رسانه‌های اجتماعی شاخص‌های سلامت روان را در بین نوجوانان بدتر کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، یک ساعت اضافی استفاده روزانه از رسانه‌های اجتماعی با افزایش ۱۵ درصدی احتمال افسردگی متوسط ​​یا شدید و افزایش ۱۲ تا ۱۳ درصدی اضطراب در بین نوجوانان مرتبط است. ارتباطی بین زمان استفاده از اینترنت و سلامت روان در تمام گروه‌های مورد مطالعه مشاهده شد، اما هنگام مقایسه همزمان نوجوانان، این ارتباط در بین دختران بیشتر مشهود بود. ایزوستیا بررسی می‌کند که چگونه این مطالعه انجام شده است، چرا نتایج آن ثابت نمی‌کند که رسانه‌های اجتماعی باعث افسردگی می‌شوند و آیا محدود کردن زمان استفاده از صفحه نمایش کمکی خواهد کرد یا خیر.

چگونه دانشمندان رفتار نوجوانان را مطالعه کردند؟

این مطالعه توسط یک تیم بین‌المللی از محققان به رهبری دانشگاه آلبرتا انجام شد. یافته‌های آن در مجله علمی Adolescence منتشر شد. نویسندگان از داده‌های پروژه تحقیقاتی کانادایی COMPASS که داده‌های مربوط به سلامت و رفتار دانش‌آموزان را جمع‌آوری می‌کند، استفاده کردند. نمونه شامل نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله از مدارس بریتیش کلمبیا، آلبرتا، انتاریو، جزیره پرنس ادوارد و کبک بود.

محققان دو تحلیل مقطعی انجام دادند. اولین تحلیل شامل ۵۸،۲۸۹ نوجوان بود که در طول سال تحصیلی ۲۰۲۱-۲۰۲۲ در این نظرسنجی شرکت کردند و دومین تحلیل شامل ۴۴،۷۷۷ شرکت‌کننده در سال تحصیلی ۲۰۲۲-۲۰۲۳ بود. علاوه بر این، محققان پاسخ‌های ۲۶۷۴۳ نوجوان را که در هر دو دوره پرسشنامه‌ها را تکمیل کرده بودند، مقایسه کردند. این امر به آنها امکان داد تا تغییرات در استفاده از رسانه‌های اجتماعی و سلامت روان را در بین همان افراد در طول سال پیگیری کنند.

نوجوانان گزارش دادند که معمولاً روزانه چقدر وقت خود را صرف گشت و گذار و استفاده از پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام (متعلق به شرکت متا، شرکتی که در روسیه افراطی تلقی می‌شود و ممنوع است) و تیک‌تاک می‌کنند. محققان همچنین شدت علائم اضطراب و افسردگی، تنظیم هیجان، کیفیت روابط شخصی و سلامت روانی کلی را ارزیابی کردند.

پرسشنامه‌های استاندارد CESD-R-۱۰ و GAD-۷ برای ارزیابی علائم استفاده شدند. با این حال، نتایج غربالگری نباید با تشخیص بالینی برابر تلقی شوند. نمره بالا نشان دهنده شدت علائم و نیاز به ارزیابی کامل‌تر است، اما به خودی خود، اختلال افسردگی یا اضطراب را تأیید نمی‌کند.

آنچه یک ساعت اضافه در رسانه‌های اجتماعی آشکار کرد

به طور متوسط، شرکت‌کنندگان گزارش دادند که بیش از دو ساعت در روز را صرف استفاده از رسانه‌های اجتماعی می‌کنند. بیش از ۴۰٪ از نوجوانان در سطوح متوسط ​​تا شدید افسردگی و تقریباً ۳۰٪ در سطوح مشابهی از اضطراب قرار داشتند.

هنگام مقایسه شرکت‌کنندگان در کنار هم، هر ساعت اضافی استفاده روزانه از رسانه‌های اجتماعی با ۱۵٪ افزایش احتمال علائم افسردگی متوسط ​​یا شدید همراه بود. برای اضطراب، این افزایش در موج اول مطالعه ۱۲٪ و در موج دوم ۱۳٪ بود.

