فعالیت پلتفرم‌ها در حوزه دارو تحت نظارت سازمان غذا و دارو نیست!

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، دکتر مهدی پیرصالحی امروز در نشستی خبری، گفت: در جنگ ۴۰ روزه ۴۴ کارخانه دارویی کشور آسیب دید و ۷ داروخانه نیز تخریب شد و ۵۰ تن شهید و مجروح شدند که یک داروساز در داروخانه و حین خدمت شهید شد.

وی تاکید کرد: در شرایط سخت جنگ توانستیم دارو‌های کشور را تامین کنیم و اجازه ندادیم تأمین دارو با بحران مواجه شود؛ هرچند در برخی بیماری‌ها همچنان کمبود‌هایی وجود داشته و تمام تلاش خود را برای رفع آنها انجام می‌دهیم.

صرفه‌جویی ۴ میلیارد دلاری با تولید دارو‌های بایوتک در کشور

پیرصالحی به نقش تولید داخل در کاهش وابستگی ارزی اشاره کرد و گفت: تولید دارو‌های بایوتک در کشور حدود ۴ میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی به همراه داشته است و تقویت این ظرفیت می‌تواند در کاهش وابستگی به خارج و پایداری تأمین دارو مؤثر باشد.

وی با اشاره به طولانی‌تر شدن مسیر‌های تامین دارو در شرایط جنگی و تحریم، گفت: در برخی موارد مانند هند مسیر زمینی نیز در دسترس نیست؛ با این حال از همان روز‌های نخست، همه نیرو‌هایی که باید پای کار باشند، در سازمان غذا و دارو، شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی، برای تداوم تأمین فعال بودند.

پیرصالحی با اشاره به آثار تحریم‌های بین‌المللی در روند تامین دارو و تجهیزات گفت: برخی کمبود‌های دارویی مربوط به دارو‌های حیاتی است؛ دارو‌هایی که تعداد بیماران مصرف‌کننده آنها کم است، اما برای همان بیماران اهمیت حیاتی دارند و الزاماً باید از کشور‌های اروپایی تأمین شوند.

وی افزود: با بسته بودن مسیر‌های بانکی عملا تقریباً یک سال است که در تأمین برخی از این دارو‌ها با مشکل مواجه هستیم و ناچار شده‌ایم از مسیر‌های جایگزین استفاده کنیم.

رئیس سازمان غذا و دارو ادامه داد: برخی از این اقلام دارویی مورد نیاز بیماران را با حدود بیش از ۷- ۸ برابر قیمت از مسیر‌های جایگزین تهیه می‌کنیم. برای فاکتور ۱۳ نیز امیدواریم به‌زودی تأمین انجام شود چراکه موضوع مستقیماً با جان بیماران ارتباط دارد.

اصرار بر یک برند خاص می‌تواند خودش حس کمبود را القا کند

پیرصالحی همچنین با تأکید بر ضرورت استفاده منطقی از ظرفیت‌های موجود گفت: در شرایط سخت و جنگی و در شرایط تحریم، اصرار بر یک برند خاص می‌تواند خودش حس کمبود را القا کند. می‌توان با جایگزینی و در برخی موارد حتی با استفاده از دارو‌هایی از همان دسته دارویی، مشکلات را کاهش داد تا شرایط تأمین پایدارتر شود.

وی همچنین درباره منابع ارزی دارو و تجهیزات پزشکی توضیح داد: منابع ارزی کشور محدود است و افزایش سهمیه ارزی سازمان غذا و دارو می‌تواند شرایط تأمین را بهتر کند، اما تصمیم‌گیری درباره منابع ارزی در سطح کلان و با توجه به محدودیت منابع انجام می‌شود.

پیرصالحی درباره اعتبار ۷۰۰ میلیون دلاری برای ذخایر استراتژیک نیز گفت: این رقم به معنای ورود ۷۰۰ میلیون دلار پول نقد به سازمان غذا و دارو نیست. این منابع در خزانه و بانک مرکزی قرار دارد و متناسب با دارو یا تجهیزات پزشکی واردشده تخصیص می‌یابد و از همان مسیر به طرف خارجی حواله می‌شود؛ بنابراین این منابع به صورت نقدی در اختیار سازمان غذا و دارو یا شرکت‌ها قرار نمی‌گیرد.

رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به یکی دیگر از چالش‌های جدی حوزه دارو اظهار کرد: بدهی سازمان‌های بیمه‌گر به نظام سلامت به بیش از هفت تا هشت ماه رسیده و به عنوان مثال در مورد بیمه سلامت پرداختی‌ها به داروخانه‌ها در حدود یک سال تاخیر دارد. این مسئله می‌تواند زنجیره تأمین دارو را مختل کند و فشار مضاعفی بر شرکت‌های دارویی و تأمین‌کنندگان وارد کند.

