صدور مکانیزه گواهی انحصار وراثت در سیستان‌وبلوچستان

به گزارش مجله خبری نگار، علی رحمتی سه شنبه ۲ دی در نشست خبری با اصحاب رسانه از صدور کاملاً مکانیزه گواهی انحصار وراثت در سیستان و بلوچستان خبر داد و بیان کرد: در دو تا سه سال اخیر با ایجاد پایگاه سببی و نسبی که امروز تحت عنوان «پایگاه خانواده و خانوار» مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، بستر لازم برای صدور الکترونیکی گواهی‌ها در ثبت احوال فراهم شده است.

وی افزود: با اتصال به این پایگاه و استفاده از داده‌های موجود، صدور گواهی انحصار وراثت بدون حضور و حتی بدون درخواست افراد انجام می‌شود. از سوم مردادماه سال جاری تاکنون حدود ۴ هزار گواهی انحصار وراثت به‌صورت کاملاً مکانیزه صادر شده که حداکثر ۲۰ روز پس از ثبت واقعه وفات، گواهی مربوطه صادر و از طریق سامانه ابلاغ در اختیار وراث قرار می‌گیرد.

مدیرکل ثبت احوال استان با اشاره به امکان بررسی و اعتراض شهروندان تصریح کرد: وراث می‌توانند پس از دریافت گواهی از طریق سامانه ابلاغ، اطلاعات درج‌شده را بررسی کنند و در صورت وجود هرگونه ابهام یا اعتراض، درخواست خود را ابتدا در ثبت احوال ثبت کنند. در مرحله نخست، رسیدگی به اعتراض در مجموعه ثبت احوال انجام می‌شود و در صورت تداوم اعتراض، موضوع در مرجع قضایی پیگیری خواهد شد.

رحمتی خاطرنشان کرد: در این فرآیند هم سهم‌الارث و هم تعداد وراث مشخص می‌شود که همین موضوع باعث رضایتمندی مردم و حذف بروکراسی‌های اداری شده است. بر اساس داده‌های ثبتی موجود در بانک اطلاعاتی ثبت احوال، از جمله نشانی و شماره تماس‌ها، صدور گواهی به تمامی وراث اطلاع‌رسانی می‌شود.

مدیرکل ثبت احوال سیستان و بلوچستان در ادامه به اتصال دستگاه‌های مختلف اشاره کرد و افزود: قرار بود دستگاه‌هایی مانند وزارت بهداشت، ثبت اسناد، دادگستری، پزشکی قانونی و سایر نهاد‌های مرتبط به این سامانه متصل شوند که این اتصال هنوز به‌طور کامل محقق نشده است. با تحقق این امر، فرآیند صدور گواهی انحصار وراثت سریع‌تر و کارآمدتر خواهد شد.

وی از تکمیل فاز نخست پایگاه نسبی در استان خبر داد و گفت: این طرح که از سال ۱۴۰۱ در استان آغاز شد، تا پایان شهریورماه سال جاری با تلاش همکاران ثبت احوال استان به نتیجه رسید و حدود ۴ میلیون سند سببی و نسبی به‌صورت ارتباطی به یکدیگر متصل شد که گام بزرگی در هوشمندسازی خدمات هویتی محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه ۸۰ دفتر پیشخوان در بحث خدمات هویتی با این مجموعه همکاری می‌کنند، افزود: از اینکه در این ۹۷ سال در ۱۲۰ منطقه استان ارائه خدمت نموده‌ایم، هدفمان این بوده که سطح دسترسی خدمات ثبت احوال را به مردم روزبه‌روز نزدیک‌تر کنیم.

مدیرکل ثبت احوال به یکی از چالش‌های بزرگ مردم در فضای مجازی اشاره کرد و گفت: احراز هویت در فضای دیجیتال یکی از موضوعاتی بود که مردم در بحث کلاهبرداری‌های فضای مجازی شدیداً دچار چالش بودند.

وی ادامه داد: امروز در حال حاضر ۲۳۰ دستگاه بالغ بر استفاده از سامانه‌های ارتباطی به‌صورت برخط با مجموعه ثبت احوال هستند. به همین دلیل، امروز شما در کمتر دستگاهی مراجعه می‌کنید که از شما کپی اسناد و مدارک بخواهند، چرا که تمامی سازمان‌ها از طریق اتصال برخط به اطلاعات هویتی دسترسی دارند.