صرف زمان بیشتر در رسانه‌های اجتماعی همچنین با رتبه‌بندی پایین‌تر رفاه کلی، کیفیت رابطه و تنظیم عاطفی مرتبط بود. نتایج پس از در نظر گرفتن سن، هویت جنسیتی، قومیت و ارزیابی ذهنی از وضعیت مالی، ثابت ماند.

مدلین کرل، نویسنده‌ی اصلی این مطالعه، گفت: «این درصد‌ها با توجه به تعداد جوانانی که روزانه از رسانه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند، قابل توجه است.»

با این حال، رقم ۱۵٪ تغییر در احتمال نسبی را توصیف می‌کند و به این معنی نیست که یک ساعت اضافی لزوماً باعث افسردگی ۱۵ نفر از هر ۱۰۰ نوجوان می‌شود. این مطالعه یک ارتباط آماری را در یک نمونه بزرگ نشان می‌دهد، اما به فرد اجازه پیش‌بینی عواقب آن را برای یک فرد خاص نمی‌دهد.

چرا دختران آسیب‌پذیرتر بودند؟

در بخش مقطعی مطالعه، بارزترین ارتباط نامطلوب بین زمان صرف شده در رسانه‌های اجتماعی و سلامت روان در دختران مشاهده شد. هر ساعت اضافی با تقریباً ۱۸٪ افزایش احتمال علائم شدید افسردگی همراه بود. برای پسران، این رقم تقریباً ۱۲ تا ۱۳٪ بود. ارتباط با اضطراب، اختلال در تنظیم عاطفی، روابط شخصی و رفاه کلی نیز در دختران قوی‌تر بود.

نویسندگان اظهار داشتند که این تفاوت ممکن است با الگو‌های استفاده از رسانه‌های اجتماعی توضیح داده شود. مطالعات قبلی نشان داده است که دختران بیشتر احتمال دارد که از پلتفرم‌ها به شدت استفاده کنند یا استفاده مشکل‌ساز را تجربه کنند. علاوه بر این، محتوای بصری و مقایسه مداوم خود با دیگران ممکن است تأثیر بیشتری بر برداشت از ظاهر خود داشته باشد.

کرل توضیح داد: «شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد دختران ممکن است بیشتر از پسران از رسانه‌های اجتماعی استفاده کنند. علاوه بر این، رسانه‌های اجتماعی می‌توانند تأثیر بیشتری بر تصویر بدن آنها داشته باشند که می‌تواند منجر به مشکلات سلامت روان، از جمله علائم افسردگی، شود.»

با این حال، مطالعه جدید به طور مستقیم تصویر بدنی نوجوانان، محتوای پست‌هایی که مشاهده می‌کردند یا توصیه‌های الگوریتمی را ارزیابی نکرد. بنابراین، تأثیر تصویر بدنی همچنان یک توضیح احتمالی است، نه یک مکانیسم اثبات شده، برای ارتباط مشاهده شده.

چه چیزی در عرض یک سال تغییر کرده است؟

بخش طولی مطالعه، چگونگی ارتباط افزایش زمان استفاده از رسانه‌های اجتماعی با سلامت بعدی همان نوجوانان را ارزیابی کرد. اگر زمان مشاهده روزانه رسانه‌های اجتماعی در طول یک سال یک ساعت افزایش یابد، احتمال بروز علائم افسردگی متوسط ​​یا شدید در پیگیری تقریباً ۷ ٪ و علائم اضطراب ۴ ٪ افزایش می‌یابد. محققان سلامت روان اولیه شرکت‌کنندگان و همچنین سن، هویت جنسیتی، قومیت و وضعیت مالی را کنترل کردند.

افزایش زمان همچنین با کاهش سلامت روان، کیفیت رابطه و تنظیم هیجانی مرتبط بود. این نتایج با ۱۵٪ و ۱۲-۱۳٪ مشاهده شده هنگام مقایسه نوجوانان مختلف در یک نقطه زمانی واحد متفاوت است. این ارتباطات با گذشت زمان به طور قابل توجهی ضعیف‌تر شدند. با این حال، پس از کنترل علائم اولیه، این ارتباطات همچنان ادامه داشتند که نویسندگان آن را یک یافته مهم می‌دانند.

