با تفسیر ساده‌شده‌ی آن اشتباه نگیریم. نفخ و خستگی می‌توانند با طیف وسیعی از بیماری‌ها همراه باشند و رابطه‌ی بین نفوذپذیری و التهاب می‌تواند دو طرفه باشد: خود بیماری نیز به مخاط آسیب می‌رساند.

شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد فست فود به طور خاص از طریق آسیب به سد دفاعی بدن باعث بیماری‌های خودایمنی در انسان می‌شود. قند اضافی به طور غیرمستقیم، از طریق کمبود فیبر و جایگزینی غذا‌های سالم، بر میکروبیوتا تأثیر می‌گذارد؛ چربی‌های ترانس در درجه اول برای رگ‌های خونی مضر هستند؛ و در مطالعات کوچک نشان داده شده است که امولسیفایر‌ها ترکیب میکروبیوتا را تغییر می‌دهند، اما افزایش قابل توجهی در نشانگر‌های التهابی نشان نداده‌اند.

آیا فست فود می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند؟

سیستم ایمنی روده دائماً با میکروبیوتا در تعامل است: میکروارگانیسم‌ها و محصولات متابولیک آنها در تنظیم پاسخ‌های ایمنی، حفظ عملکرد سد دفاعی و کنترل التهاب نقش دارند. اما عبارت «فست فود سیستم ایمنی را تضعیف می‌کند» بیش از حد کلی‌گویی است. دقیق‌تر این است که بگوییم یک رژیم غذایی نامتعادل طولانی مدت می‌تواند تعاملات بین میکروبیوتا، سد مخاطی و سیستم ایمنی را مختل کند.

کوزنتسوا خاطرنشان کرد: «روده‌ها ارتباط نزدیکی با سیستم ایمنی دارند. مخاط آن دائماً در تماس با غذا و میکروارگانیسم‌ها است و سلول‌های ایمنی به مهار عفونت‌ها و جلوگیری از واکنش بیش از حد به مواد بی‌ضرر کمک می‌کنند.»

میکروبیوم می‌تواند در پاسخ به یک رژیم غذایی جدید تغییر کند و عادت طولانی مدت به فست فود به معنای آسیب برگشت ناپذیر به سیستم ایمنی بدن نیست. برخی از افراد هنگام تغییر به یک رژیم غذایی سالم، کاهش سطح پروتئین‌های التهابی خاصی را تجربه می‌کنند، اما این تضمین کننده بهبودی کامل نیست - نتایج به شرایط اولیه بستگی دارد. یک بیماری موجود ممکن است نیاز به درمان جداگانه داشته باشد، بنابراین غیرممکن است که با یک تغییر رژیم غذایی، درمان قطعی را تضمین کنیم.

چند وقت یکبار می‌توان فست فود خورد؟

هیچ فرکانس ایمن جهانی وجود ندارد. یک برگر واحد میکروبیوم شما را مختل نمی‌کند - این رژیم غذایی کلی شما است که طی ماه‌ها شکل می‌گیرد و مهم است. وقتی غذا‌های فرآوری شده اساس رژیم غذایی شما را تشکیل می‌دهند، داستان متفاوت است. طبق توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی، افراد بالای ۱۰ سال باید حداقل ۲۵ گرم فیبر غذایی و ۴۰۰ گرم میوه و سبزیجات در روز مصرف کنند و قند‌های افزوده را به ۱۰ ٪ از کالری خود محدود کنند.

کورنیلوا در پایان گفت: «نیازی به مصرف پروبیوتیک، مواد جاذب یا انجام به اصطلاح سم‌زدایی بعد از هر برگر نیست. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد چنین اقداماتی برای جبران مصرف گاه به گاه فست فود مفید هستند.»

اگر نمی‌توانید از فست فود اجتناب کنید، باید از نوشابه‌های شیرین پرهیز کنید، غذا‌های ساده‌تر را انتخاب کنید، مقدار سس‌ها را کاهش دهید، سبزیجات اضافه کنید و از تبدیل این عادت روزانه به یک عادت غذایی خودداری کنید. بهتر است فیبر را به تدریج و با در نظر گرفتن تحمل خود افزایش دهید. هیچ رژیم پروبیوتیک یکسانی برای همه وجود ندارد - فواید آنها به داروی خاص و موارد مصرف بستگی دارد. درد مداوم شکم یا اختلالات طولانی مدت روده نیاز به ارزیابی توسط متخصص گوارش دارد.