سردار جلالی: فقدان نظام ایمنی شیمیایی همچنان محسوس است

به گزارش مجله خبری نگار،  سردار غلامرضا جلالی در روز دوم ششمین همایش ملی پدافند شیمیایی با گرامیداشت یاد و خاطره همه شهدای و جانباز شیمیایی دوران دفاع مقدس به ویژه شهدا و مصدومان شیمیایی شهر سردشت، اظهار داشت: برگزاری این همایش در سالروز وقوع جنایت سردشت و سالروز منع بکارگیری سلاح‌های شیمیایی و میکروبی، اهداف بسیاری را دنبال می‌کند که یکی از مهمترین آنها، تبیین جنایتی است که بر مردم سردشت و ملت ایران گذشته است. اینکه همگان را آگاه کنیم که سلاح‌های شیمیایی را چه کسانی تولید کردند، چه کسانی آن را در اختیار صدام گذاشتند و چه کسانی اجازه استفاده از آن علیه ملت ایران را به وی دادند. جنایتی که امپراطوری رسانه‌ای غرب با مخفی کردن و نپرداختن به آن به عنوان شریک جرم تمام این جنایت‌ها شناخته خواهد شد.

وی ادامه داد: صحنه‌هایی را که در هنگام عبور از حلبچه در دوران جنگ و پیکر‌های مردان، زنان، کودک، پیر و جوان که در اثر حملات شیمیایی به شهادت رسیده بودند را به چشم دیدم، وقایعی بود که می‌توانست دنیا را تکان دهد، ولی این جنایت که با حمایت غربی‌ها صورت گرفت توسط امپراطوری غرب در نطفه خفه شد.

جلالی با بیان اینکه همچنان شاهد کاربرد این سلاح‌ها از سوی گروه‌های تروریستی مورد حمایت آمریکا از جمله داعش در جنگ عراق و سوریه بوده ایم، تصریح کرد: اگر ما یکی از تهدیدات ناشی از مواد شیمیایی را جنگ‌ها و حملات شیمیایی بدانیم. مشخص است که کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی نتوانسته است بازدارندگی لازم را در این زمینه ایجاد کند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه راهبرد رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه کشور ما یک جنگ ترکیبی است، یعنی جنگ ترکیبی علیه فناوری زیرساختی سایبری در حوزه صنایعی که خدمت ارائه می‌کنند که طییعتا صنایع شیمیایی هم یکی از آنهاست، توضیح داد: حمله سایبری به زیرساخت هسته‌ای حتما خطر نشت هسته‌ای را به دنبال دارد که می‌تواند هم برای کسانی که در تاسیسات کار می‌کنند و هم برای جمعیت شهری و محیط خطرناک است. این درحالیست که وقتی به حوزه هسته‌ای ما با ویروس اکستاکسنت، حمله سایبری می‌شود، دشمن با وقاحت به این اقدام خود افتخار می‌کند.

جلالی گفت: امروز می‌توان گفت در بعد جنگ ترکیبی سایبری-شیمیایی، زیرساخت‌های شیمیایی که با سامانه‌های کنترل صنعتی سایبری کنترل و مدیریت می‌شوند می‌تواند مورد حمله سایبری با خطر انتشار گاز شیمیایی واقع شود.

وی با بیان اینکه آن‌هایی که در اتاق‌های شیشه‌ای نشسته اند و دارند این حملات و تهدیدات را علیه ملت‌ها طراحی می‌کنند بدانند که تبعات این اتفاق ممکن است روزی برای آن‌ها نیز رخ بدهد، افزود: با توسعه جنگ سایبری به زیرساخت‌های پرخطر که به عنوان خط قرمز امنیتی و منطقه ممنوعه شناخته می‌شود، طبیعا ممکن است خداوند نیز بلای چنین تهدیداتی را بر سر آنان نازل کند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور تصریح کرد: اگر نگاه، نگاه بشر دوستانه است، حمله سایبری به حوزه‌های هسته‌ای و شیمیایی که می‌تواند مخاطرات نشت هسته‌ای و شیمیایی را به دنبال داشته باشد ممنوع است که کنوانسیون‌ها نیز باید آن را ممنوعیت آن را پیگیری و دنبال کنند.

