ایجنت‌های هوش مصنوعی در سفارش غذا ناکام ماندند!

به گزارش مجله خبری نگار/آنا؛ گسترش ایجنت‌های هوش مصنوعی در سال‌های اخیر این انتظار را ایجاد کرده که کاربران بتوانند بسیاری از فعالیت‌های اینترنتی، از جست‌وجوی محصولات تا خرید و پرداخت، را بدون مراجعه مستقیم به وب‌سایت‌ها و برنامه‌های مختلف انجام دهند. شرکت‌های فناوری نیز با توسعه ابزار‌هایی که امکان ارتباط مدل‌های زبانی با فروشگاه‌ها و سرویس‌های آنلاین را فراهم می‌کنند، تلاش دارند تجربه خرید اینترنتی را به فرایندی خودکار و گفت‌وگومحور تبدیل کنند. با این حال، آمار‌های تازه یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های سفارش و تحویل غذا در آمریکا نشان می‌دهند که استقبال عملی کاربران از چنین خدماتی هنوز بسیار محدود است. دوردش که طی ماه‌های گذشته امکاناتی برای اتصال ابزار‌های هوش مصنوعی خارجی به سامانه سفارش خود فراهم کرده، اکنون با فاصله قابل توجهی میان ظرفیت فنی این قابلیت‌ها و میزان استفاده واقعی از آنها مواجه شده است. این وضعیت پرسش‌هایی درباره نیاز کاربران به ایجنت‌های مستقل برای انجام فعالیت‌های ساده و میزان آمادگی بازار برای گسترش تجارت مبتنی بر هوش مصنوعی ایجاد کرده است.

ایجنت‌های خارجی تنها چندصد سفارش در دوردش ثبت کرده‌اند

تونی شو، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل دوردش، در نشست بررسی نتایج مالی فصل سوم ۲۰۲۶ اعلام کرده که مجموع سفارش‌های ثبت‌شده از طریق ایجنت‌های هوش مصنوعی شرکت‌های دیگر، از زمان فعال شدن این قابلیت‌ها تاکنون تنها به چندصد مورد رسیده است. او این میزان استفاده را بسیار پایین توصیف کرده و توضیح داده که کاربران همچنان ترجیح می‌دهند برای سفارش غذا مستقیماً به برنامه دوردش مراجعه کنند. اهمیت این آمار زمانی روشن‌تر می‌شود که حجم فعالیت پلتفرم در نظر گرفته شود؛ این شرکت تنها در فصل سوم سال جاری ۹۹۳ میلیون سفارش پردازش کرده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۲۸ درصد افزایش یافته است. البته رقم چندصد سفارش مربوط به تمام دوره فعالیت ایجنت‌های خارجی است، در حالی که آمار ۹۹۳ میلیون سفارش تنها یک فصل مالی را پوشش می‌دهد و این ۲ عدد بازه زمانی یکسانی ندارند.

مدیرعامل این مجموعه معتقد است دلیل اصلی استقبال محدود کاربران، ماهیت نسبتاً ساده سفارش آنلاین غذاست. برخلاف خرید‌های پیچیده که ممکن است به بررسی طولانی مشخصات، مقایسه قیمت‌ها و ارزیابی گزینه‌های متعدد نیاز داشته باشند، سفارش غذا معمولاً فرایندی کوتاه است که کاربران پیش‌تر با مراحل آن آشنایی دارند. بسیاری از مشتریان رستوران‌های موردعلاقه خود را می‌شناسند، سابقه سفارش‌های قبلی را در برنامه دارند و می‌توانند بدون نیاز به یک واسطه هوشمند، غذای موردنظرشان را انتخاب کنند. در چنین شرایطی، اضافه شدن ایجنتی که باید درخواست کاربر را دریافت کند و سپس برای ثبت سفارش به سرویس دیگری متصل شود، لزوماً تجربه ساده‌تر یا سریع‌تری ایجاد نمی‌کند. با این حال، شو تأکید کرده که استفاده از ابزار‌های هوشمند همچنان در حال تکامل است و نمی‌توان براساس آمار اولیه درباره آینده آنها نتیجه‌گیری قطعی کرد.

اتصال مستقیم ایجنت‌های هوش مصنوعی به سفارش غذا امکان‌پذیر شده است

دوردش کمتر از یک ماه پیش ابزار ارتباطی جدیدی براساس پروتکل Model Context Protocol یا MCP معرفی کرد که به ایجنت‌های هوش مصنوعی خارجی اجازه می‌دهد مستقیماً با سامانه سفارش این شرکت تعامل داشته باشند. این پروتکل استانداردی برای اتصال برنامه‌های هوش مصنوعی به ابزار‌ها و خدمات بیرونی است و به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند بدون نیاز به طراحی یکپارچه‌سازی اختصاصی برای هر سرویس، امکان انجام فعالیت‌های عملی را در اختیار مدل‌های خود قرار دهند. با استفاده از این اتصال، ایجنت می‌تواند براساس درخواست کاربر گزینه‌های موجود را بررسی کند، اقلام موردنیاز را به سبد خرید اضافه کند و مراحل ثبت سفارش را از طریق زیرساخت دوردش پیش ببرد. پیش از فراهم شدن چنین ارتباطی، ابزار‌های خارجی معمولاً برای انجام فعالیت‌های مشابه به روش‌های پیچیده‌تری مانند تعامل خودکار با صفحات وب وابسته بودند.

