شکست بعد از قمار بزرگ؛ آیا نتانیاهو باید آماده ترک قدرت باشد؟

به گزارش مجله خبری نگار، انتشار چند نظرسنجی جدید در رسانه‌های صهیونیستی طی روز‌های اخیر نشان می‌دهد که فضای سیاسی داخلی این رژیم در میانه جنگ با ایران وارد مرحله‌ای پیچیده و متناقض شده است. از یک سو حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو در سایه فضای امنیتی و نظامی با افزایش نسبی حمایت افکار عمومی مواجه شده و در اغلب نظرسنجی‌ها جایگاه نخست خود را تثبیت کرده است، اما از سوی دیگر توازن بلوک‌های سیاسی همچنان به گونه‌ای است که ائتلاف حاکم حتی با وجود تقویت جایگاه لیکود نیز از دستیابی به اکثریت پارلمانی فاصله قابل توجهی دارد. مجموعه این داده‌ها نشان می‌دهد که جنگ و شرایط اضطراری امنیتی نیز نتوانسته بحران ساختاری سیاست داخلی اسرائیل و شکاف میان بلوک‌های سیاسی را برطرف کند.

نظرسنجی شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی که در ۱۹ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد، یکی از مهم‌ترین داده‌های موجود درباره وضعیت آرای احزاب اسرائیلی را ارائه می‌کند. بر اساس این نظرسنجی، اگر انتخابات کنست در شرایط کنونی برگزار شود، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو با ۲۸ کرسی همچنان بزرگ‌ترین حزب پارلمان خواهد بود. این رقم نسبت به نظرسنجی هفته قبل دو کرسی افزایش نشان می‌دهد و بیانگر آن است که فضای جنگی و عملیات نظامی اخیر اسرائیل تا حدی موجب بسیج پایگاه رأی راست‌گرایان و حامیان کابینه شده است. با این حال، حتی با وجود این افزایش، لیکود هنوز فاصله زیادی با دستیابی به اکثریت لازم برای تشکیل کابینه دارد و به تنهایی قادر به تغییر معادله سیاسی نیست.

در همین نظرسنجی حزب «بنت ۲۰۲۶» به رهبری نخست‌وزیر پیشین نفتالی بنت با ۲۰ کرسی در جایگاه دوم قرار گرفته است. این حزب که طی ماه‌های گذشته به عنوان مهم‌ترین رقیب بالقوه نتانیاهو در فضای سیاسی اسرائیل مطرح شده، نسبت به نظرسنجی قبلی یک کرسی کاهش داشته است. با این حال، بنت همچنان یکی از چهره‌های اصلی اپوزیسیون محسوب می‌شود و بخش مهمی از آرای اردوگاه مخالف نتانیاهو را جذب کرده است.

در رتبه‌های بعدی، دو حزب دیگر اپوزیسیون قرار دارند که هر دو در این نظرسنجی ۱۲ کرسی به دست آورده‌اند. نخست، حزب دموکرات‌ها به رهبری یائیر گولان که در ماه‌های اخیر تلاش کرده خود را به عنوان یک جریان امنیتی-سیاسی منتقد کابینه معرفی کند. دوم، حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، که توانسته بخشی از آرای رأی‌دهندگان میانه‌رو و امنیتی را به خود جذب کند و در برخی نظرسنجی‌ها حتی به عنوان گزینه‌ای جدی برای رقابت با نتانیاهو مطرح شده است.

در میان احزاب سنتی مذهبی و راست‌گرا نیز نتایج نسبتاً باثباتی مشاهده می‌شود. طبق داده‌های نظرسنجی، حزب مذهبی شاص به رهبری آریه درعی ۹ کرسی به دست می‌آورد و حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن نیز ۹ کرسی خواهد داشت. در ادامه، حزب راست افراطی «قدرت یهودی» به رهبری ایتمار بن‌گویر ۷ کرسی و حزب یهودیت متحد تورات نیز ۷ کرسی کسب می‌کنند. این ارقام نشان می‌دهد که احزاب مذهبی سنتی تا حد زیادی پایگاه اجتماعی خود را حفظ کرده‌اند، در حالی که برخی جریان‌های راست افراطی با نوسان در میزان حمایت عمومی روبه‌رو هستند.