جلالی بتوضیح داد: خوشبختانه در کشور شاهد توسعه خوب صنعت شیمیایی و پتروشیمی بوده ایم که به عنوان یک نقطه قوت و پیشران اقتصادی در کشور مطرح است. این در حالیست که این توسعه در برخی موارد ایمن و متوازن نبوده است.

وی با بیان اینکه صنایع شیمیایی و هسته‌ای با وجود مزیت‌های فراوان، جزو صنایع پرخطر محسوب می‌شود، گفت: در فرآیند پرخطر، ایمنی شرط اول است. این درحالیست که در برخی موارد شاهدیم حداقل ایمنی نیز رعایت نمی‌شود.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه منظور از ملاحظات ایمنی زیرساختی، پاسخگویی از طریق فرآیند صنعتی و فنی انجام شده است که به محیط، انسان و تجهیزات آسیبی نرسد، افزود: متاسفانه در برخی موارد شاهد آن هستیم که این موارد رعایت نمی‌شود.

جلالی با بیان اینکه رعایت الزامات پدافند غیرعامل، لایه دیگری پس از ایمنی و امنیت است که هدف آن تامین رفاه و سلامتی برای مردم و محیط و همچین تداوم کارکرد برای حوزه‌های زیرساختی است، خاطرنشان کرد: بسیاری از مخاطرات حوزه هسته‌ای و شیمیایی، بهم شبیه است. این در حالیست که برخلاف حوزه هسته‌ای که از یک نظام و ساختار ایمنی سفت و سخت زیر نظر بالاترین مسئول اجرایی هرکشور برخوردار است، در حوزه شیمیایی چنین ساختاری وجود ندارد.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه ما در حوزه شیمیایی هم نیازمند یک نظام ایمنی شیمیایی واحد داریم، تصریح کرد: اگر قرار است ما زیرساخت‌های صنعت شیمیایی را توسعه بدهیم حتما باید کشور به یک نظام ایمنی و استاندار‌های واحد در حوزه شیمیایی برسد.

جلالی با بیان اینکه در یکسال گذشته تلاش بسیاری برای ایجاد یک نظام فنی و تخصصی با دو رویکرد، مصونسازی زیرساخت شیمیایی و رویکرد عمیلیاتی برای پاسخ و کنترل پیامد‌های ناشی از تهدیدات و حوادث شیمیایی انجام شده است، توضیح داد: با استفاده از ظرفیت‌های علمی و تخصصی کشور، یک نظام آماده شد که در کمیته دائمی پدافند غیرعامل بررسی و به تصویب رسید که به همه دستگاه‌های اجرایی کشور نیز ابلاغ شد.

وی با بیان اینکه امروز که ما دارای یک نظام در حوزه پدافند شیمیایی هستیم، کاهش مخاطرات و آسیب پذیری‌ها و کنترل و کاهش ریسک و مخاطرات ترکیبی شیمیایی مدنظر قرار گرفته که بتوانیم با یک رویکرد فنی مهندسی، مصونسازی زیرساخت‌های شیمیایی را دنبال می‌کنیم، افزود: در نظام فنی مهندسی کشور از یک نظام زیرساخت‌های جاری و فاقد پتانسیل خطر کشور و دیگری نظام زیرساخت‌های دارای پتانسیل خطر برخورداریم. این در حالیست که باید به این نکته توجه داشت که ملاحظات پدافند غیرعامل باید نه به عنوان پیوست بلکه در ذات طرح‌های در نظر گرفته شود. در غیر این صورت شاهد یک توسعه پرخطر در زیرساخت‌ها خواهیم بود.

