معتمدی: بُعد مهم تحول در علوم انسانی روزآمدسازی است

به گزارش مجله خبری نگار،آئین اختتامیه دو هفته پژوهش و تقدیر از پژوهشگران برتر ملی، دانشگاهی و دانشکده‌ای دانشگاه علامه طباطبائی با حضور اعضای هیئت رئیسه دانشگاه، روسا و معاونین پژوهشی دانشکده‌ها و برگزیدگان پژوهشی و با شرکت اعضای هیئت علمی دانشگاه به صورت حضوری و مجازی برگزار شد.

عبدالله معتمدی، سرپرست دانشگاه در سخنانی در این مراسم ضمن تشکر از برگزاری ویژه برنامه‌های دو هفته پژوهش در سطح دانشکده‌ها گفت: از این فرصت استفاده می‌کنیم و دیدگاه‌ها و چشم‌انداز‌های که برای دانشگاه متصور است را بیان کنیم.

وی با بیان این که دانشگاه علامه طباطبائی شایستگی این را دارد که به پیش برود، با بیان چند نکته افزود: شاخص‌های انتخاب پژوهشگران برتر امسال مبتنی بر سال‌های قبل بوده است، که به نظر می‌رسد باید در آن تجدید نظر کرد و ضروری است به شاخص‌های کیفی توجه بیشتری داشته باشیم و معیار‌های جدیدی را برای فعالیت استادان گروه‌های آموزشی و دانشکده‌ها تعریف کنیم.

معتمدی، اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی را یکی از بی‌نظیرترین ظرفیت‌ها در حوزه علوم انسانی برشمرد و افزود: خدمتگزاری به این مجموعه فرهیخته برای بنده افتخار است و انشاالله بتوانم خدمتگزار خوبی باشم و با کمک و همراهی همه اعضای دانشگاه زمینه ارتقاء دانشگاه را در ابعاد مختلف فراهم نماییم.

به جای گذشته گرا بودن به آینده نگاه کنیم و افق‌های فراروی خودمان را ببینیم

سرپرست دانشگاه در ادامه سخنانش با بیان اینکه هر کدام از ما سلایق علمی و سیاسی مختلفی داریم، اما دانشگاه متعلق به همه است، اضافه کرد: دست همه را می‌فشاریم که بتوانیم به سمت تعالی دانشگاه حرکت نماییم و فضای دانشگاه را به سمت توسعه علمی و پژوهشی همراه با نشاط و آرامش برای همه دانشگاهیان رقم بزنیم و برای تحقق تعالی دانشگاه نیازمند همه شما بزرگواران هستیم. وی تاکید کرد: نگاه ما به آینده روشن و امیدوارانه است. علی رغم مشکلاتی که وجود دارد، باید بیش از آنچه به گذشته برگردیم به نقایص فکر کنیم، توقع این است که به جای گذشته گرا بودن به آینده نگاه کنیم و افق‌های فراروی خودمان را ببینیم.

عضو هیئت علمی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه در ادامه سخنانش با اشاره به برخی از مشکلات دانشگاه از جمله هزینه‌هایی که با آن مواجه است، گفت: باید تلاش کرد تا با انتقال راهکار‌ها و راه‌حل‌های مناسب از سوی دانشگاه آن را به مجموعه دولت منتقل نماییم. وی یکی از مشکلات را مربوط به طرح همسان‌سازی اعضای هیئت علمی برشمرد و بیان داشت: متاسفانه در اجرای این طرح، امکان حمایت دولت برای پرداخت آن فراهم نشده است و این افزایش از محل درآمد‌های اختصاصی پرداخت شده است و بار سنگینی بر دوش دانشگاه ایجاد شده است.

معتمدی مشکل دیگر را فروش بخشی از اموال دانشگاه اعلام کرد و افزود: متاسفانه بخشی از بدهی‌ها از محل فروش این اموال پرداخت شده است.

سرپرست دانشگاه با اعلام برنامه‌های راهبردی دانشگاه گفت: در طی این مدت در دوره مدیریت جدید دانشگلاه تلاش کردیم افق‌های آینده تا سال ۱۴۰۵ را در قالب یک برنامه راهبردی مشخص نماییم و از نظرات و دیدگاه‌های ارزشمند جمع زیادی از استادان متخصص در حوزه‌های مختلف برای این که دانشگاه چه مسیری را باید طی کند بهره گرفتیم. نتیجه آن، پیش نویس طرح اولیه‌ای است که در آن چشم انداز‌ها و برنامه راهبردی مشخص شده است، انتظار از روسای دانشکده‌ها مدیران گروه آموزشی این است که در عملیاتی کردن آن کمک کنند.

اساس چشم انداز دانشگاه بر تحول علوم انسانی و بر مبنای اسلامی کردن آن است

استاد دانشگاه علامه طباطبائی تاکید کرد: اساس این چشم انداز بر تحول علوم انسانی استوار است و اساس این تحول اسلامی کردن علوم انسانی است. با توجه به اینکه هدف روشن است، چگونگی نیل به این هدف توسط اعضای هیئت علمی در قالب فرم‌های مشخصی نگاشته خواهد شد و دانشگاه، آن سند را که حاصل هم فکری اعضای هیئت علمی خود است را اجرایی خواهد کرد.

سرپرست دانشگاه تاکید کرد: در مجموع برآیند این نشست‌ها آن شد که برنامه‌های راهبردی با کمک و همراهی روسای دانشکده ها، اعضای هیئت علمی و تمام اعضای خانوادۀ دانشگاه علامه طباطبائی تدوین شود؛ بنابراین برنامۀ ما امری نیست که به دانشکده‌ها و همکاران اجرایی ابلاغ کنیم و از آن‌ها انتظار اجرا داشته باشیم. بلکه مسیر بالعکس است. ما انتظار اجرایی سازی برنامه‌ای را داریم که خود اعضای هیئت علمی دانشکده‌ها آن را نگاشته اند و خواهان تحقق آن هستند.

معتمدی ضمن تاکید بر تمایز بین راهبرد‌های توسعه‌ای و راهبرد‌های بهبود وضع موجود بیان کرد: آنچه به اطلاع همکاران خواهد رسید، صرفاً راهبرد‌های بهبود وضع موجود نیست. بلکه راهبرد‌های توسعه‌ای و نقش محوری در متن این برنامه قرار دارد. ضمن اینکه برنامه‌هایی که هم اکنون در حال اجراست باید ارتقای سطح یابند. راهبرد‌های توسعه بعد از پنج سال باید به کجا برسد؟ برای اینکه به نتیجه برسیم، این پرسش را به روسای دانشکده ها، گروه‌ها و اعضای هیئت علمی می‌سپاریم، تا این عزیزان ارائۀ طریق کنند. شاخص ما از ارزیابی دانشکده همانی است که خود اعضای دانشکده‌ها ترسیم می‌کنند.

مرجعیت در علوم انسانی شعار اصلی دانشگاه علامه طباطبائی است

این استاد دانشگاه، مرجعیت در علوم انسانی را شعار اصلی دانشگاه علامه طباطبائی دانست و افزود: این شعار باید مورد توجه باشد. نکته‌ای که بسیار برای ما مهم است، تاکید بر تحول علوم انسانی با تمرکز بر ارزش‌های اسلامی است. تحول در علوم انسانی به معنای خیلی وسیع آن، مدنظر است. یکی از جنبه‌های طرح تحول، جایگاه علوم انسانی نزد دولتمردان و مسئولان است. نوع نگاه جامعه به علوم انسانی، نگاه از بالا به پایین است.

وی با بیان اهمیت فعالیت مراکز رشد و کارآفرینی افزود: مرکز رشد و کارآفرینی دانشگاه می‌تواند کمک کند دانشجویانی که در حوزه علوم انسانی مشغول به تحصیل هستند، کار آفرین شوند و در جامعه نقش ایفا کنند. تمام دانشکده‌ها و دانشجویان در رشته‌های مختلف، ایده‌های متفاوتی دارند که اگر این ایده‌ها به خوبی پرورش پیدا کنند و به آن‌ها کمک شود، می‌تواند منجر به ایفای نقش در فضای اجتماعی شود. باید تلاش کنیم منشاء خدمات و کنشگری باشیم.

