راز حساسیت گربه‌ها به لمس شکم و پنجه!

به گزارش مجله خبری نگار/شهرآرانیوز،سگ‌ها معمولاً از نوازش شدن شکم لذت می‌برند و حتی برای دریافت نوازش بیشتر روی پشت خود دراز می‌کشند؛ اما گربه‌ها رفتار متفاوتی دارند. بیشتر گربه‌ها هنگام لمس شدن شکم احساس ناراحتی می‌کنند و همین واکنش در برابر لمس پنجه‌ها و دم آنها نیز دیده می‌شود. این حساسیت گاهی با تغییر زبان بدن، دور شدن از دست انسان و حتی رفتار‌های تهاجمی مانند گاز گرفتن و چنگ زدن همراه است. متخصصان رفتارشناسی حیوانات معتقدند این واکنش‌ها دلایل مختلفی دارند که بخش مهمی از آنها به غریزه دفاعی و ویژگی‌های جسمانی گربه‌ها مربوط می‌شود.

دلیل حساسیت گربه‌ها به لمس شکم، پنجه‌ها و دم چیست؟

گربه‌ها هم شکارچی هستند و هم ممکن است خودشان به طعمه حیوانات بزرگ‌تر تبدیل شوند. به همین دلیل، از بخش‌هایی از بدن خود که هنگام حمله آسیب‌پذیرتر هستند، محافظت می‌کنند. شکم یکی از مهم‌ترین این نواحی است.

سارا الیس، رئیس بخش سلامت روان و رفتار گربه‌ها در مؤسسه حمایت از گربه‌ها (International Cat Care)، در گفت‌و‌گو با Live Science توضیح می‌دهد که شکم گربه‌ها از جمله قسمت‌هایی است که هنگام حمله بیشتر در معرض آسیب قرار می‌گیرد.

اندام‌های حیاتی مانند کبد، معده و روده در ناحیه شکم قرار دارند؛ برخلاف قلب و ریه‌ها که توسط قفسه استخوانی دنده‌ها محافظت می‌شوند، این اندام‌ها پوشش استخوانی مشابهی ندارند. گربه‌ها ساختاری به نام «کیسه اولیه» (Primordial Pouch) نیز دارند که از لایه‌ای از پوست و چربی اضافی در ناحیه شکم تشکیل شده و تا حدودی مانند یک لایه محافظ عمل می‌کند. بااین‌حال، بیشتر گربه‌ها همچنان هنگام لمس یا نوازش شکم احساس تهدید می‌کنند.

اگرچه سگ‌ها نیز از نظر ساختار بدنی شباهت زیادی به گربه‌ها دارند، کمتر در معرض شکار شدن توسط حیوانات بزرگ‌تر قرار می‌گیرند. در مقابل، گربه‌ها ممکن است هدف حمله سگ‌ها، کایوت‌های شهری و حتی پرندگانی مانند شاهین و جغد قرار بگیرند. بنابراین، محافظت از ناحیه شکم برای آنها اهمیت غریزی دارد.

دم نیز یکی دیگر از قسمت‌های آسیب‌پذیر بدن گربه‌ها محسوب می‌شود. هنگامی که حیوان دیگری، از جمله یک گربه دیگر، آنها را تعقیب می‌کند، دم اغلب نزدیک‌ترین بخش بدن به مهاجم است. الیس توضیح می‌دهد که احتمال گاز گرفته شدن گربه از ناحیه پایه دم در چنین موقعیت‌هایی زیاد است؛ به همین دلیل، بسیاری از گربه‌ها نسبت به نوازش شدن دم حساسیت دارند.

پنجه‌ها نیز به دو دلیل مهم ممکن است در برابر لمس شدن واکنش منفی نشان دهند. نخست اینکه گربه‌ها در موقعیت‌های تهدیدآمیز برای فرار به پنجه‌های خود وابسته هستند. فرار کردن یکی از اصلی‌ترین راهبرد‌های بقای این حیوانات است و اگر امکان فرار نداشته باشند، ممکن است برای مقابله با تهدید از چنگ زدن و ضربه زدن با پنجه استفاده کنند. در چنین شرایطی، آزاد بودن پنجه‌ها برای آنها اهمیت زیادی دارد.

دلیل دوم به حساسیت بالای پنجه‌ها مربوط می‌شود. پنجه‌های گربه دارای مو‌های حسی مچی (Carpal Vibrissae) و بالشتک‌های انگشتی هستند که به محرک‌های مختلفی مانند فشار و گرما واکنش نشان می‌دهند. به گفته مایکل دلگادو، متخصص رفتارشناسی گربه‌ها و پژوهشگر ارشد دانشگاه پوردو، حساسیت این بخش‌ها می‌تواند توضیح دهد که چرا بسیاری از گربه‌ها از لمس شدن پاهایشان خوششان نمی‌آید.

اگر می‌خواهید گربه‌ای را نوازش کنید، بهتر است به‌جای شکم، دم و پنجه‌هایش سراغ قسمت‌هایی بروید که بیشتر گربه‌ها از لمس شدن آنها لذت می‌برند؛ از جمله پایه گوش‌ها، اطراف گونه‌ها و زیر چانه.

این نواحی از بدن گربه‌ها دارای غدد بویایی متعددی هستند. گربه‌ها معمولاً صورت و سر خود را به بدن گربه‌های دیگری که با آنها رابطه دوستانه دارند می‌مالند. دلگادو توضیح می‌دهد که وقتی انسان این قسمت‌ها را نوازش می‌کند، گربه‌ها تا حدی همان رفتاری را تجربه می‌کنند که هنگام تعامل دوستانه با همنوعان خود دارند.

بااین‌حال، همه گربه‌ها رفتار یکسانی ندارند. برخی از آنها برخلاف الگوی معمول، از نوازش شدن شکم لذت می‌برند. دلگادو می‌گوید در طول فعالیت حرفه‌ای خود با چند گربه مواجه شده که به این نوع نوازش علاقه داشته‌اند.

برخی گربه‌ها نیز از نوازش کوتاه دم خود استقبال می‌کنند. الیس توضیح می‌دهد که این حیوانات ممکن است برای نشان دادن رضایت، قسمت انتهایی بدن خود را به دست فرد نوازش‌کننده فشار دهند و دمشان را به سمت بالا نگه دارند. این رفتار گاهی با عنوان «باسن آسانسوری» (Elevator Butt) شناخته می‌شود.

این تفاوت‌های رفتاری نشان می‌دهد که هر گربه شخصیت و ترجیحات خاص خودش را دارد. حتی واکنش مثبت به نوازش شکم، پنجه‌ها یا دم می‌تواند نشانه پیوند عاطفی نزدیک میان گربه و صاحبش باشد.

الیس توصیه می‌کند صاحبان گربه همیشه به واکنش‌های حیوان خود توجه کنند، علایق و حساسیت‌های او را بشناسند و به ترجیحاتش احترام بگذارند. در واقع، بهترین راه برای برقراری ارتباط با گربه این است که اجازه دهیم خود حیوان نوع و میزان تماس فیزیکی مورد علاقه‌اش را مشخص کند.