جلالی با بیان اینکه واقعیت این است که زیرساخت‌های پرخطر شیمیایی به علت توسعه ناهمگون شهر‌ها در حریم شهر‌ها واقع شده‌اند، متذکر شد: ساماندهی و خروج مراکز پرخطر، در حوزه شهری با تاکید بر اولویت صنایع شیمیایی، را در برنامه هایمان دنبال می‌کنیم. از نمایندگان مجلس نیز می‌خواهیم که موضوع ساماندهی مراکز پرخطر شهری را در اولویت قرار دهند تا به قانون تبدیل و تسهیلگر خروج این مراکز که ناخواسته در حریم شهر‌ها قرار گرفته‌اند، شوند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه رویکرد عملیاتی نیز در نظام پدافند شیمیایی از اهمیت بسیاری برخوردار است، گفت: بخش زیادی از الزامات مصونسازی زیرساختی به عنوان ضابطه اعمال می‌شود، ولی در کنار آن همواره پلن‌های پاسخ اضطراری، جزو واجباب و الزامات است. همچنین نقش‌ها و مسئولیت‌ها در این نظام به طور کامل تعریف و مشخص شده است.

وی با بیان اینکه در این نظام تلاش شده است با فرض رعایت ایمنی در لایه مصونسازی، چنانچه حادثه رخ داد، آن را کنترل و مدیریت کنیم، افزود: بعضا نیرو‌های امدادی نسبت به موضوعات پاسخ به حادثه شیمیایی آموزش کامل را ندیده اند. یعنی از اورژانس و آتش نشانی گرفته تا شهرداری و بخشداری و استانداری و فرمانداری باید همه مسئولیت و نقش خود را بدانند و از مهارت انجام آن برخوردار باشند.

جلالی گفت: آموزش، تداوم، تمرین و افزایش مهارت یک تکلیف برای همه کسانی است که در اکوسیستم پدافند شیمیایی فعالیت می‌کنند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه در این نظام برای جمعیت هلال احمر نیز تکالیفی پیش بینی شده است، تصریح کرد: در این نظام برای تمام استان‌های دارای صنایع شیمیایی ما گردان‌های پدافند نوین پیش بینی شده که هم تجهیز شده و هم آموزش می‌بینند. برای آتش نشانی شهر‌های بزرگ بالای ۲۰۰ هزار نفر، به عنوان مسئول پاسخ اولیه برای رفع آلودگی شیمیایی، تجهیزات پیش بینی شده و واحد‌های پدافند نوین را در این ۵۲ آتش نشانی سازماندهی کردیم.

وی ادامه داد: امسال نیز با همکاری وزارت کشور و وزارت دفاع و شهرداری ها، بخش دوم این تجهیزات را در اختیار آتش نشانی‌ها قرار داده ایم به شکلی که آتش نشانی بتواند، اقدام اولیه رفع آلودگی را انجام دهد تا پس از آن نیرو‌های مسلح به عنوان نیروی احتیاط وارد کار شوند.

جلالی با بیان اینکه تجهیز، آمادگی و آموزش کسانی که به عنوان اولین گروه به محل وقوع حوادث شیمیایی اعزام می‌شوند، یک الزام و اولویت در توسعه صنعت شیمیایی کشور است، خاطرنشان کرد: برهمین اساس، ما در شهر‌ها نیز ساختار پدافند نوین شهری پیش بینی کرده ایم که ابزار، تجهیزات، آموزش و ساختار آن در شهرداری‌ها پیش بینی شده است که بتواند اقدامات لازم را در هنگام بروز حوادث به عنوان پاسخ اولیه، انجام دهد.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور تصریح کرد: برای شهرک‌های صنعتی کشور که در حوزه صنایع شیمیایی فعالیت می‌کنند نیز باید ساختار‌ها و آمادگی لازم در برابر حوادث در قواره شهرک پیش بینی شود. در نظام پدافند شیمیایی برای شهرک‌های صنعتی نیز پیش بینی‌ها و تعیین تکلیف‌هایی انجام شده است که حتما باید تجهیزات، ابزار، نیروی انسانی آموزش دیده برای پاسخ اولیه به حوادث شیمیایی را داشته باشند.

