مشخصات X-۷۶؛ هواگرد جدید DARPA/پدیده‌ای جدید در صنعت هوافضا

به گزارش مجله خبری نگارنکات کلیدی:

• هواگرد Bell X-۷۶ در ۹ مارس ۲۰۲۶ به‌طور رسمی نام‌گذاری شد؛ این نام‌گذاری به مناسبت دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس ایالات متحده انجام شده است.

• آژانس DARPA نام جدید این هواگرد بدون نیاز به باند پرواز را اعلام کرده و پس از دریافت مجوز، ساخت نمونه اولیه آن وارد مرحله ساخت شده است.

• این هواگرد VTOL پرسرعت از فناوری Stop/Fold برای گذار میان پرواز عمودی و پرواز افقی استفاده می‌کند.

هواگرد Bell X-۷۶ در ۹ مارس ۲۰۲۶ به‌طور رسمی عنوان X-Plane را دریافت کرد؛ نام‌گذاری که به مناسبت دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس ایالات متحده انجام شد. آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاعی آمریکا (DARPA) نام جدید این هواگرد بدون نیاز به باند را اعلام کرد؛ پرنده‌ای که پس از دریافت چراغ سبز، اکنون وارد مرحله ساخت نمونه اولیه شده است.

این هواگرد انقلابی با قابلیت VTOL پرسرعت از فناوری Stop/Fold برای تغییر حالت میان پرواز عمودی و پرواز افقی استفاده می‌کند. برخلاف V-۲۲ Osprey، در X-۷۶ موتور‌های ملخی به‌عنوان نیروی اصلی برای پرواز عمودی به کار گرفته نمی‌شوند. در عوض، پس از آنکه هواگرد به ارتفاع مناسب صعود کرد، روتور‌ها جمع شده و یک موتور جت روشن می‌شود.

برتری هوایی مطلق: سرعت و انعطاف‌پذیری

هدف برنامه SPeeding and Runway INdependent Technologies (SPRINT) که به توسعه X-۷۶ منجر شد، ساخت هواگردی بود که بهترین ویژگی‌های یک هلیکوپتر را با یک هواپیمای ترابری بال‌ثابت پرسرعت ترکیب کند. اعلام نام جدید این هواگرد پس از تکمیل موفقیت‌آمیز بازبینی حیاتی طراحی و صدور مجوز رسمی برای آغاز ساخت نمونه نمایشی انجام شد.

Bell V-۲۲ Osprey با طراحی تیلت‌روتور یکی از پیشگامان این نوع جدید هواگرد‌ها بود، اما از نظر ظرفیت بار و حداکثر سرعت محدودیت‌هایی دارد که X-۷۶ برای عبور از آنها طراحی شده است. شرکت Bell اعلام کرده فناوری نمونه‌های نمایشی آن تا بدنه‌ای با حداکثر وزن ۴۵٬۳۶۰ کیلوگرم قابل مقیاس‌پذیری است.

نام‌گذاری X-۷۶ نیز اشاره‌ای عمدی به انقلاب آمریکا دارد و با روحیه پیشگامانه ایالات متحده و سابقه آن در گسترش مرز‌های هوانوردی هماهنگ است. ایان هیگینز از نیروی دریایی آمریکا که مدیر برنامه SPRINT در DARPA است، می‌گوید:

برای مدت طولانی، باند پرواز هم یک امکان بوده و هم یک محدودیت؛ سرعت را فراهم می‌کند، اما در عین حال یک آسیب‌پذیری حیاتی را در پی دارد.

روشی تازه برای پرواز: Stop/Fold Rotor

هواگرد جدید X-۷۶ طوری طراحی شده که بتواند از سطوح سخت یا آماده‌نشده عملیات انجام دهد و در عین حال سرعتی شبیه هواپیما‌های جت داشته باشد؛ ترکیبی که در ناوگان‌های نظامی مدرن فعلاً وجود ندارد. این هواگرد از یک سامانه پیشران ترکیبی منحصر‌به‌فرد استفاده می‌کند که توان توربوشفت و توربوفن را در یک بدنه واحد ترکیب خواهد کرد.

