پزشکان در مورد فواید و خطرات رژیم غذایی FODMAP برای نفخ صحبت می‌کنند

به گزارش مجله خبری نگار، رژیم غذایی کم FODMAP در رسانه‌های اجتماعی به عنوان راهی برای تسکین نفخ و ناراحتی بعد از غذا محبوب شده است. برخی آن را یک راه حل جهانی برای مشکلات روده می‌دانند، در حالی که برخی دیگر آن را یک روند محدودکننده می‌دانند. در واقع، این یک ابزار پزشکی است که برای شرایط خاص و فقط برای مدت محدودی استفاده می‌شود. اولگا چیستیک، پزشک عمومی و متخصص گوارش در مرکز بهداشت اسکاندیناوی، و النا پاولووا، پزشک عمومی و متخصص گوارش، با ایزوستیا در مورد اینکه این رژیم برای چه کسانی مناسب است، چه غذا‌هایی را حذف می‌کند و چرا نباید آن را خودسرانه تجویز کنید، صحبت کردند.

فودمپ‌ها (FODMAP) چیستند و چرا برخی غذا‌ها باعث نفخ می‌شوند؟

فودمپ‌ها گروهی از کربوهیدرات‌های قابل تخمیر هستند که در روده کوچک به خوبی هضم نمی‌شوند و وارد روده بزرگ می‌شوند، جایی که به غذای باکتری‌ها تبدیل می‌شوند. هضم آنها باعث تولید گاز می‌شود و خود این مواد می‌توانند آب را در روده‌ها حفظ کنند و منجر به نفخ، صدای قار و قور شکم و درد شوند.

فودمپ‌ها شامل چندین گروه از کربوهیدرات‌ها هستند: فروکتان‌ها و گالاکتوالیگوساکارید‌ها که در گندم، چاودار، پیاز، سیر و حبوبات یافت می‌شوند؛ لاکتوز در محصولات لبنی؛ فروکتوز اضافی در برخی میوه‌ها؛ و پلیول‌ها - الکل‌های قندی موجود در برخی غذا‌ها و شیرین‌کننده‌ها.

در طول مرحله اول رژیم غذایی، نان و محصولات پخته شده از گندم و چاودار، شیر معمولی، پیاز، سیر، حبوبات و برخی میوه‌ها، از جمله سیب و گلابی، اغلب محدود می‌شوند. با این حال، این بدان معنا نیست که این غذا‌ها به خودی خود مضر هستند: واکنش به آنها به تحمل فرد بستگی دارد.

چیستیک توضیح داد: «ممکن است یک تکه نان برای یک نفر مشکلی ایجاد نکند، اما برای دیگری یک حمله تمام عیار را برانگیزد.»

به گفته پاولووا، قبل از نسبت دادن علائم به FODMAP ها، درک علت نفخ مهم است. این علامت نه تنها می‌تواند با واکنش به غذاها، بلکه با اختلالات دستگاه گوارش نیز مرتبط باشد.

رژیم غذایی کم FODMAP برای چه کسانی مناسب است؟

رژیم غذایی کم FODMAP اغلب برای سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) استفاده می‌شود. با این حال، این اولین قدم در درمان نیست: پزشکان ابتدا توصیه می‌کنند رژیم غذایی خود را تنظیم کنید، وعده‌های غذایی منظمی داشته باشید و سایر علل علائم خود را رد کنید.

با این حال، این روش برای کاهش وزن یا "پاکسازی" در نظر گرفته نشده است. هدف آن حذف موقت غذا‌های با FODMAP بالا، شناسایی محرک‌های فردی و سپس شروع مجدد یک رژیم غذایی متنوع‌تر است.

چیستیک خاطرنشان کرد که تحقیقات در مورد اثربخشی این رژیم غذایی در درجه اول برای سندرم روده تحریک‌پذیر انجام شده است، جایی که این روش بیشترین مطالعه را در مورد کاربرد آن دارد.

