جنایت برای جبران خسارت؛ افشا ابعاد تازهای از جنگ غزه توسط موسسه رسانهای «لوکال کال»
به گزارش مجله خبری نگار/ایران: تحقیقات ۹۷۲+ و مؤسسه رسانهای لوکال کال نشان میدهد حملات هوایی علیه اهداف غیرنظامی و استفاده از سیستم هوش مصنوعی، ارتش اسرائیل را قادر ساخته تا مرگبارترین جنگ خود را در غزه رقم زند. براساس تحقیقات ۹۷۲+ و مؤسسه رسانهای لوکال کال، به نظر میرسد مجوزهای ارتش اسرائیل که برای بمباران اهداف غیرنظامی، کاهش محدودیتها در تلفات مورد انتظار غیرنظامیان و استفاده از سیستم هوش مصنوعی برای اهداف بالقوه، صادر میشوند، روز به روز بیشتر از روز قبل منجر به تشدید ماهیت مخرب جنگ کنونی اسرائیل علیه نوار غزه میشود.
این عوامل، همان طور که کارمندان اطلاعات فعلی و سابق اسرائیل میگویند، نقشی اساسی در ایجاد یکی از مرگبارترین حملات نظامی علیه فلسطینیها از زمان نکبت در سال ۱۹۴۸ داشته است. تحقیقات ۹۷۲+ و مؤسسه رسانهای لوکال کال مبتنی بر گفتگو با هفت عضو فعلی و سابق جامعه اطلاعاتی اسرائیل (از جمله پرسنل اطلاعات نظامی و نیروی هوایی که در عملیات اسرائیل علیه نوار غزه شرکت داشتند) بوده و علاوه بر آنها، اسناد نوار غزه و اظهارات رسمی سخنگوی ارتش اسرائیل و سایر نهادهای دولتی، گواهیها، دادهها و اطلاعات فلسطینیها را نیز دربر میگیرد. در مقایسه با حملات قبلی اسرائیل به نوار غزه، جنگ کنونی که اسرائیل آن را «عملیات شمشیرهای آهنین» نامیده است و پس از حمله حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر آغاز شد، بسیار گستردهتر است و بمباران اهدافی که ماهیت نظامی مشخصی ندارند، به طرز معناداری افزایش یافتهاند
این اهداف، شامل اقامتگاههای خصوصی و همچنین ساختمانهای عمومی، زیرساختها و برجهایی میشود که به گفته برخی منابع ارتش به آنها «هدفهای قدرت» میگوید. به گفته منابع اطلاعاتی که در گذشته تجربه دست اولی در استفاده از این شیوه در غزه داشتند، بمباران اهداف قدرت عمدتاً برای آسیب رساندن به جامعه مدنی فلسطینی است؛ «ایجاد شوکی» است که روند افزایشی قابل توجهی داشته باشد و همان گونه که یکی از منابع اسرائیلی گفته است؛ طوری باشد که «غیر نظامیان را وادار کند تا بر حماس فشاربیاورند.»
چندین منبع که به شرط ناشناس ماندن حاضر به گفتگو با +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال شدند، تأیید کردند که ارتش اسرائیل پروندههایی در مورد اهداف احتمالی در غزه- از جمله خانهها- دارد که تعداد غیرنظامیانی را که احتمالاً در غزه هستند و در حمله به یک هدف خاص ممکن است کشته شوند مشخص میکند. این تعداد، برای واحدهای اطلاعاتی ارتش از قبل محاسبه و شناخته شده است، آنها اندکی قبل از انجام حمله میدانند که با آغاز عملیات چه تعداد غیرنظامی کشته خواهند شد. در یک مورد، فرماندهی نظامی اسرائیل کشته شدن صدها غیرنظامی فلسطینی را در تلاش این رژیم برای ترور یک فرمانده ارشد نظامی حماس تأیید کرد. یک منبع گفت: «تعدادی از دهها کشته غیرنظامی به عنوان خسارت جانبی بخشی از حمله به یک مقام ارشد در عملیاتهای قبلی، اکنون به صدها کشته غیرنظامی به عنوان خسارت جانبی افزایش یافته است.»
منبع دیگری گفت: «هیچ چیز تصادفی اتفاق نمیافتد. وقتی یک دختر ۳ ساله در خانهای در غزه کشته میشود، به این دلیل نیست که یکی از افراد ارتش به این نتیجه رسیده که کشته شدن این دختر کار بزرگی است. در واقع او این کار را به خاطر اهداف دیگری انجام میدهد؛ ما مثل حماس نیستیم و اینها موشکهای تصادفی نیستند؛ همه چیز عمدی است. ما دقیقاً میدانیم که به هر خانه چقدر خسارت جانبی وارد میشود.»
