هوش مصنوعی به سراغ قدیمی‌ترین نسخه‌های قرآن رفت!

پژوهشگران دانشگاه هامبورگ و کتابخانه دولتی برلین با دریافت بیش از ۹۰۰ هزار یورو بودجه، بررسی جامع ۹۲۹ نسخه خطی قرآن کشف‌شده در مسجد جامع صنعا را آغاز کردند.

به گزارش مجله خبری نگار/تقریب، این نسخه‌ها که قدمت آنها به قرن هفتم تا یازدهم میلادی بازمی‌گردد، در سال ۱۹۷۳ در مسجد جامع صنعا در یمن کشف شدند و از جمله قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی قرآن موجود در جهان به شمار می‌روند.

به دلیل شرایط سیاسی کنونی یمن، دسترسی پژوهشگران به نسخه‌های اصلی این مجموعه امکان‌پذیر نیست، اما حدود ۲۴ هزار تصویر میکروفیلمی و پنج هزار اسلاید رنگی و عکس سیاه و سفید از این نسخه‌ها که در دهه ۱۹۹۰ تهیه شده بود، در سال ۲۰۱۹ توسط بخش مطالعات شرق‌شناسی کتابخانه دولتی برلین خریداری و سپس دیجیتالی شد.

این مجموعه تصاویر اکنون امکان بررسی کامل این کشف ارزشمند را برای نخستین بار فراهم کرده است.

پژوهشگران مطالعات اسلامی دانشگاه هامبورگ و کتابخانه دولتی برلین در قالب یک پروژه ۱۲ ساله با حمایت بنیاد پژوهش آلمان (DFG)، به بررسی تاریخچه، منشا، شیوه تولید و کاربرد این نسخه‌های قرآنی خواهند پرداخت.

مرحله نخست این پروژه با عنوان «از نگاه جزئی به تصویر کلی؛ بازسازی سرگذشت مجموعه نسخه‌های خطی مسجد جامع صنعا با استفاده از بینایی رایانه‌ای، هوش مصنوعی، دیرینه‌شناسی خط و مطالعات زبان‌شناختی» از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ اجرا می‌شود و ۹۳۴ هزار و ۳۰۱ یورو بودجه دریافت کرده است.

آلبا فدلی از کتابخانه دولتی برلین و توماس آیش از بخش مطالعات اسلامی دانشگاه هامبورگ، هدایت این پروژه را برعهده دارند.

آیش هدف این طرح را بررسی مجموعه در کلیت آن و بازسازی تاریخچه نسخه‌ها، از جمله منشأ و نحوه تولید آنها و همچنین بررسی چگونگی استفاده جامعه از این متون به عنوان منابع دینی عنوان کرد.

پژوهشگران همچنین قصد دارند با استفاده از فناوری‌های بینایی رایانه‌ای و هوش مصنوعی در کنار روش‌های نوین مطالعه نسخه‌های خطی قرآن، تاریخ این مجموعه را بازسازی کنند؛ مجموعه‌ای که طی پنج دهه گذشته بار‌ها موضوع بحث، گمانه‌زنی و مناقشه‌های رسانه‌ای بوده است.

فدلی نیز تاکید کرد این پروژه علاوه بر گسترش دانش علمی، با پر کردن خلا پژوهشی موجود و فراتر رفتن از روایت‌های رسانه‌ای، به افزایش شناخت درباره اهمیت این مجموعه در میان پژوهشگران و عموم مردم کمک خواهد کرد.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری