انواع اختلالات و مشکلات روحی و روانی در زندگی چیست؟

به گزارش مجله خبری نگار،بطور کلی بیماری‌های روانی بر خلق و خو، تفکر، احساس، رفتار و ادراک فرد تاثیر منفی می‌گذارد. این علائم گاهی به مدت طولانی در فرد ایجاد شده و باعث می‌شود تا عملکرد روزانه و توانایی ارتباطی فرد با دیگران دچار آسیب گردد. برخی از بیماری‌ها مانند آلزایمر، درگیری مغزی، زوال عقل و.. جزو بیماری‌های روانی محسوب می‌شوند.

اختلال روانی چیست؟

اختلال رواین به طیف وسیعی از مشکلات روحی گفته می‌شود که بر تفکر، ادراک، خلق و خو و رفتار فرد تاثیر می‌گذار و باعث می‌شود که بیمار در ایجاد رابطه با دیگران دچار مشکل گردد. مشخصا استرس باعث شدت بیماری روحی افراد میگردد.

به طور کلی نمی‌توان دلیل واحدی را برای بروز این اختلالات بیان نمود، اما برخی عوامل مانند تجاوز جنسی یا جسمی در کودکی، عوامل بیولوژی مانند عدم تعادل شیمیایی در مغز، آسیب‌های مغزی بر اثر ضربه، ژن‌ها و سوابق خانوادگی، مصرف الکل و مواد مخدر، احسال تنهایی و انزوا و… می‌توانند در ایجاد اختلالات روانی موثر باشند.

انواع اختلالات روانی 

بسیاری از اختلالات روانی با تظاهرات بالینی مختلف مانند روابط غیرعادی با دیگران، افکار و عواطف عجیب وغریب و… بروز می‌کنند. این اختلالات در فرد بیمار باعث پریشانی و استرس می‌گردند و جنبه‌های مختلف زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهند. رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از:

۱- اختلالات تکوین عصبی

این نوع اختلالات در دوران نوزادی، کودکی یا بزرگسالی قابل تشخیص هستند این نوع بیماری شامل موارد زیر است:

• کم توانی ذهنی: این اختلال در سنین پیش از ۱۸ سالگی آغاز می‌شود و با علائمی مانند نقص ذهنی و رفتار‌های متناسب با آن مشخص می‌گردد ضریب هوشی در این نوع بیماران کمتر از ۷۰ می‌باشد. بطور کلی این اختلال باعث محدویدیت‌های عملکرد ذهنی در بیمار می‌گردد.

• تاخیر کلی رشد: این تاخیر‌ها مربوط به مهارت‌های گفتاری، زبانی، حرکتی، عملکرد اجتماعی و مهارت‌های شناختی است؛ و در کودکان زیر ۵ سال قابل شناسایی است. شناسایی این اختلالات به طور موقت می‌باشد و با رشد کودک و انجام آزمون‌های IQ می‌توان نظر قطعی در مورد ناتوانی ذهنی این بیماران داد.

• اختلالات ارتباطی: این نوع اختلالات توانایی عملکرد، درک و گفتار را تحت تاثیر قرار می‌دهند از جمله این موارد می‌توان به لکنت زبان، اختلال زبان، اختلال ارتباط اجتماعی و اختلال صدای گفتار اشاره نمود.

• اختلالات طیف اوتیسم: در این نوع اختلال فرد بیمار نمی‌تواند با دیگران و اجتماع ارتباط و تعامل برقرار نماید و این علائم در جنیه‌های مهم زندگی از جمله عملکرد اجتماعی و شغلی فرد اختلال جدی ایجاد می‌نماید.

• اختلال بیش فعالی – کمبود توجه: معمولا این علائم قبل از سن ۱۲ سالگیدر خانه، مدرسه و موقعیت‌های اجتماعی تشخیص داده میشوند. علائمی مانند بیش فعالی یا تکانشگری و یا کم توجهی باعث اثر گذاری منفی بر فعالیت‌های اجتماعی، شغلی یا دانشگاهی فرد می‌گردد.