پاولووا تأکید کرد که شروع رژیم غذایی بدون معاینه کامل توصیه نمی‌شود. به گفته او، نفخ شایع می‌تواند نشانه بیماری سلیاک، بیماری التهابی روده، رشد بیش از حد باکتری‌ها، پانکراتیت مزمن، عفونت‌های انگلی، عوارض جانبی دارو‌ها و برخی بیماری‌های زنان باشد.

پاولووا توضیح داد: «فقط در صورتی که هیچ «علامت خطری» وجود نداشته باشد و علائم با یک اختلال عملکردی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) سازگار باشند، می‌توانیم در مورد یک رژیم غذایی آزمایشی با کربوهیدرات‌های FODMAP محدود صحبت کنیم.»

چرا نباید غذا‌ها را برای ماه‌ها حذف کنید؟

یک رژیم غذایی مناسب با FODMAP پایین شامل سه مرحله است. ابتدا، غذا‌های سرشار از این کربوهیدرات‌ها به طور موقت حذف می‌شوند - معمولاً به مدت دو تا شش هفته. سپس، غذا‌ها به تدریج و به صورت گروهی دوباره معرفی می‌شوند تا تحمل فردی مشخص شود.

پس از این، فرد به رژیم غذایی عادی خود بازمی‌گردد و فقط غذا‌ها و مقادیری را که واقعاً باعث ایجاد علائم می‌شوند، محدود می‌کند.

شیرینی شادی‌آور نیست: کدام غذا‌ها حاوی قند پنهان هستند؟

کارشناسان فاش کرده‌اند که چگونه نوشیدنی‌های انرژی‌زا، ماست، اسموتی و غذا‌های کنسروی به سلامت آسیب می‌رسانند.

محدودیت طولانی مدت و غیرموجه می‌تواند تأثیر منفی بر رژیم غذایی و میکروبیوتای روده داشته باشد. غذا‌های با FODMAP بالا منبع غذایی باکتری‌های مفید هستند، بنابراین حذف کامل آنها در یک دوره طولانی می‌تواند منجر به کاهش تنوع میکروبی شود.

به گفته پاولووا، محدودیت‌های سختگیرانه همچنین می‌تواند اضطراب در مورد غذا را تشدید کند. مردم از ترس بدتر شدن وضعیت خود، شروع به حذف غذا‌های بیشتر و بیشتری می‌کنند.

این متخصص خاطرنشان کرد: «محدودیت‌های طولانی‌مدت و ناموجه اغلب چرخه معیوبی از اختلال عملکرد روده-مغز را ایجاد می‌کنند. ترس از غذا اضطراب را افزایش می‌دهد که به نوبه خود حساسیت بیش از حد احشایی و اسپاسم روده را افزایش می‌دهد.»

چگونه میزان تحمل FODMAP خود را بفهمید و چه زمانی به پزشک مراجعه کنید

کارشناسان معتقدند که تجویز خودسرانه رژیم غذایی کم FODMAP بر اساس لیست‌های آنلاین خطرناک است. قبل از شروع، مهم است که شرایطی را که نیاز به درمان دیگری دارند، رد کنید.

علائم هشدار دهنده شامل کاهش وزن، خون در مدفوع، کم خونی، تب، درد شبانه یا اسهال و همچنین شروع علائم در سنین بالاتر است. در چنین مواردی، معاینات به جای مداخلات غذایی ضروری است.

پاولووا تأکید کرد: «نفخ شکم یک علامت غیر اختصاصی است که می‌تواند نوک کوه یخ باشد. خوددرمانی خطرناک است، زیرا می‌تواند یک بیماری جدی را از نظر دور نگه دارد.»

پس از اتمام رژیم غذایی، غذا‌ها به تدریج و معمولاً هر بار یک گروه غذایی دوباره به برنامه غذایی اضافه می‌شوند. کارشناسان توصیه می‌کنند که یک دفترچه یادداشت غذایی داشته باشید و واکنش‌های بدن خود را ثبت کنید تا یک نقشه تحمل شخصی ایجاد کنید و به از بین بردن نفخ و ناراحتی کمک کنید.