یکی از مهم‌ترین نکات این نظرسنجی، سقوط قابل توجه حزب «یش عتید» به رهبری یائیر لاپید است. این حزب که در سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین بازیگران اردوگاه اپوزیسیون و حتی در مقطعی حزب حاکم در کابینه ائتلافی رییم صهیونیستی بود، اکنون تنها ۶ کرسی به دست می‌آورد. این افت چشمگیر نشان‌دهنده کاهش قابل توجه محبوبیت لاپید و از دست رفتن بخشی از پایگاه رأی جریان‌های میانه‌رو در اسرائیل است.

در بخش احزاب عربی نیز نتایج نشان می‌دهد که فهرست عربی «خداش–تعال» موفق به کسب ۵ کرسی می‌شود و حزب رعم به رهبری «منصور عباس» نیز ۵ کرسی به دست می‌آورد. در مقابل، حزب عربی بلد در این نظرسنجی تنها ۰.۷ درصد آرا را کسب کرده و از کسب حد نصاب ورود به کنست بازمانده است.

چند حزب دیگر نیز در این نظرسنجی نتوانسته‌اند از حد نصاب لازم برای ورود به پارلمان عبور کنند. از جمله حزب صهیونیسم مذهبی به رهبری وزیر دارایی اسرائیل بتزلائل اسموطریچ که تنها ۲.۳ درصد آرا را به دست آورده است. همچنین حزب آبی و سفید به رهبری بنی گانتس با ۱.۷ درصد و حزب ذخیره‌ها به رهبری یوعز هندل نیز با ۱.۷ درصد زیر آستانه ورود به کنست قرار گرفته‌اند. این مسئله نشان‌دهنده تضعیف قابل توجه برخی از بازیگران مهم سال‌های گذشته در عرصه سیاسی رژیم صهیونیستی است.

با وجود تقویت نسبی حزب لیکود، بررسی ترکیب کلی بلوک‌های سیاسی در این نظرسنجی نشان می‌دهد که توازن قدرت در پارلمان آینده تغییر چندانی نکرده است. بر اساس داده‌های «نیوز ۱۲»، مجموع کرسی‌های بلوک احزاب ائتلاف حاکم تنها ۵۱ کرسی خواهد بود، در حالی که مجموع کرسی‌های بلوک اپوزیسیون به ۶۹ کرسی می‌رسد. از این تعداد، حدود ۱۰ کرسی متعلق به احزاب عربی است. با توجه به اینکه تشکیل کابینه در سرزمین‌های اشغالی نیازمند دست‌کم ۶۱ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره است، این ارقام نشان می‌دهد که حتی در صورت برگزاری انتخابات در شرایط کنونی، نتانیاهو برای تشکیل کابینه با مشکلات جدی روبه‌رو خواهد بود.

نظرسنجی جداگانه‌ای که روزنامه «معاریو» منتشر کرده نیز تصویر مشابهی از صحنه سیاسی اسرائیل ارائه می‌دهد. بر اساس این نظرسنجی، حزب لیکود با ۲۸ کرسی همچنان در جایگاه نخست قرار دارد، در حالی که حزب بنت ۲۱ کرسی کسب می‌کند. حزب «یشار» به رهبری آیزنکوت در این نظرسنجی ۱۱ کرسی دارد و حزب اسرائیل خانه ما نیز با ۱۰ کرسی در جایگاه بعدی قرار گرفته است. در ادامه، حزب شاص ۹ کرسی، حزب یش عتید ۸ کرسی و حزب قدرت یهودی ۷ کرسی کسب می‌کنند.

