چهار اثر تاریخی ثبت ملی البرز یک گام تا مرمت فاصله دارند

به گزارش مجله خبری نگار،- شهباز محمودی، معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی البرزبا اشاره به رویکرد علمی و تخصصی اداره‌کل میراث فرهنگی البرز در حفاظت از آثار تاریخی استان اظهار کرد: حفاظت از بنا‌های تاریخی به انجام اقدامات عمرانی یا مرمت‌های ظاهری محدود نمی‌شود، بلکه هرگونه مداخله در کالبد آثار تاریخی باید بر پایه مطالعات تخصصی، مستندنگاری دقیق، شناخت پیشینه تاریخی، آسیب‌شناسی و تدوین برنامه‌ای جامع و علمی انجام شود تا ضمن رفع آسیب‌های موجود، اصالت و هویت تاریخی بنا نیز حفظ شود.

وی افزود: بر اساس ضوابط و اصول مرمت بنا‌های تاریخی، تهیه طرح مطالعاتی و طرح مرمتی نخستین و مهم‌ترین مرحله در فرآیند حفاظت از آثار فرهنگی ـ تاریخی است. هر بنای تاریخی دارای ویژگی‌های معماری، مصالح، شیوه ساخت، پیشینه تاریخی و همچنین آسیب‌های متفاوتی است و به همین دلیل نمی‌توان برای همه آثار نسخه‌ای یکسان در نظر گرفت. هرگونه اقدام اجرایی بدون انجام مطالعات تخصصی، احتمال بروز مداخلات غیرکارشناسی و تصمیم‌های سلیقه‌ای را افزایش می‌دهد؛ موضوعی که در بسیاری از موارد می‌تواند آسیب‌هایی جدی و حتی جبران‌ناپذیر به ارزش‌های تاریخی و فرهنگی بنا وارد کند.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی البرز با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده در سال جاری گفت: در قالب اعتبارات استانی، تهیه طرح‌های مطالعاتی و مرمتی تعدادی از بنا‌های شاخص تاریخی استان در اولویت برنامه‌های این اداره‌کل قرار گرفت و با حمایت سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، اعتبارات لازم برای انجام این مطالعات تأمین شد.

این مسئول توضیح داد: بر این اساس، چهار اثر تاریخی ثبت ملی شامل حمام حیدرآباد، حمام شهرک طالقان، امامزاده بی‌بی سکینه (س) در شهرستان چهارباغ و پل تاریخی بانوصحرا در شهرستان ساوجبلاغ برای انجام مطالعات تخصصی انتخاب شدند تا وضعیت موجود این بنا‌ها به‌صورت دقیق بررسی و طرح‌های جامع مرمت برای آنها تهیه شود.

محمودی با بیان اینکه پس از تأمین اعتبار، قرارداد انجام مطالعات با یکی از مشاوران دارای صلاحیت و تجربه در حوزه مرمت بنا‌های تاریخی منعقد شد، گفت: این مشاور طی ماه‌های گذشته با حضور میدانی در هر چهار اثر، مطالعات معماری، مستندنگاری، آسیب‌شناسی، بررسی وضعیت سازه، شناسایی آسیب‌های ناشی از عوامل طبیعی و انسانی و همچنین مطالعه پیشینه تاریخی و تحولات کالبدی بنا‌ها را انجام داد.

وی افزود: در تمامی مراحل اجرای این مطالعات، کارشناسان اداره‌کل میراث فرهنگی البرز نیز به‌عنوان ناظران پروژه در کنار گروه مشاور حضور داشتند و ضمن ارائه اسناد تاریخی، مدارک ثبتی، اطلاعات فنی و مستندات موجود، بر روند مطالعات نظارت کردند تا طرح‌های تهیه‌شده بر اساس واقعیت‌های موجود، نیاز‌های حفاظتی هر اثر و اصول علمی مرمت تدوین شود.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی البرز با اشاره به پایان یافتن مطالعات این چهار پروژه اظهار کرد: نتایج این بررسی‌ها در قالب طرح‌های جامع مطالعاتی و مرمتی تدوین و روز گذشته در نشست شورای فنی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ارائه شد. در این نشست، مشاور پروژه گزارش کاملی از روند مطالعات، یافته‌های میدانی، آسیب‌های شناسایی‌شده، راهکار‌های پیشنهادی برای حفاظت و مرمت و همچنین برآورد اولیه هزینه‌های اجرایی هر پروژه ارائه کرد.

وی ادامه داد: اعضای شورای فنی نیز پس از بررسی دقیق گزارش‌ها و تبادل نظر‌های کارشناسی، پیشنهاد‌های اصلاحی و نکات فنی خود را مطرح کردند و در نهایت طرح‌های ارائه‌شده پس از انجام بررسی‌های لازم به تصویب شورا رسید.

محمودی با بیان اینکه تصویب این طرح‌ها یکی از مراحل مهم و تعیین‌کننده در فرآیند حفاظت از آثار تاریخی است، تصریح کرد: زمانی که یک طرح مرمتی در شورای فنی به تصویب می‌رسد، مسیر قانونی و کارشناسی برای اجرای عملیات مرمت هموار خواهد شد و از این پس تمامی اقدامات اجرایی بر اساس همین اسناد مصوب انجام می‌شود تا از هرگونه مداخله غیرکارشناسی جلوگیری شود.

این مسئول توضیح داد: همزمان با تهیه این طرح‌ها، برآورد‌های مالی مورد نیاز برای اجرای عملیات مرمت نیز انجام شده است و اکنون مهم‌ترین اولویت اداره‌کل، تأمین اعتبارات لازم برای ورود این پروژه‌ها به مرحله اجراست.