رحمتی عنوان کرد: ۸۸ هزار و ۸۰۰ شناسنامه بالای ۱۵ سال در سال گذشته در مرکز تجمیع چاپ شده و به دست مردم رسیده است. در سال جاری نیز از ابتدای سال تا امروز، ۱۵۷ هزار جلد شناسنامه صادر شده و این سیر کماکان ادامه دارد.

مدیرکل ثبت احوال سیستان و بلوچستان، با اشاره به تکمیل پایگاه‌های اطلاعاتی خانواده گفت: خانواده‌ها امروز به‌صورت کامل در پایگاه‌های سببی و نسبی تشکیل شده‌اند و این اطلاعات هم در فرآیند صدور گواهی انحصار وراثت مورد استفاده قرار می‌گیرد و هم در «پایگاه اطلاعات خانواده و خانوار» که از طریق سامانه «سهیم» ثبت احوال در دسترس عموم قرار دارد.

وی افزود: شهروندان با مراجعه به سامانه سهیم ثبت احوال می‌توانند اطلاعات خانوادگی خود شامل همسر، فرزندان و اعضای خانواده را مشاهده کنند و حتی امکان ویرایش نشانی محل سکونت نیز برای آنان فراهم شده است تا بتوانند از این داده‌ها بهره‌برداری لازم را داشته باشند.

رحمتی با بیان اینکه از پانزدهم آذرماه سال جاری مدیریت پایگاه اطلاعات خانواده و خانوار در استان سیستان و بلوچستان از سازمان هدفمندی یارانه‌ها به ثبت احوال واگذار شده است، اظهار کرد: از این پس تمامی تحولات هویتی از جمله ازدواج، ولادت، فوت و سایر تغییرات اسنادی به‌صورت کاملاً مکانیزه و به‌روز در اختیار سازمان هدفمندی یارانه‌ها قرار می‌گیرد تا تصمیم‌گیری‌ها در حوزه یارانه‌ها با دقت بیشتری انجام شود.

مدیرکل ثبت احوال استان تصریح کرد: شهروندانی که متقاضی تفکیک اعضای خانواده در بحث یارانه‌ها هستند، می‌توانند بدون مراجعه حضوری و تنها از طریق درگاه خدمات الکترونیک ثبت احوال به نشانی ncr.ir درخواست خود را ثبت کنند. این درخواست‌ها توسط همکاران ثبت احوال بررسی و نتیجه به‌صورت مکانیزه به سازمان هدفمندی یارانه‌ها اعلام می‌شود.

وی ادامه داد: از پانزدهم آذرماه، این داده‌ها در اختیار تحلیلگران، فرمانداران و سیاست‌گذاران استان قرار می‌گیرد تا بتوانند از آمار‌های دقیق جمعیتی در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های کلان استفاده کنند. در همین راستا «اتاق رصد جمعیت» در ساختمان اداره‌کل ثبت احوال زاهدان راه‌اندازی شده و در زمان مقرر، بازدید اصحاب رسانه از این اتاق انجام خواهد شد.

رحمتی همچنین از رونمایی «اتاق گنجینه اسناد و هویتی ثبت احوال» خبر داد و گفت: این اتاق شامل اسناد هویتی مفاخر، مشاهیر، علما و شهدای شاخص استان است که از فردا در طبقه دوم اداره ثبت احوال شهرستان زاهدان افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. بازدید از این گنجینه برای عموم مردم آزاد و رایگان خواهد بود.

وی با اشاره به دیگر اقدامات نوین ثبت احوال استان گفت: مرکز تجمیع چاپ اسناد هویتی نیز در ساختمان اداره ثبت احوال زاهدان فعال است. همچنین صدور گواهی ولادت و وفات به‌صورت کاملاً غیرحضوری و مکانیزه از طریق سامانه «صحیح» انجام می‌شود و شهروندان دیگر نیازی به مراجعه حضوری به ادارات ثبت احوال ندارند. علاوه بر این، صدور گواهی تعهد نیز به‌تازگی رونمایی شده و از طریق همین سامانه قابل درخواست است.

این مسئول در ادامه به یکی از چالش‌های مهم استان اشاره کرد و افزود: موضوع فاقدین شناسنامه در سیستان و بلوچستان یکی از مسائل مورد توجه ماست. برخی شایعات اخیر مبنی بر «متن قابل تشخیص نیست» که در سطح استان منتشر شد، کاملاً تکذیب می‌شود. روابط عمومی استانداری و ثبت احوال استان نیز این موضوع را به‌طور رسمی اعلام کرده‌اند.