وی تأکید کرد: پایداری زنجیره تأمین دارو فقط به تأمین ارز یا واردات و تولید وابسته نیست و استمرار پرداخت‌ها و گردش منابع مالی در کل زنجیره نیز اهمیت دارد.

هشدار درباره فعالیت پلتفرم‌های دارویی بدون نظارت سازمان غذا و دارو

رئیس سازمان غذا و دارو همچنین درباره فروش اینترنتی دارو گفت: ضابطه فروش اینترنتی توسط دو وزیر بهداشت و ارتباطات امضا و ابلاغ شده و کمیته اول هم تشکیل شده است. اما ما از اینکه از فروش اینترنتی دارو جلوگیری کنیم، منع شدیم هرچند موارد شکایت و گران فروشی و فروش داروی تقلبی و ... را پیگیری و برخورد می‌کنیم.

وی افزود: وزیر بهداشت درباره نظارت بر پلتفرم‌ها و فروش اینترنتی دارو با نامه‌ای به رییس جمهور اعتراض خود را مطرح کردند. ما به عنوان نهاد ناظر اگر نتوانیم تنظیم‌گری برای پلتفرم‌ها داشته باشیم، تخلفات بیشتر می‌شود. در حال حاضر فعالیت پلتفرم‌ها در حوزه دارو تحت نظارت سازمان غذا و دارو نیست و تلاش می‌کنیم که تحت نظارت سازمان بیایند.

آخرین وضعیت تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی

پیرصالحی همچنین با تشریح آخرین وضعیت تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی، اظهار کرد: در سال‌های گذشته معمولاً حدود پنج میلیارد دلار سهمیه ارزی برای حوزه غذا و دارو در نظر گرفته می‌شد، اما در پایان سال کمتر از چهار و نیم میلیارد دلار آن محقق می‌شد. امسال سهمیه ارزی حدود چهار و نیم میلیارد دلار تعیین شده، اما با توجه به عقب‌افتادگی سال‌های گذشته، در تلاش هستیم این سهمیه به بیش از پنج میلیارد دلار افزایش پیدا کند. در دو سال گذشته حدود ۶۰۰ میلیون دلار عقب‌افتادگی داشتیم که باید جبران شود.

پیرصالحی ادامه داد: برای اینکه پایان امسال با مشکل کمبود منابع ارزی مواجه نشویم، با سازمان برنامه و بانک مرکزی توافق کردیم به جای اینکه سهمیه ارزی سازمان غذا و دارو به صورت یک‌دوازدهم در هر ماه تأمین شود، سهم بیشتری از ارز در چهار ماه نخست سال اختصاص پیدا کند تا بتوانیم ارز مورد نیاز را زودتر مصرف کنیم. خوشبختانه این همکاری انجام شد و پیش‌بینی می‌کنیم، اگر اتفاق غیرمنتظره‌ای رخ ندهد، بر اساس بودجه تنظیم‌شده، ارز مورد نیاز دارو و تجهیزات تأمین شود.

پیرصالحی با اشاره به آخرین وضعیت پرداخت ارز ترجیحی گفت: تاکنون حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار ارز ترجیحی پرداخت شده و پیش‌بینی می‌کنیم طی چهار تا پنج روز آینده حدود ۲۵۰ میلیون دلار دیگر نیز پرداخت شود؛ به این ترتیب در پنج ماهه نخست سال تقریباً نیمی از ارز ترجیحی مورد نیاز پرداخت خواهد شد.

وی اضافه کرد: در بخش ارز غیرترجیحی نیز حدود ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیون دلار ارز برای شرکت‌های دارویی تخصیص یافته و حدود ۶۵۰ میلیون دلار از این میزان در چهار ماه نخست سال توسط شرکت‌های دارویی خریداری شده است و شرکت‌ها به دلیل کمبود نقدینگی در تامین ارز غیر ترجیحی مشکل دارند.

آخرین وضعیت تامین دارو‌های بیماران هموفیلی و تالاسمی

پیرصالحی درباره وضعیت دارو‌های بیماران خاص و هموفیلی نیز گفت: فاکتور هشت بیماران هموفیلی تأمین شده و مشکل خاصی در این زمینه نداریم. تنها در مورد نوع خاصی از فاکتور هشت، یعنی فاکتور فون‌ویلبراند، به دلیل وابستگی به یک شرکت اروپایی و مشکلات واردات، با محدودیت مواجه هستیم و در حال بررسی تأمین آن از منابع دیگر و کشور‌های واسط هستیم.

وی درباره دارو‌های بیماران تالاسمی نیز اظهار کرد: تمام دارو‌هایی که این بیماران مصرف می‌کنند، نمونه ایرانی دارند و موجود است؛ با این حال برخی بیماران با توجه به شرایط خاص خود درخواست داروی خارجی دارند که در برخی موارد موجود نیست و از سوی دیگر، اختلاف قیمت داروی خارجی با نمونه داخلی به دلیل پوشش‌های بیمه‌ای برای بیماران قابل توجه است.