ضرورت تحول علوم انسانی برای حرکت به سمت بومی‌سازی دانش

معتمدی با بیان اینکه مبحث دیگر در تحول علوم انسانی حرکت به سمت بومی‌سازی دانش است، گفت: دانشی که امروزه در علوم انسانی وجود دارد وارداتی است. مادامی که جامعه و بافت خود را مطالعه نکنیم و فقط بر اساس یافته‌های وارداتی بخواهیم علمی را توضیح دهیم، این علم ناقص و ابتر است. باید تلاش کنیم تحقیقات بومی داشته باشیم و این تحقیقات را در متون درسی وارد کنیم. به همان نسبت که رشته‌ها با بوم خود در ارتباط باشند، آن رشته برای دانش آموختگان معنادار‌تر می‌شود و جامعه نسبت به این تخصص‌ها تمایل بیشتری نشان می‌دهد.

دانش بومی سبب قوی سازی دانش جهانی می‌شود

وی ادامه داد: علوم انسانی مبتنی بر فرهنگ، بافت و اقلیمی است که در آن رشد پیدا می‌کند. کسی که در حوزه دانش بومی کار می‌کند به این معنا نیست که دانش جهانی را نادیده می‌گیرد بلکه دانش بومی سبب قوی سازی دانش جهانی می‌شود و کمک می‌کند که دانش جهانی فهم گسترده تری نسبت به موضوعات پیدا کند.

سرپرست دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به اینکه دو بُعد دیگر تحول در علوم انسانی، اسلامی‌سازی و کاربردی کردن این علم است، افزود: اسلامی‌سازی این نیست که آیه و حدیث به کتاب‌ها اضافه کنیم و یا دانش بشری را دور بریزیم. دانشی که امروزه در حوزه علوم انسانی وجود دارد مبتنی بر نگاه معرفت شناسی و مبانی فلسفی است که در غرب بیشتر مبتنی بر امانیسم و رویکرد‌هایی مادی گرایانه است. انسان هم ساحت مادی و هم ساحت‌های غیر مادی دارد و ساحت‌های غیر مادی اقتضا می‌کنند که ما با مبانی فلسفی متناسب با فرهنگ ایرانی و اسلامی به آن نگاه کنیم.

وی ادامه داد: بُعد مهم تحول در علوم انسانی روزآمدسازی است. یک معنی روزآمدی این است که برنامه درسی را به روز کنیم و متناسب با برنامه درسی منابع جدید بنویسیم. معنی دیگر نیز این است که فعالیت‌های بین المللی خود را در جهت تحول در علوم انسانی تعریف کنیم و بفهمیم دنیای پیشرفته امروز در رشته‌های مختلف، کجای دانش تخصصی ما جای دارد.

معتمدی اظهار کرد: یکی از مشکلات ما برای انجام ماموریت‌های تعریف شده دانشگاه، مشکلات مالی است. باید تلاش کنیم، نظام مالی پایداری برای دانشگاه تعریف و تامین شود و شرایطی را فراهم کنیم تا با درآمد دانشگاه این ماموریت‌ها را انجام دهیم. ما یک میدان عمل در دانشگاه داریم که می‌توانیم از آن به نفع دانشگاه استفاده کنیم و اثر بخشی و توانمندی خود را به جامعه نشان دهیم تا جامعه نیز به سمت ما حرکت کند.

وی با بیان اینکه طرح راهبردی دانشگاه، طرح بالا به پایین نیست، گفت: اهداف راهبردی دانشگاه شامل ارتقای منزلت علوم انسانی در کشور، ارتقای جایگاه دانشگاه و برندسازی در علوم انسانی، غنی سازی دانش از طریق انجام پژوهش‌های بنیادین و کاربردی، گسترش فرهنگ اسلامی در دانشگاه‌ها، اعتلای فرهنگ عمومی، فراهم کردن زمینه رشد تمامیت شخصیت دانشجویان، بین‌المللی کردن، توسعه و بهره‌وری دانشگاهی و ارتباط با جامعه و صنعت است. امیدوارم خداوند یاری کند تا با کمک و همت شما بتوانیم نقش خدمتگزاری خود را به خوبی انجام دهیم و تلاش کنیم دانشگاه علامه طباطبائی به اهداف خود برسد.

در این مراسم سید جلال دهقانی فیروزآبادی، معاون پژوهشی، دکتر مهدی گودرزی، مدیر مرکز کارآفرینی و هدایت شغلی و دکتر محمد بحرانی، عضو هیئت علمی گروه علوم محاسباتی نوین دانشکده آمار، ریاضی و رایانه سخرانی کردند.