رحمتی تأکید کرد: مردم باید هوشیار باشند تا خدای نکرده مورد سوءاستفاده قرار نگیرند. تنها مبلغ قانونی برای تشکیل پرونده شناسنامه جدید ۱۰۰ هزار تومان است و هیچ هزینه دیگری از متقاضی دریافت نمی‌شود. تمامی مراحل ثبت‌نام و پیگیری پرونده از طریق درگاه‌های رسمی ثبت احوال انجام می‌شود و چارچوب آن کاملاً مشخص است.

وی همچنین به سابقه موضوع فاقدین شناسنامه در استان اشاره کرد و گفت: این موضوع از اواخر دهه ۵۰ در استان وجود داشته و با توجه به موقعیت مرزی شمال استان و شرایط جنگ تحمیلی، بخش قابل توجهی از مردم درگیر مسائل هویتی بودند. در حال حاضر نیز ثبت احوال استان با جدیت تمام در حال رسیدگی و حل این مشکل برای افراد فاقد شناسنامه است.

رحمتی خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که همه خدمات هویتی از جمله صدور شناسنامه، گواهی ولادت و وفات، و گواهی انحصار وراثت به‌صورت مکانیزه و با کمترین مراجعه حضوری انجام شود تا مردم بتوانند به سهولت و با اطمینان کامل از خدمات ثبت احوال بهره‌مند شوند.

این مسئول افزود: در استان افرادی همچنان ادعا می‌کنند فاقد شناسنامه هستند و تابعیت ایرانی دارند، اما تاکنون موفق به دریافت شناسنامه نشده‌اند. این افراد می‌توانند با ارائه مدارک معتبر از پدر یا اجداد خود به ادارات ثبت احوال مراجعه کنند تا پرونده آنها تشکیل و تعیین تکلیف شود. البته عده‌ای از افراد صرفاً با ادعا و بدون ارائه مدارک اقدام می‌کنند که حساسیت ویژه‌ای می‌طلبد.

وی درباره روند ثبت‌نام این افراد گفت: سال گذشته این افراد در سایت معرفی شده توسط سازمان ثبت احوال ثبت نام کردند، اما پس از مدتی سایت بسته شد و بررسی پرونده‌ها در اداره کل اتباع ادامه دارد. پس از تکمیل بررسی‌ها، فراخوان لازم برای تشکیل پرونده این افراد اعلام خواهد شد.

رحمتی در ادامه به مشکلات ناشی از ورود و خروج غیرمجاز افراد از مرز‌های استان اشاره کرد و گفت: تا زمانی که مرز‌ها کنترل نشود و ورود و خروج اتباع غیرمجاز محدود نشود، مدیریت فاقدین شناسنامه با چالش‌های جدی مواجه است. با این حال، نسبت به سال‌های گذشته، تعداد این افراد کاهش یافته است، اما هنوز کسانی هستند که مدعی دریافت شناسنامه هستند.

مدیرکل ثبت احوال سیستان و بلوچستان، با ارائه آخرین آمار وقایع حیاتی استان در ۹ ماهه سال جاری، گفت: در این مدت، ۵۸ هزار و ۱۵۳۸ واقعه ولادت ثبت شده که تفکیک جنسی آن شامل ۳۰ هزار و ۶۳ واقعه پسران و ۲۸ هزار و یک هزار و ۴۷۵ واقعه دختران است. از این تعداد، ۳۵ هزار و ۲۹۹ واقعه در مناطق شهری و ۲۳ هزار و ۲۳۹ واقعه در مناطق روستایی رخ داده است. نسبت جنسی ولادت برابر با ۱۰۵ است؛ به این معنا که در ازای تولد ۱۰۵ نوزاد پسر، ۱۰۰ نوزاد دختر متولد می‌شوند.

رحمتی افزود: در هر شبانه‌روز به طور میانگین ۲۱۰ نوزاد و در هر ساعت ۸ نوزاد در استان متولد می‌شوند. از این تعداد، ۶۹۹ واقعه به صورت دوقلو، ۱۹ واقعه سه‌قلوزایی و یک واقعه چهارقلوزایی ثبت شده است. سیستان و بلوچستان از نظر میزان و تعداد ولادت، رتبه سوم کشور را دارد، پس از استان تهران و خراسان رضوی. میانگین سن پدر در تولد اولین فرزند ۲۷ سال و میانگین سن مادر ۲۲ سال است.