با این حال، هنگام نظارت بر تغییرات در طول یک سال، محققان دیگر تفاوت آماری معنی‌داری بین دختران، پسران و نوجوانان با هویت‌های جنسیتی دیگر پیدا نکردند. افزایش زمان صرف شده در رسانه‌های اجتماعی با پیامد‌های سلامت روان ضعیف‌تر در همه گروه‌ها مرتبط بود.

بنابراین، عبارت «رسانه‌های اجتماعی به ویژه برای دختران خطرناک است» نیاز به توضیح دارد. در مقایسه‌های مقطعی، ارتباط قوی‌تری برای دختران یافت شد، اما در تجزیه و تحلیل تغییرات سال به سال تأیید نشد.

با وجود حجم نمونه بزرگ و نظرسنجی مکرر، این مطالعه همچنان مشاهده‌ای است. نویسندگان آن صریحاً اظهار می‌کنند که نتایج، امکان نتیجه‌گیری علّی را فراهم نمی‌کند.

بدتر شدن سلامت روان می‌تواند نتیجه‌ی برخی از رفتار‌های آنلاین، مانند قلدری، مقایسه‌ی اجتماعی مداوم، قرار گرفتن در معرض استاندارد‌های ظاهری دست‌نیافتنی یا اختلال خواب باشد. با این حال، روند معکوس نیز ممکن است: نوجوانانی که از قبل احساس اضطراب، افسردگی یا تنهایی می‌کنند، ممکن است بیشتر به رسانه‌های اجتماعی متوسل شوند.

عوامل شخص ثالث را نمی‌توان رد کرد. روابط خانوادگی، درگیری با همسالان، تکالیف مدرسه، فعالیت بدنی، مدت خواب و مشکلات روانی موجود، همگی می‌توانند به طور همزمان بر وضعیت روانی و عادات دیجیتالی فرد تأثیر بگذارند.

محدودیت دیگر این است که نوجوانان هم زمان استفاده از رسانه‌های اجتماعی و هم علائم خود را خودشان گزارش کردند. میزان استفاده واقعی از برنامه‌ها با استفاده از داده‌های تلفن هوشمند تأیید نشد. شرکت‌کنندگان ممکن است به طور نادرست به یاد آورده باشند که چه مدت زمانی را جلوی صفحه نمایش گذرانده‌اند یا تفسیر‌های متفاوتی از سوال در مورد استفاده روزانه داشته‌اند.

مدارس همچنین یک نمونه در دسترس را نشان دادند، نه یک نمونه ملی تصادفی. بنابراین، نتایج را نمی‌توان تخمین‌های دقیقی برای همه نوجوانان کانادایی در نظر گرفت یا به طور خودکار به سایر کشور‌ها تعمیم داد.

رسانه‌های اجتماعی نیز می‌توانند مفید باشند

برای نوجوانان، رسانه‌های اجتماعی فقط منبع خطر نیستند. آنها به این رسانه‌ها اجازه می‌دهند تا دوستی‌هایشان را حفظ کنند، افراد همفکر پیدا کنند، اطلاعات کسب کنند و هویت خود را ابراز کنند.

در یک تحلیل مقطعی، ارتباط بین زمان صرف شده در رسانه‌های اجتماعی و علائم افسردگی و اضطراب در نوجوانان تراجنسیتی و دارای جنسیت نامنطبق، ضعیف‌تر از دختران بود. محققان اظهار داشتند که یکی از توضیحات ممکن است حمایت اجتماعی و عاطفی باشد که آنها به صورت آنلاین دریافت می‌کنند.

با این حال، محیط دیجیتال می‌تواند به منبعی برای قلدری، طرد و تبعیض نیز تبدیل شود. بنابراین، تأثیر رسانه‌های اجتماعی نه تنها به مدت زمان استفاده، بلکه به کیفیت تعامل، امنیت جامعه و ماهیت محتوا نیز بستگی دارد.