رئیس سازمان غذا و دارو افزود: در حوزه هموفیلی نیز فیبرینوژن به تازگی تأمین و توزیع شده و اگرچه میزان آن محدود است، اما موجود است. در مورد فاکتور ۱۳ نیز به دلیل نبود جایگزین، مذاکرات طولانی با شرکت مربوطه انجام شد تا قیمت مناسب‌تری حاصل شود. اگرچه قیمت همچنان از نظر ما مناسب نیست، اما برای حفظ جان بیماران مجبور به تأمین آن هستیم و این کار انجام شده است.

افزایش قیمت دارو کنترل‌شده است

پیرصالحی درباره افزایش قیمت دارو نیز گفت: افزایش قیمت دارو کنترل‌شده است و در کمیسیون قیمت بررسی و تعیین می‌شود. از ابتدای سال دو افزایش قیمت گروهی داشتیم که در ۱۶ فروردین و اواسط خردادماه انجام شد و تقریباً دو سوم دارو‌ها در این دو مرحله قیمت‌گذاری شدند.

وی ادامه داد: خارج از این موارد، کمیسیون قیمت که هر دو هفته یک‌بار تشکیل می‌شود، دارو‌هایی را که قیمت آنها بالا یا سود آنها غیرمنطقی باشد بررسی می‌کند. تعداد دارو‌هایی که از ابتدای سال تاکنون بیش از یک بار افزایش قیمت داشته‌اند بسیار کم است، مگر اینکه شرایط خاصی وجود داشته باشد.

رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید و واردات دارو نیز گفت: وقتی قیمت محصولات جانبی و محصولات صنایع پتروشیمی افزایش پیدا می‌کند، مشخص است که هزینه تولید سرم، قرص، سرنگ، آنژیوکت و ست سرم نیز افزایش می‌یابد. افزایش قیمت آلومینیوم نیز بر هزینه بسته‌بندی اثرگذار است.

ارز ترجیحی شامل هزینه حمل دارو نمی‌شود

وی درباره افزایش هزینه‌های حمل دارو نیز افزود: از ابتدای جنگ تا امروز تقریباً هر ماه هزینه حمل افزایش پیدا کرده است؛ به‌عنوان نمونه، هزینه حمل یک کانتینر به ایران که پیش از این حدود دو تا سه هزار دلار بود، امروز در برخی موارد به ۳۰ هزار دلار رسیده است. این هزینه‌ها با ارز آزاد پرداخت می‌شود و ارز ترجیحی شامل هزینه حمل نمی‌شود.

پیرصالحی تأکید کرد: از سوی دیگر، هزینه مواد اولیه در دنیا نیز افزایش یافته است. جنگ در خلیج فارس هزینه انرژی را افزایش داده و بر هزینه تولید مواد اولیه در کشور‌هایی مانند هند و چین اثر گذاشته است؛ بنابراین اگر قیمت دارو از حد مشخصی پایین‌تر باشد، کارخانه‌های داروسازی امکان ادامه فعالیت نخواهند داشت باید به تعادلی میان بیمار و تولیدکننده برسیم؛ به طوری که کمترین فشار به مردم وارد شود و از طرفی باید سازمان‌های بیمه‌گر افزایش هزینه‌ها را پوشش دهند. هر دارویی که نتوانیم از داخل تأمین کنیم، ناچاریم با چندین برابر قیمت از شرکت‌های خارجی خریداری کنیم.

پیرصالحی درباره دارو‌های اهدایی نیز گفت: عمده دارو‌هایی که توسط هلال‌احمر تحویل گرفته شد، با همکاری سازمان غذا و دارو و بر اساس سهمیه‌بندی استان‌ها و بیمارستان‌ها در همان شرایط جنگ توزیع شد. تعداد محدودی از دارو‌های اهدایی به دلایل مختلف باقی مانده‌اند که برخی از آنها اصلاً قابلیت مصرف ندارند، از جمله دارو‌هایی که در فهرست دارویی ایران قرار ندارند. با این حال، هر داروی اهدایی که قابلیت مصرف داشته، توزیع شده است.

مسدود کردن صرف صفحات غیرمجاز حوزه دارو و سلامت بازدارنده نیست

او همچنین درباره تبلیغات غیرمجاز دارو و فرآورده‌های سلامت در فضای مجازی گفت: تبلیغات در فضای مجازی یکی از معضلات جدی در حوزه دارو و سلامت است و بازرسی سازمان تاکنون چندین هزار صفحه مجازی را به دلیل تبلیغات غیرمجاز معرفی و مسدود کرده است. ایجاد یک صفحه جدید در شبکه‌های اجتماعی کار دشواری نیست، اما صرف مسدود کردن یک صفحه یا شماره تلفن، بازدارندگی لازم را ایجاد نمی‌کند و فرد می‌تواند به سرعت صفحه یا گروه جدیدی ایجاد کند.