۲- اختلال دوقطبی

اختلالات دوقطبی اغلب شامل تغییر در خلق و خو و تغییر در فعالیت و سطح انرژی قابل تشخیص هستند. از جمله این رفتار‌ها می‌توان به تغییرات احساسی بین حالت سرخوشی و افسردگی اشاره نمود. چنین حالت‌های سرخوشی به عنوان مانیا یا هیپومانیا بیان میگردند. خوشبختانه این افراد با مصرف دارو و روان درمانی می‌توانند بیماری خود را کنترل نمایند.

• شیدایی: این حالت با افزایش سطح انرژی و فعالیت و تحریک پذیری بیش از اندازه در بیمار نمایان می‌شود. خوشحالی و پریشانی، اعتماد به نفس بیش از اندازه در این نوع اختلال باعث می‌شود که بیمار فعالیت‌هایی انجام دهد که عواقب منفی دراز مدتی برایش در پی داشته باشد. مانند قمار و ولخرجی

• دوره افسردگی: افراد دوقطبی در این دوره تمایلی به انجام فعالیت‌ها و کار‌هایی که قبلا از آن‌ها لذت می‌بردند ندارند. این دوره با احساس افسردگی، بد خلقی و عدم علاقه به انجام کار‌های روزمره در افراد نمایان می‌گرددو باعث ایجاد مشکلاتی مانند کم خوابی و خودکشی می‌شود.

۳- اختلالات اضطراب

افراد در این نوع اختلال با ترس بیش از حد و مداوم، اضطراب، نگرانی و اختلالات رفتاری روبرو هستند. انواع این اختلالات عبارتند از:

• اختلال اضطراب فراگیر: GAD نگرانی بیش از اندازه از وقایع روزمره است که باعث میشود سلامت و عملکرد فرد دچار اختلال گردد.

• ترس از مکان‌های شلوغ: آگورافوبیا باعث می‌گردد که فرد بیمار از مکان‌های عمومی بترسد و در شرایطی که امکان فرار دشوار باشد دچار حمله پانیک یا وحشت زدگی می‌شود. این افراد ممکن است حتی نتوانند از خانه خارج شوند.

• اختلال اضطراب اجتماعی: این اختلال یک ترس غیر منطقی از مورد قضاوت قرار گرفتن توسط افراد دیگر را شامل می‌شود. اضطراب ناشی از این اختلال باعث می‌گردد فرد در مدرسه، محل کار و … دچار مشکل گردد.

• فوبیای خاص: ترس شدید از یک شی (ترس از عنکبوت) یا موقعیت خاص اجتماعی (ترس از خانه خالی) را فوبیا می‌گویند. افراد در هنگام مواجهه با این موقعیت‌ها دچار، حالت تهوع، افزایش ضربان قلب، لرزش می‌شوند.

• اختلال هراس: پانیک حملات هراس انگیزی هستند که بدون دلیل و بطور ناگهانی بروز می‌کنند. افراد مبتلا به این اختلال همواره نگران حمله پانیک هستند و بخاطر همین ممکن است از قرارگیری در موقعیت‌هایی که در گذشته در آنجا دچار حمله شده اند پرهیز نمایند و در نتیجه در برخی از کار‌های روزمره اشان دچار مشکل می‌شوند.

• اختلال اضطراب جدایی: در این اختلال فرد، ترس بیش از انداره از جدا شدن از افرادی که دلبسته آن‌ها است را دارد. در مواردی که این اختلال دارای شدت بسیار باشد علائمی مانند خارج نشدن از خانه و یا ازدواج نکردن در این افراد بوجود می‌آورد.