بر اساس تحقیقات، یکی دیگر از دلایل تعداد زیاد اهداف و آسیب فراوان به زندگی غیرنظامیان در غزه، استفاده گسترده از سیستمی به نام «هابسورا» (انجیل) است که به طور قابل توجهی بر پایه هوش مصنوعی ساخته شده است. این سیستم میتواند اهداف را تقریباً به طور خودکار با سرعتی بسیار بیشتر از آنچه قبلاً ممکن بود «منهدم» کند. این سیستم هوش مصنوعی، همان طور که توسط یک افسر اطلاعاتی سابق توضیح داده شده، اساساً به یک دستگاه کشتار جمعی شبیه است. به گفته این منابع، استفاده روزافزون از سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند هابسورا به ارتش اجازه میدهد تا به منازل مسکونی که در آن یک عضو ارشد حماس زندگی میکند و در مقیاس وسیع، حتی آنهایی که از عناصر جوان حماس هستند، حمله کند. با این حال، شهادت فلسطینیها در غزه نشان میدهد ارتش از ۷ اکتبر به بسیاری از اقامتگاههای خصوصی که هیچ عضو شناخته شده یا ظاهری حماس یا هیچ گروه شبهنظامی دیگری در آن ساکن نبوده، حمله کرده است. منابعی که با +۹۷۲ و تماسهای محلی صحبت کردهاند، میگویند چنین حملاتی میتواند به طور عمدی و آگاهانه تمام خانوادهها را در این فرایند بکٌشد.
به گفته این منابع در اکثر موارد، در این خانهها فعالیت نظامی صورت نمیگیرد. یکی از منتقدان این شیوه تصریح میکند: «به یاد دارم، فکر میکردم آیا وضعیت همین بود اگر وقتی [نظامیان اسرائیلی]آخر هفته در خانههایشان میخوابیدند، [مبارزان فلسطینی]تمام اقامتگاههای خصوصی خانوادههای ما را بمباران میکردند.»
منبع دیگری گفت، یک افسر ارشد اطلاعاتی پس از ۷ اکتبر به افسران خود گفت که هدف «کشتن هر چه بیشتر فعالان حماس» است؛ بنابراین «مواردی پیش خواهد آمد که در آن ما بر اساس شناسایی محل هدف، منطقهای را که شامل مساحتی بیش از هدف تعیین شده است، گلوله باران میکنیم و غیرنظامیان را میکشیم. این کار اغلب برای صرفهجویی در زمان انجام میشود تا مجبور نباشیم برای تعیین دقیقتر هدف، زمان بیشتری را صرف کنیم.»
نتیجه این سیاستها، تلفات حیرتانگیز انسانها در غزه از ۷ اکتبر است. بیش از ۳۰۰ خانواده در دو ماه گذشته، تعداد ۱۰ نفر یا بیشتر را از اعضای خانواده خود در بمبارانهای اسرائیل از دست دادهاند؛ رقمی که ۱۵ برابر بیشتر از رقم قبلی است. پیش از این، مرگبارترین جنگ اسرائیل علیه غزه در سال ۲۰۱۴ رخ داده بود. در زمان نگارش این مقاله، حدود ۱۵ هزار فلسطینی در این جنگ کشته شدهاند و این آمار همچنان بیشتر میشود.
یک منبع توضیح داد: «همه اینها برخلاف پروتکلی است که ارتش اسرائیل در گذشته استفاده کرده بود. این احساس وجود دارد که مقامات ارشد ارتش از شکست خود در ۷ اکتبر آگاه هستند و این سؤال را از خود میپرسند که چگونه تصویری [از پیروزی]برای مردم خود ارائه دهند که آبروی آنها را حفظ کند.»
بهانهای برای تخریب
اسرائیل پس از حمله ۷ اکتبر حماس به جنوب اسرائیل، حمله خود را به غزه آغاز کرد. براساس گزارش سازمان غیردولتی پزشکان برای حقوقبشر اسرائیل در جریان آن حمله، مبارزان فلسطینی با موشکباران گسترده خود، بیش از یک هزار نفر را از نظامی گرفته تا غیرنظامی کشتند و حدود ۲۴۰ نفر اعم از غیرنظامی و سرباز را اسیر کردند.
از اولین لحظه پس از حمله ۷ اکتبر، تصمیمگیرندگان در اسرائیل آشکارا اعلام کردند که پاسخی بشدت متفاوت با عملیات نظامی قبلی در غزه، با هدف از بین بردن کامل حماس خواهند داد. دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل ۹ اکتبر دو روز بعد از آغاز عملیات طوفانالاقصی گفت: «تأکید بر آسیب زدن به حماس است و نه بر دقت.»