X-۷۶ در حالت برخاست عمودی یا فرود عمودی با استفاده از پراپروتور‌های نصب‌شده در نوک بال‌ها پرواز می‌کند تا امکان برخاست، فرود و معلق ماندن روی سطوح آماده‌نشده فراهم شود.

برخلاف Bell Boeing V-۲۲ Osprey که روتورهایش در حالت کروز همچنان می‌چرخند و به جلو متمایل می‌شوند، در X-۷۶ زمانی که سرعت هواپیما به حدود ۲۷۸ تا ۳۷۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد، بال‌ها شروع به ایجاد نیروی لیفت کافی می‌کنند. وقتی هواگرد به محدوده سرعت ایمن برسد، کلاچ، شفت محرک را از روتور‌ها جدا می‌کند و تیغه‌ها به شکل یک بال به عقب رفته و جمع می‌شوند. مجموعه‌های نوک بال نیز دارای پوشش‌ها یا پاد‌هایی خواهند بود تا آیرودینامیک آنها تا حد امکان صاف و بهینه شود.

پس از جمع شدن روتورها، توان از شفت‌های روتور تغییر یافته و از طریق یک نازل جت متعارف در انتهای نازل هدایت می‌کند. X-۷۶ برای پرواز کروز با سرعت ۷۴۱ تا ۸۳۳ کیلومتر بر ساعت طراحی شده است که به‌طور قابل‌توجهی سریع‌تر از V-۲۲ (حدود ۵۱۹ کیلومتر بر ساعت) و حتی نمونه جدید V-۲۸۰ Valor محسوب می‌شود.

با سرنشین اختیاری یا کاملاً خودکار؟

X-۷۶ با تمرکز هم‌زمان بر عملیات خودکار و هدایت‌شده توسط خلبان در حال توسعه است. در تصاویر مفهومی فعلی، به نظر می‌رسد هر دو نوع از این پلتفرم وجود دارند: نمونه‌هایی که دارای کابین پرواز هستند و احتمالاً به‌صورت «با سرنشین اختیاری» عمل خواهند کرد، و نمونه‌هایی که به شکل پهپاد طراحی شده‌اند و به‌وضوح فاقد کابین هستند. شرکت Bell و آژانس DARPA تاکنون اطلاعات عمومی زیادی منتشر نکرده‌اند که تفاوت مقیاس مشخصی میان این دو مدل را نشان دهد، هرچند در حال حاضر نسخه دارای خدمه ظاهراً به‌طور قابل‌توجهی بزرگ‌تر به نظر می‌رسد.

این پروژه یک تلاش مشترک است که عمدتاً توسط DARPA و فرماندهی عملیات ویژه آمریکا هدایت می‌شود. هدف این برنامه رفع خلأ‌های عملیاتی برای هر دو نهاد است؛ به‌ویژه در مأموریت‌هایی که به «سرعت نجات‌بخش» و بدون نیاز به باند در مناطق مورد مناقشه‌ای مانند اقیانوس آرام نیاز دارند. با این حال، این فناوری پس از رسیدن به بلوغ کامل می‌تواند کاربرد‌های بسیار گسترده‌تری داشته باشد، هرچند نیرو‌های عملیات ویژه ارتش ایالات متحده نخستین کاربران موردنظر آن هستند.

با توجه به دامنه گسترده مأموریت‌هایی که برای این هواگرد جدید در نظر گرفته شده است، احتمال دارد با پیشرفت برنامه، نسخه‌های متنوع‌تری در اندازه‌ها و سطوح مختلف خودکارسازی توسعه پیدا کنند. قرار است نمونه نمایشی X-۷۶ نخستین پرواز خود را در اوایل سال ۲۰۲۸ انجام دهد. شرکت Bell در سال ۲۰۲۳ سامانه روتور تاشو و پیشران یکپارچه را روی یک سورتمه پرسرعت در پایگاه Holloman Air Force Base آزمایش کرد. انتظار می‌رود فرایند اعتبارسنجی زمینی و دریافت گواهی بدنه هواپیما تا سال ۲۰۲۷ تکمیل شود.

منبع:روزیاتو