با این حال، دسترسی به اتصال جدید هنوز عمومی نشده و در مرحله آزمایشی محدود قرار دارد. دوردش این قابلیت را ابتدا در اختیار تعداد محدودی از شرکای تجاری قرار داده و تمرکز اولیه آن بیشتر بر سفارش‌های سازمانی مانند تهیه ناهار کارکنان شرکت‌هاست. برای مثال، یک ایجنت متصل به ابزار‌های ارتباطی محیط کار می‌تواند درخواست غذای چند کارمند را جمع‌آوری کند و سفارش گروهی را بدون مراجعه جداگانه افراد به برنامه ثبت کند. امکان سفارش مجدد خودکار اقلام مصرفی محل کار نیز از کاربرد‌های پیش‌بینی‌شده این فناوری است. محدود بودن دسترسی و تمرکز اولیه بر مشتریان سازمانی از عواملی هستند که باید هنگام ارزیابی تعداد پایین سفارش‌ها در نظر گرفته شوند، زیرا هنوز بخش بزرگی از کاربران عادی امکان استفاده مستقیم از این روش را ندارند.

این شرکت قصد دارد با بررسی رفتار کاربران آزمایشی، مشخص کند کدام قابلیت‌ها واقعاً باعث ایجاد سفارش‌های جدید می‌شوند و کدام ویژگی‌ها تنها مراحل انجام خرید‌های معمول را تغییر می‌دهند. از نظر مدیرعامل دوردش، همکاری با توسعه‌دهندگان ایجنت‌های خارجی زمانی ارزش تجاری بیشتری خواهد داشت که مشتریان تازه‌ای جذب کند یا انجام فعالیت‌هایی را امکان‌پذیر سازد که پیش‌تر به‌سادگی قابل اجرا نبودند. در مقابل، اگر کاربران تنها همان سفارش‌های قبلی خود را از مسیر متفاوتی ثبت کنند، مزیت اقتصادی اتصال به ابزار‌های خارجی محدودتر خواهد بود. این موضوع برای آینده تجارت ایجنتی اهمیت دارد، زیرا شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات آنلاین باید علاوه بر امکانات فنی، مدل درآمدی مناسبی برای همکاری با دستیار‌های هوشمند مستقل ایجاد کنند.

ابزار هوش مصنوعی داخلی دوردش نتایج متفاوتی ثبت کرده است

استقبال محدود از ایجنت‌های خارجی به معنای شکست تمام قابلیت‌های هوش مصنوعی در این پلتفرم نیست. دوردش در تابستان امسال دستیار داخلی Ask DoorDash را معرفی کرد که مستقیماً در برنامه این شرکت فعالیت می‌کند و به کاربران اجازه می‌دهد با زبان طبیعی محصولات موردنیاز خود را پیدا کنند. این قابلیت می‌تواند براساس توضیحاتی مانند درخواست شام برای یک خانواده چهارنفره، رستوران‌ها و غذا‌های مناسب پیشنهاد دهد یا با دریافت تصویر یک دستور آشپزی، مواد اولیه لازم را شناسایی و به سبد خرید اضافه کند. همچنین کاربران می‌توانند درباره محدودیت‌های غذایی، بودجه یا ترجیحات شخصی خود توضیح دهند و پیشنهاد‌های متناسب‌تری دریافت کنند. تفاوت اصلی این رویکرد با ایجنت‌های خارجی در آن است که هوش مصنوعی به‌جای فعالیت به‌عنوان یک واسطه مستقل، در همان محیطی قرار دارد که کاربر برای خرید از آن استفاده می‌کند.

آمار‌های داخلی شرکت نشان می‌دهند استفاده از Ask DoorDash برای خرید مواد غذایی توانسته زمان آماده‌سازی سبد خرید را به یک‌پنجم حالت معمول کاهش دهد. به گفته دوردش، ارزش سبد‌های خرید ایجادشده با کمک این ابزار به‌طور میانگین نزدیک به ۵۰ درصد بیشتر از سفارش‌های معمول همان کاربران بوده و تعداد اقلام متمایز موجود در آنها نیز حدود ۶۰ درصد افزایش یافته است. البته این ارقام براساس داده‌های عملیاتی شرکت منتشر شده‌اند و به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که هوش مصنوعی عامل مستقیم تمام افزایش‌ها بوده است. برای نمونه، ممکن است کاربران هنگام تهیه سفارش‌های بزرگ‌تر یا خرید‌های پیچیده‌تر تمایل بیشتری به استفاده از دستیار داشته باشند و همین تفاوت رفتار بر میانگین ارزش سبد خرید تأثیر بگذارد.