در این نظرسنجی نیز چند حزب از جمله صهیونیسم مذهبی، آبی و سفید، حزب ذخیره‌ها و بلد از کسب حد نصاب ورود به کنست بازمانده‌اند. مجموع کرسی‌های بلوک سیاسی حامی نتانیاهو در این نظرسنجی حدود ۵۰ کرسی برآورد شده است، در حالی که مجموع کرسی‌های بلوک اپوزیسیون به حدود ۶۰ کرسی می‌رسد. این نتایج نشان می‌دهد که حتی در شرایطی که حزب لیکود جایگاه خود را به عنوان بزرگ‌ترین حزب حفظ کرده، اردوگاه سیاسی حامی کابینه همچنان از اکثریت پارلمانی فاصله دارد.

یکی از سناریو‌های مطرح در این نظرسنجی‌ها مربوط به احتمال ائتلاف انتخاباتی میان نفتالی بنت و گادی آیزنکوت است. طبق داده‌های منتشر شده در نظرسنجی «معاریو»، اگر حزب «بنت ۲۰۲۶» با حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت در قالب یک فهرست مشترک وارد انتخابات شوند و بنت در رأس این ائتلاف قرار گیرد، این فهرست می‌تواند ۳۳ کرسی کسب کند. در چنین سناریویی، این ائتلاف حتی از حزب لیکود نیز بزرگ‌تر خواهد شد و به بزرگ‌ترین حزب کنست تبدیل می‌شود. با این حال، حتی در این وضعیت نیز توازن بلوک‌ها تغییر چشمگیری نمی‌کند و اپوزیسیون مجموعاً حدود ۶۰ کرسی در اختیار خواهد داشت.

در کنار بررسی آرای احزاب، این نظرسنجی‌ها به ارزیابی افکار عمومی درباره جنگ جاری اسرائیل با ایران نیز پرداخته‌اند. بر اساس داده‌های منتشر شده در نظرسنجی «نیوز ۱۲»، حدود ۶۶ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که از دستاورد‌های اسرائیل در جنگ با ایران رضایت دارند، در حالی که ۲۷ درصد از عملکرد کابینه در این زمینه ناراضی هستند. بررسی جزئی‌تر نشان می‌دهد که ۹۳ درصد از رأی‌دهندگان احزاب ائتلاف حاکم از عملکرد جنگی اسرائیل رضایت دارند، در حالی که در میان رأی‌دهندگان اپوزیسیون این میزان به ۵۵ درصد کاهش می‌یابد و ۴۰ درصد از آنان از عملکرد کابینه ناراضی هستند.

در بخش ارزیابی عملکرد مقامات نیز میانگین نمره‌ای که پاسخ‌دهندگان به برخی از چهره‌های اصلی سیاسی و نظامی داده‌اند قابل توجه است. بر اساس این داده‌ها، بنیامین نتانیاهو به طور متوسط نمره ۶ از ۱۰ دریافت کرده است. وزیر جنگ رژیم صهیونیستی اسرائیل کاتس میانگین ۵.۲ از ۱۰ را کسب کرده و وزیر دارایی و رهبر حزب صهیونیسم مذهبی بتزلائل اسموطریچ تنها ۳.۸ از ۱۰ دریافت کرده است. در مقابل، عملکرد فرماندهان نظامی ارزیابی بهتری داشته است؛ به طوری که رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ایال ضمیر میانگین ۷.۳ از ۱۰ و رئیس موساد «داوید بارنع» نیز ۷.۲ از ۱۰ کسب کرده‌اند.

در مجموع، داده‌های این نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد تداوم شکاف میان بلوک‌های سیاسی، چندپارگی احزاب و کاهش وزن برخی بازیگران سنتی باعث شده است که حتی در شرایط جنگی نیز چشم‌انداز تشکیل یک کابینه باثبات در رژیم صهیونسیتی همچنان با ابهام جدی مواجه باشد.