چطور کودک‌تان را به بازی مستقل عادت دهیم؟ ۵ قانون طلایی!

به گزارش مجله خبری نگار/شهرآرانیوز، یکی از دغدغه‌های بسیاری از مادران، وابستگی کودک به حضور دائمی آنها هنگام بازی است. بعضی از مادران می‌گویند: «فرزندم اصلاً تنهایی بازی نمی‌کند؛ مجبورم همیشه کنارش باشم و از این وضعیت خسته و کلافه شده‌ام. حتی به کار‌های روزمره‌ام هم نمی‌رسم.».

اما آیا تنها بازی‌کردن مهارتی است که کودک باید به‌تدریج آن را یاد بگیرد؟ چگونه می‌توان بدون ایجاد احساس ناامنی در کودک، استقلال او را در بازی تقویت کرد؟

برای بررسی این موضوع و آشنایی با راهکار‌های کاربردی، سراغ خانم مریم تگریان، دکتری مدیریت و مشاور کودک و نوجوان رفته‌ایم تا از نگاه کارشناسی، درباره اهمیت بازی مستقل و نقش والدین در تقویت این مهارت بیشتر بدانیم.

بازی مستقل: رشد خلاقیت کودک!

خانم تگریان در ابتدای صحبت‌های خود به اهمیت تنها بازی‌کردن در رشد شخصیت کودک اشاره می‌کند و آن را یکی از مهارت‌های ضروری دوران کودکی می‌داند.

او در این باره توضیح می‌دهد: «تنها بازی‌کردن، مهارتی است که کودک برای رشد شخصیت، افزایش اعتمادبه‌نفس و تقویت قدرت حل مسئله به آن نیاز دارد. وقتی کودک به‌تنهایی بازی می‌کند، فرصت پیدا می‌کند خلاقیت خود را به کار بگیرد، تصمیم بگیرد و برای ادامه بازی راه‌حل‌های مختلفی پیدا کند.»

این مشاور کودک و نوجوان معتقد است والدین باید به این نکته توجه داشته باشند که وابستگی کودک به حضور آنها هنگام بازی، گاهی می‌تواند نتیجه مداخله بیش از اندازه در بازی‌های کودک یا دردسترس‌بودن دائمی والدین باشد.

او تأکید می‌کند که البته نباید انتظار داشت کودک یک‌باره بتواند مدت طولانی به‌تنهایی بازی کند؛ زیرا یادگیری این مهارت، فرایندی تدریجی است و به تمرین، صبر و همراهی والدین نیاز دارد.

۵ قانون طلایی

مریم تگریان برای کمک به والدینی که می‌خواهند استقلال فرزندشان را در بازی تقویت کنند، چند راهکار کاربردی پیشنهاد می‌دهد:

۱. از زمان‌های کوتاه شروع کنید

به گفته این کارشناس، بهتر است والدین در ابتدای مسیر، زمان‌های کوتاهی را برای بازی مستقل کودک در نظر بگیرند.

برای مثال، می‌توانید درحالی‌که کودک از حضور و دردسترس‌بودن شما اطمینان دارد، به او بگویید: «عزیزم، این لگو‌ها را بچین؛ من دو دقیقه دیگر می‌آیم پیشت.»

مهم این است که کودک بداند قرار نیست او را تنها بگذارید؛ بلکه می‌خواهید فرصتی برای بازی مستقل به او بدهید.

۲. بازی را برای کودک آماده کنید

خانم تگریان پیشنهاد می‌کند والدین در ابتدای کار، شرایط شروع بازی را برای کودک فراهم کنند.

او توضیح می‌دهد که بهتر است ابتدا اسباب‌بازی مناسبی در اختیار کودک قرار دهید، نحوه بازی را به او نشان دهید و کمک کنید فعالیت موردنظر را شروع کند. سپس به‌آرامی از او فاصله بگیرید و به کار‌های خودتان مشغول شوید.

به‌این‌ترتیب، کودک برای ادامه بازی آمادگی بیشتری پیدا می‌کند و لازم نیست در تمام مراحل، شما در کنارش حضور مستقیم داشته باشید.

۳. زمان دوری خود را به‌تدریج افزایش دهید

این مشاور کودک و نوجوان با تأکید بر اهمیت افزایش تدریجی زمان بازی مستقل می‌گوید:

«اگر کودک شما را صدا کرد، دوباره به او سر بزنید و به او اطمینان خاطر بدهید؛ اما در نوبت بعد، زمان دوری خودتان را کمی بیشتر کنید. برای مثال، اگر ابتدا دو دقیقه از او فاصله گرفته‌اید، این زمان را به سه دقیقه افزایش دهید.»

به این ترتیب، کودک به‌مرور یاد می‌گیرد که بدون حضور دائمی والدین نیز می‌تواند بازی خود را ادامه دهد.

۴. استمرار داشته باشید و هر روز کمی به زمان بازی اضافه کنید

مریم تگریان معتقد است تداوم در تمرین، نقش مهمی در یادگیری این مهارت دارد.

او پیشنهاد می‌کند هر روز حتی یک دقیقه به زمانی که کودک به‌تنهایی بازی می‌کند اضافه کنید. در این فاصله می‌توانید به کار‌های روزمره مانند شستن ظرف‌ها یا رسیدگی به امور خانه بپردازید.

هدف این است که به‌مرور، میزان دخالت و تعامل مستقیم والدین در بازی کمتر شود و کودک بتواند از تنهاییِ همراه با بازی و سرگرمی لذت ببرد.

۵. صبور باشید و انتظار نتیجه فوری نداشته باشید

این کارشناس در ادامه یادآوری می‌کند که ایجاد هر مهارتی به تداوم و زمان نیاز دارد.

او توصیه می‌کند والدین باتوجه‌به شرایط و آمادگی کودک، زمان بازی مستقل را آرام‌آرام به ۱۰، ۱۵ و حتی ۲۰ دقیقه برسانند.

نکته مهم این است که نباید کودک را برای رسیدن به این زمان‌ها تحت‌فشار قرار داد. آنچه اهمیت دارد، پیشرفت تدریجی و متناسب با توانایی کودک است.

این بچه‌ها را جدی بگیرید

تگریان تاکید می‌کند: «اگر فرزندتان اضطراب جدایی دارد و هنگام دوری از شما بی‌قرار می‌شود، نباید تمرین بازی مستقل را به‌اجبار اجرا کنید. در چنین شرایطی، ابتدا لازم است ریشه ترس و اضطراب کودک با کمک یک روان‌شناس یا مشاور متخصص شناسایی شود و برای برطرف‌کردن آن اقدام کنید.»

بنابراین، والدین باید پیش از اجرای این تمرین‌ها، به شرایط روحی و عاطفی فرزندشان توجه داشته باشند و متناسب با نیاز‌های او پیش بروند.