وی با اشاره به مقایسه با سال گذشته گفت: نسبت به سال قبل، تعداد ثبت ولادت ۷.۸ درصد کاهش داشته است که این روند کاهش در سراسر کشور نیز مشاهده می‌شود. خوشبختانه، ۹۷.۲ درصد ولادت‌ها در مهلت قانونی ۱۵ روزه ثبت شده‌اند و خانواده‌ها موفق به دریافت شناسنامه نوزادان خود شده‌اند.

این مسئول ادامه داد: در ۹ ماهه امسال ۱۰ هزار و ۱۳۲ واقعه وفات ثبت شده که شامل ۵ هزار و ۸۱۷ مرد و ۴ هزار و ۲۷۵ زن است. از این تعداد، ۶ هزار و ۱۵۰ واقعه در مناطق شهری و ۳ هزار و ۹۴۲ واقعه در مناطق روستایی رخ داده است. نسبت جنسی وفات برابر با ۱۳۶ است؛ یعنی در ازای فوت ۱۳۶ مرد، ۱۰۰ زن در استان فوت کرده‌اند. نسبت وفات نسبت به سال گذشته نیز ۵.۵ درصد کاهش داشته است.

وی با تأکید بر اهمیت ثبت به موقع وفات گفت: هرچند استان در زمینه ثبت ولادت وضعیت خوبی دارد، اما ثبت وفات در جایگاه ۲۷ کشور قرار دارد و شکننده است.

رحمتی افزود: میانگین سن فوت شدگان در استان ۵۱ سال بوده و دلایل متعددی می‌تواند داشته باشد که جاده‌های ناامن یکی از بارزترین آنها است.

وی تأکید کرد: در ۹ ماهه سال جاری ۱۷ هزار و ۱۴۵۹ واقعه ازدواج در استان ثبت شده که ۱۳ هزار و ۶۸۰ واقعه در مناطق شهری و ۳ هزار و ۷۷۹ واقعه در مناطق روستایی رخ داده است. از نظر جایگاه کشوری، استان سیستان و بلوچستان در رتبه هشتم کشور قرار دارد.

این مسئول افزود: برخی از وقایع ازدواج به صورت شرعی و غیررسمی رخ می‌دهد و ثبت قانونی نمی‌شود، بنابراین اطلاع‌رسانی و همکاری رسانه‌ها در ترغیب مردم به ثبت به موقع ازدواج اهمیت ویژه‌ای دارد. بیشترین ازدواج مردان در گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ سال و بیشترین ازدواج زنان در گروه سنی ۱۸ تا ۲۰ سال رخ می‌دهد. میانگین اختلاف سن زوج و زوجه در استان ۵.۵ سال است.

رحمتی گفت: نسبت به سال گذشته، وقایع ازدواج ۷.۴ درصد کاهش داشته است.

وی گفت: سیستان و بلوچستان کم‌طلاق‌ترین استان کشور است و در رتبه سی و یکم قرار دارد، اما در ۹ ماهه سال جاری، تعداد طلاق‌ها نسبت به سال گذشته ۱.۳ درصد افزایش یافته است. در این مدت ۲ هزار و ۸۴۵ واقعه طلاق ثبت شده است، در حالی که سال گذشته ۲ هزار و ۸۰۷ واقعه طلاق رخ داده بود. میانگین سن طلاق در استان برای مردان ۳۳ سال و برای زنان ۲۸ سال است، که نسبت به میانگین کشوری که برای مردان ۴۰ سال و برای زنان ۳۵ سال است، کمتر است.

رحمتی درباره شاخص‌های جمعیتی استان گفت: جمعیت استان ۳ میلیون و ۳۳۷ هزار و ۵۳۴ نفر برآورد شده که ۳.۹ درصد جمعیت کشور را شامل می‌شود. نرخ رشد طبیعی جمعیت در کشور زیر یک درصد است، اما در استان سیستان و بلوچستان نرخ رشد طبیعی در حوزه سیستان ۱.۳ درصد و در حوزه بلوچستان و سراوان ۲.۹ درصد است.