دانشمندان مکانیسمی را کشف کرده‌اند که قدرت زلزله را افزایش می‌دهد

اصطکاک بین سنگ‌های زمین می‌تواند زلزله‌های عمیق را تشدید کند

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان دانشگاه تگزاس در آستین کشف کرده‌اند که زمین‌لرزه‌های عمیق می‌توانند توسط پدیده فرار حرارتی - فرآیندی که در آن اصطکاک بین سنگ‌ها گرما تولید می‌کند - تقویت شوند. نتایج این تحقیق در مجله Nature Communications (NatCom) منتشر شده است.

این مطالعه به دنبال زلزله‌ای به بزرگی ۷.۴ ریشتر که در ژوئیه ۲۰۲۴ در نزدیکی شهر کالاما در شمال شیلی رخ داد، انجام شد. منبع این زلزله در عمق تقریبی ۱۲۵ کیلومتری - در منطقه به اصطلاح عمق متوسط - قرار داشت. زلزله‌هایی در چنین اعماقی معمولاً در سطح زمین به طور ضعیفی احساس می‌شوند، اما در این مورد، شدت لرزش‌ها به طور غیرمنتظره‌ای زیاد بود.

پیش از این اعتقاد بر این بود که چنین زلزله‌هایی ناشی از فرآیندی به نام کم‌آبی هستند: وقتی مواد معدنی در یک صفحه اقیانوسی در حال فرورانش، آب از دست می‌دهند، سنگ‌ها ضعیف و شکننده می‌شوند. با این حال، این مکانیسم فقط در دما‌های تا ۶۵۰ درجه سانتیگراد رخ می‌دهد. تجزیه و تحلیل داده‌های لرزه‌ای نشان داد که زلزله کالاما به منطقه‌ای بسیار گرم‌تر سرایت کرده است، جایی که دیگر کم‌آبی امکان‌پذیر نیست.

دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که توسعه بیشتر زلزله ناشی از پدیده‌ای به نام فرار حرارتی بوده است. در این فرآیند، جابجایی اولیه سنگ‌های زمین باعث اصطکاک شدید می‌شود. این اصطکاک گرما تولید می‌کند و سنگ‌های پیش رو را بیشتر تضعیف می‌کند. در نتیجه، گسل تکتونیکی شتاب می‌گیرد و منطقه بزرگتری را پوشش می‌دهد و نیروی لرزش‌ها را افزایش می‌دهد.

ژ جیا، نویسنده‌ی اصلی این مقاله، توضیح داد: «برای اولین بار، ما شاهد گذار زلزله از یک منطقه‌ی سرد به یک منطقه‌ی گرم به دلیل فرار حرارتی بودیم. این نشان دهنده‌ی تغییر در مکانیسم است - از شکنندگی ناشی از کم‌آبی به تقویت پارگی ناشی از گرما.»

به گفته نویسندگان، این کشف برای درک ماهیت زلزله‌های عمیق و بهبود مدل‌های مورد استفاده برای پیش‌بینی خطرات لرزه‌ای مهم است.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری