فرح دیبا چگونه ملکه ایران شد؟ روایت بحث‌برانگیز حسین فردوست از ماجرای حصارک

به گزارش مجله خبری نگار، فرح دیبا که پیش از ازدواج با محمدرضا شاه از وضعیت مالی مناسبی برخوردار نبود، بنا بر روایتی جنجالی، برای دریافت پول به ویلای یکی از نزدیکان شاه در حصارک کرج می‌رود؛ موضوعی که سرانجام مسیر زندگی او را تغییر داد و به ازدواج با شاه منجر شد.

فرح دیبا در سال ۱۳۳۸، پس از ازدواج با محمدرضاشاه، به‌عنوان سومین همسر او وارد دربار پهلوی شد و عنوان ملکه ایران را به دست آورد. او نزدیک به دو دهه حضور در دربار، به یکی از بانفوذترین زنان ایران تبدیل شد و از امکانات و ثروت گسترده‌ای برخوردار بود.

این در حالی است که فرح پیش از ازدواج با شاه، دختری فقیر بود که حتی در تأمین هزینه تحصیلش هم ناتوان بود. اما چه مسیری این دختر جوان را از شرایط زندگی پیشین خود به جایگاه ملکه ایران رساند و چگونه به ثروتی عظیم دست یافت؟

درباره نفوذ و امتیازات فرح، «حسین فردوست» رئیس سازمان بازرسی شاهنشاهی، در خاطرات خود می‌نویسد که دفتر فرح پهلوی حدود ۶۰۰ کارمند و بخش‌های متعددی برای شناسایی و خرید آثار هنری، عتیقه‌جات، خانه‌های تاریخی، فرش، تابلو و اسناد قدیمی داشت. او با اشاره به ماجرای خرید یک خانه قدیمی در محله ارامنه تهران می‌نویسد که کارشناسان دفتر فرح، املاک و آثار تاریخی را با قیمت‌هایی دو تا سه برابر ارزش واقعی ارزیابی می‌کردند و بخشی از این مبالغ را به جیب می‌زدند.

فردوست همچنین با اشاره به وجود این تشکیلات در کنار وزارتخانه مسئول امور هنری و فرهنگی، می‌نویسد که فعالیت‌های دفتر فرح، هزینه‌های شخصی، جواهرات، بذل و بخشش‌ها، مخارج فرزندان، ساخت و مرمت کاخ‌ها و برگزاری مراسمی مانند جشن‌های ۲۵۰۰ ساله و جشن هنر شیراز، هزینه‌های هنگفتی بر بودجه کشور تحمیل می‌کرد. او در ادامه، از اختصاص بخش بزرگی از قرارداد‌های عمرانی سازمان برنامه به نزدیکان و بستگان فرح سخن می‌گوید و دوران او را اوج فساد، چپاول و غارتگری دربار پهلوی می‌خواند. (ظهور و سقوط پهلوی، خاطرات ارتشبد حسین فردوست، صص ۲۱۳ ـ ۲۱۵.).

اما درباره این مسأله که «فرح چگونه به این جایگاه رسید؟»، حسین فردوست در بخش دیگری از خاطراتش نوشته: «فرح که دختر فقیری بود، تمایلات چپ و کمونیستی داشت و با تعدادی دانشجو رفاقت داشت که یکی از آنها لیلی امیرارجمند بود. یک چنین دختری که نمی‌توانست مورد پسند هیچ مردی باشد - برای این ادعا کافی است به آلبوم آن دوران فرح مراجعه شود - از فرط استیصال برای کمک مالی، به سراغ اردشیر زاهدی در حصارک می‌رود تا بتواند در پاریس تحصیل و زندگی کند.

اگر ندانیم حصارک چیست، شاید مسأله مفهوم نشود. در حصارک ویلایی بود که اردشیر زاهدی با تعدادی از رفقای جوانش منتظر شکار دختر‌ها و زن‌ها می‌نشستند و هر مراجعه‌کننده از جنس مؤنث اگر مورد پسند زاهدی واقع می‌شد، بلافاصله به اتاق خواب می‌رفتند و اگر مورد پسند زاهدی نبود او را به یکی از رفقایش که حضور داشتند، می‌داد که آنها نیز در همان حصارک به اتاق خواب می‌رفتند. این بود کار و شغل زاهدی و البته به دوستان انگلیسی و آمریکایی‌اش هم چیزی می‌رسید.

حال این دختر با اطلاع از چنین وضعی، برای درخواست پول به سراغ زاهدی در حصارک می‌رود؛ یعنی اینکه خود را تقدیم زاهدی کند. لابد زاهدی از این دختر خوشش نیامده بود که به محمدرضا تلفن می‌زند که دختری این‌جا آمده و اگر اجازه دهید او را بیاورم. محمدرضا می‌پذیرد و بدون تحقیق قبلی که او کیست و خانوادهٔ او چیست، او را به فرودگاه می‌برد و در هواپیما به وی پیشنهاد ازدواج می‌کند.

معلوم است که فرح نیز بلافاصله قبول می‌کند؛ دختری که تا یک ساعت پیش از زاهدی پول می‌خواست - که مفهومش معین است - حال قرار شده که با شاه ازدواج کند. بدین ترتیب فرحِ حصارک «ملکه ایران» می‌شود و در مراسم تاج‌گذاری، با آن تشریفات و تجملات که از تلویزیون دیده‌اید، تاج بر سر می‌گذارد. به این ترتیب عجیب که فقط با شناخت بیماری‌های روحی و شخصیتی محمدرضا قابل درک است، فرح همسر او شد و یک‌باره وضع این خانواده فقیر دگرگون شد». (ظهور و سقوط پهلوی، خاطرات ارتشبد حسین فردوست، صص ۲۱۰ ـ ۲۱۱.)

جالب توجه آنکه فرح دیبا نیز در کتاب خاطرات خود به وضعیت زندگی‌اش پیش از ازدواج با محمدرضاشاه پرداخته بود. خسرو معتضد، تاریخ‌دان و نویسنده، درباره این کتاب می‌گوید: «فرح در کتاب خاطراتش که قبل از انقلاب نوشته بود، به نام هزار روز زندگی من ـ که بعداً به دستور شاه جمع‌آوری شد ـ گفته بود: من فقیر بودم و گاهی من را می‌بردند و در فرانسه روی میز می‌رقصیدم. شاه به فرح گفت: تو داری به من توهین می‌کنی! برای همین کتاب را جمع کردند».