وی گفت: هدف گذاری سازمان پدافند غیرعامل کشور در سال جاری این است که هم در همه زیرساخت‌های شیمیایی استانها، شهر‌های بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت، این نظام عملیاتی پیاده سازی و اجرایی شود. در این زمینه با استانداری‌ها و شهرداریها، موافقتنامه‌های عملیاتی به صورت کاملا اجرایی با استفاده از اعتباراتی که مجلس در نظر گرفته است، پیش بینی کرده‌ایم.

جلالی ابراز امیدواری کرد این همایش بتواند نخست در زمینه حملات و تهدیدات شیمیایی و ضرورت آمادگی همه بخش‌های کشور، دوم شناسایی تهدیدات محتمل ترکیبی سایبری احتمالا علیه زیرساخت‌های شیمیایی، گام‌های موثری بردارد. همچنین لازم است همه صنایع شیمیایی ما، الزامات پدافند سایبری سیستم‌های کنترل صنعتی بخش فرایند شیمیایی خود را حتما با ملاحظات امنیتی کنترل و دنبال کنند.

همچنین رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در حاشیه ششمین همایش ملی پدافند شیمیایی، در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه این همایش در سالروز مقابله با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی و بمباران ناجوانمردانه شهر سردشت طی دو روز برگزار شد گفت: محکومیت این گونه اقدامات دشمنان، طراحی الگو‌های حفاظت از مردم و صیانت از زیرساخت‌ها و ارتقای آمادگی دستگاه‌ها اجرایی در برابر مخاطرات احتمالی حوزه شیمیایی و همپاسازی نظام ایمنی و امنیت با نظام توسعه صنایع شیمیایی از جمله مهمترین اهداف برگزاری این همایش بوده است.

جلالی با اشاره به اینکه نظام مصون سازی و عملیات پدافند شیمیایی کشور به تصویب شورای عالی پدافند غیرعامل رسیده و به همه دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شده است، گفت: این نظام نقش‌ها و وظایف و تکالیف بخش‌های مختلف در حوزه‌های مدیریت بحران‌های احتمالی شیمیایی را مشخص و مسیر ارتقای آمادگی را نیز تشریح کرده است.

وی با اشاره به اینکه در استان‌های دارای زیرساخت‌های شیمیایی، قرارگاه‌های استانی پدافند شیمیایی تشکیل شده است، گفت: این قرارگاه‌ها با فرماندهی استانداران تمام ظرفیت‌های عملیاتی و امدادی در شرایط بحران اعم از نیرو‌های مسلح، بهداشت و درمان، هلال احمر، اورژانس و ... را برای کاهش و مدیریت حوادث به کارگیری می‌کنند.

رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با اشاره به قانون بودجه سال ۱۴۰۱ نیز گفت: بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی در قالب موافقت نامه‌ها با دستگاه‌های اجرایی موضوع تامین بودجه اجرای پروژه‌های ارتقای آمادگی در حوزه شیمیایی نیز لحاظ شده است.

جلالی با اشاره به حملات جنگ سایبری زیرساختی دشمن نیز گفت: محور این حملات رژیم صهیونیستی است و این رژیم حملات سایبری به زیرساخت‌هایی که به مردم خدمات ارائه می‌کنند را در دستور کار خود قرار داده است.

وی با اشاره به اینکه مدیران زیرساخت‌ها و صنایع شیمیایی باید اقدامات پیشکنشی در برابر تهدیدات و مخاطرات سایبری احتمالی را در دستور کار خود قرار بدهند، تاکید کرد: از مجامع جهانی و افکار عمومی نیز انتظار داریم تا این حملات که احتمال بروز نشت آلودگی‌های شیمیایی را با خود همراه دارند به جد محکوم کنند.

جلالی در پایان تاکید کرد: سلسله برنامه‌هایی در زمینه ارتقای آمادگی‌های سایبری زیرساخت‌ها و مراکز شیمیایی در دستور کار قرار گرفته است که به زودی عملیاتی می‌شود.