کاربرد این دستیار در معرفی رستوران‌های جدید نیز نتایج قابل توجهی داشته است. دوردش اعلام کرده نزدیک به نیمی از سفارش‌های رستورانی ثبت‌شده با کمک Ask DoorDash به کسب‌وکار‌های محلی اختصاص داشته‌اند که کاربران پیش‌تر از آنها خرید نکرده بودند. این موضوع می‌تواند برای رستوران‌های کوچک اهمیت داشته باشد، زیرا در برنامه‌های سفارش غذا، کاربران اغلب به گزینه‌های آشنا مراجعه می‌کنند و پیدا کردن مشتری جدید در میان تعداد زیادی از رستوران‌ها دشوار است. دستیار هوشمند می‌تواند با تحلیل درخواست‌های توصیفی و سلیقه کاربران، گزینه‌هایی را پیشنهاد دهد که احتمالاً در جست‌و‌جو‌های معمول کمتر دیده می‌شوند. بنابراین، هرچند ایجنت‌های خارجی هنوز سهم بسیار محدودی از سفارش‌ها دارند، هوش مصنوعی داخلی پلتفرم در ساده‌تر کردن فرایند خرید و معرفی فروشندگان جدید کاربرد عملی بیشتری پیدا کرده است.

آینده تجارت ایجنتی به ارائه مزیت واقعی برای کاربران وابسته است

تونی شو در ارزیابی آینده این فناوری تأکید کرده که شرکت‌ها نباید در برابر تغییرات طبیعی رفتار کاربران مقاومت کنند، اما در عین حال نباید درباره سرعت پذیرش فناوری‌های تازه تصور غیرواقع‌بینانه داشته باشند. به اعتقاد او، ایجنت‌های هوش مصنوعی می‌توانند در خرید‌هایی که به تحقیق گسترده و تصمیم‌گیری چندمرحله‌ای نیاز دارند، مفیدتر باشند؛ برای مثال، زمانی که کاربر قصد دارد محصول گران‌قیمتی بخرد یا مجموعه‌ای از شرایط مختلف را پیش از انتخاب نهایی بررسی کند. در چنین فعالیت‌هایی، توانایی ایجنت در جست‌وجوی اطلاعات، مقایسه گزینه‌ها و انجام بخشی از مراحل خرید می‌تواند زمان و تلاش موردنیاز کاربر را کاهش دهد. همچنین انجام وظایف تکراری در زمان‌های مشخص، مانند تأمین خودکار اقلام مصرفی، از کاربرد‌هایی است که ممکن است در آینده جذابیت بیشتری پیدا کند.

تجربه سفارش آنلاین غذا نیز نشان می‌دهد گسترش یک فناوری لزوماً از نخستین ماه‌های عرضه با استقبال گسترده همراه نمی‌شود. در سال ۱۹۹۴، پیتزا هات نخستین آزمایش‌های سفارش اینترنتی را آغاز کرد؛ اقدامی که در آن زمان کاربرد محدودی داشت، اما اکنون بخش بزرگی از سفارش‌های این شرکت به‌صورت آنلاین انجام می‌شوند. البته موفقیت سفارش اینترنتی در گذشته تضمینی برای فراگیر شدن ایجنت‌های هوش مصنوعی در آینده نیست و پذیرش این ابزار‌ها به عواملی مانند سهولت استفاده، اعتماد کاربران، امنیت پرداخت و میزان صرفه‌جویی واقعی در زمان وابسته خواهد بود.

نتایج اولیه دوردش نشان می‌دهند که فاصله قابل توجهی میان قابلیت‌های فنی ایجنت‌های هوش مصنوعی و میزان استفاده روزمره کاربران از آنها وجود دارد. در شرایطی که ابزار‌های خارجی تنها چندصد سفارش ثبت کرده‌اند، قابلیت‌های داخلی توانسته‌اند در بخش‌هایی مانند تکمیل سبد خرید و پیشنهاد رستوران‌های جدید نتایج امیدوارکننده‌تری ارائه دهند. این تفاوت می‌تواند بیانگر آن باشد که در مرحله فعلی، ادغام هوش مصنوعی در خدماتی که کاربران از قبل با آنها آشنا هستند، برای برخی فعالیت‌ها کاربردی‌تر از واگذاری کامل فرایند خرید به ایجنت‌های مستقل است. با این حال، با گسترش دسترسی به ابزار‌های ارتباطی و توسعه کاربرد‌های پیچیده‌تر، الگوی استفاده از این فناوری نیز ممکن است تغییر کند.