۴- اختلال مربوط به استرس

این اختلالات باعث ایجاد آسیب‌های روحی در فرد می‌گردد. انواع مختلف این اختلالات شامل موارد زیر است:

• اختلال استرس حاد: این اختلال یک ماه پس از وقوع حادثه عوارض خود را نشان می‌دهد. جنگ، تصادف و شاهد مرگ کسی بودن از نومنه‌های ناگواری است که باعث ایجاد اختلال استرس حاد می‌گردد. از عوارض این بیماری می‌توان به ناتوانی در به خاطر آوردن جنبه‌های مهم رویداد، فلاشبک‌هایی واضح چنان که گویی این رویداد در حال تکرار است، کاهش حساسیت عاطفی، یادآوری خاطرات دردناک و تجربه احساسات مثبت اشاره نمود.

• اختلالات سازگاری: این نوع اختلال روان شناختی می‌تواند با یک تغییر ناگهانی در زندگی مانند طلاق، پایان یک رابطه عاطفی، از دست دادن شغل و… رخ دهد. در این نوع اختلال بیمار با علائمی مانند اضطراب، افسردگی، تحریک پذیری، ناامیدی، کناره گیری از دیگران و… روبرو می‌شود.

• اختلال استرس پس از سانحه: افراد مبتلا به PTSD کسانی هستند که یک تجربه تلخ مانند تجاوز جنسی، رویارویی با مرگ واقعی یا تهدید جدی را داشته اند. علائمی مانند دیدن کابوس، فلاش بک ها، عصبانیت‌های شدید، مشکل در تمرکز و… این افراد را آزار می‌دهد. مبتلایان به اختلال استرس، دچار احساس بروز حمله و یا داشتن افکار منفی هستند.

۵- اختلالات گسستگی

این اختلالات باعث وقفه در جنبه‌های آگاهی، از جمله هویت و حافظه می‌شود. انواع این اختلال عبارتند از:

• آمنزیای گسسته: در این اختلال فرد ممکن است یه طور موقت حافظه خود را از دست بدهد.

• اختلال هویت تجزیه ای: در این بیماری فرد دارای دو یا چند هویت و شخصیت متفاوت می‌گردد. افراد مبتلا به این اختلال با تغییرات حافظه، رفتار، عاطفی و آگاهی همراه هستند.

• اختلال واقعیت زدایی – شخص زدایی: افراد مبتلا به این اختلال غالبا حس غیر واقعی بودن و عدم ارتباط با خاطرات، احساسات خود را دارند. زیرا این افراد تجربه بیرون بودن از بدن و جدا شدن از واقعیت را دارند.

۶- اختلالات روان تنی

در این اختلالات فرد دچار درگیری ذهنی می‌گردد و این درگیری ذهنی باعث ایجاد اختلال در کنار آمدن با زندگی روزمره و پریشانی عاطفی می‌گردد. البته این اختلال انواع مختلفی مانند اختلال ساختگی، اختلال تبدیلی، اختلال اضطراب بیماری و… دارد.

۷- اختلالات اشتها

در این اختلال فرد با نگرانی‌ها و وسواس شدیدی در مورد وزن خود مواجه است و با الگو‌های تغذیه‌ای مخرب بر سلامت روح و جسم خود تاثیر منفی می‌گذارد. این نوع اختلال شامل مواردی مانند بی اشتهایی عصبی، پر اشتهایی عصبی، اختلال نشخوار، اختلال پایکا (شامل ولع در مصرف مواد غیر غذایی مانند خاک، صابون) و اختلال پرخوری افراطی است.

۸- اختلالات خواب

اختلالات خواب باعث ایجاد وقفه در الگوی خواب می‌شوند و این تغییرات منجر به پریشانی و تاثیر بر عملکرد کار‌های روزانه می‌گردد. از انواع این اختلالات میتوان به اختلال بی خوابی، نارکولپسی، اختلال پرخوابی، اختلالات خواب مربوط به تنفس، سندرم پا‌های بی قرار، پاراسومنیا و… اشاره کرد. 

منبع:اینفو