به گفته منابعی که با +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال صحبت کردند، اهدافی در غزه که توسط هواپیماهای اسرائیلی موردهدف قرار گرفتهاند میتوان به چهار دسته تقسیم کرد. اولین مورد «اهداف تاکتیکی» است که شامل اهداف نظامی استاندارد مانند سلولهای شبهنظامیان مسلح، انبارهای تسلیحات، پرتابکنندههای موشک، پرتابکنندههای موشک ضدتانک، چالههای پرتاب، بمبهای خمپارهای، مقر نظامی، پستهای دیدهبانی و... است.
دوم «اهداف زیرزمینی» است؛ عمدتاً تونلهایی که حماس زیر محلههای غزه از جمله زیر خانههای غیرنظامیان حفر کرده است. حملات هوایی به این اهداف میتواند منجربه فروریختن خانههای واقعشده روی تونلها یا خانههای نزدیک به تونلها شود.
سوم، «هدفهای قدرت» است که شامل برجهای بلند و مسکونی در قلب شهرها و ساختمانهای عمومی مانند دانشگاهها، بانکها و ادارات دولتی است. به گفته سه منبع اطلاعاتی که در گذشته در برنامهریزی یا اجرای حملات به اهداف قدرت شرکت داشتند، ایده پشت حمله به چنین اهدافی، این است که حمله عمدی به جامعه فلسطین باعث «فشار مدنی» بر حماس خواهد شد.
دسته چهارم، شامل «خانههای خانوادگی» یا «خانههای عملیات» است. هدف از این تخریب خانههای شخصی، ترور یک نفر از ساکنان مظنون به عضویت در حماس یا جهاد اسلامی است. با اینحال، در جنگ کنونی، شهادت فلسطینیها نشان میدهد که برخی از خانوادههایی که کشته شدند، عضو هیچکدام از این سازمانها نبودهاند.
به نظر میرسد در مراحل اولیه جنگ کنونی، ارتش اسرائیل توجه خاصی به اهداف دسته سوم و چهارم داشته است. براساس اظهارات ۱۱ اکتبر سخنگوی ارتش اسرائیل، در طول پنج روز اول نبرد، نیمی از اهداف بمباران شده (۱.۳۲۹ از مجموع ۲.۶۸۷) اهداف قدرت تلقی شدند.
یکی از منابعی که در حملات قبلی اسرائیل به غزه شرکت داشته است، میگوید: «از ما خواسته میشود که بهدنبال ساختمانهای بلند با نیمطبقه باشیم که بتوان آن را به حماس نسبت داد. گاهی اوقات این نیمطبقه، دفتر سخنگوی یک گروه شبهنظامی یا محلی است که اعضا با هم ملاقات میکنند. من فهمیدم که این مسأله، بهانهای است که به ارتش اجازه میدهد در غزه ویرانیهای زیادی ایجاد کند. آنها هم همین را به ما گفتند.»
این منبع همچنین میگوید: «اگر به تمام دنیا بگویند، دفاتر [جهاد اسلامی]در طبقه دهم هدف اصلی نیست، بلکه وجود آن توجیهی است برای تخریب کل برج برای تحت فشار قرار دادن خانوادههای غیرنظامی، این عمل بهعنوان تروریسم شناخته میشود؛ بنابراین آنها این را نمیگویند.»
منابع مختلفی که در یگانهای اطلاعاتی ارتش اسرائیل خدمت میکنند، میگویند، حداقل تا جنگ کنونی، پروتکلهای ارتش فقط زمانی اجازه حمله به اهداف قدرت را میداد که ساختمانها در زمان حمله خالی از سکنه بودند. با اینحال، شهادتها و ویدیوهای غزه حاکی از آن است که از ۷ اکتبر، برخی از این اهداف بدون اطلاع قبلی به سرنشینان مورد حمله قرار گرفتهاند که در نتیجه تمام اعضای خانوادهها کشته شدهاند.»
هدفگذاری گسترده خانههای مسکونی را میتوان از دادههای عمومی و رسمی بهدست آورد. بر اساس گزارش دفتر رسانهای دولتی در غزه تا ۲۳ نوامبر که وقفه بشردوستانه آغاز شد، اسرائیل ۱۴۸۰۰ فلسطینی را در غزه کشت. تقریباً ۶۰۰۰ نفر از آنها کودک و ۴۰۰۰ نفر زن بودند که مجموعاً بیش از ۶۷ درصد از کل جمعیت را تشکیل میدهند. ارقام ارائهشده توسط وزارت بهداشت و دفتر رسانههای دولتی (که هردو تحت نظارت دولت حماس هستند) تفاوت محسوسی با تخمینهای اسرائیل ندارند.
علاوهبر این، وزارت بهداشت غزه مشخص نمیکند که چه تعداد از کشتهشدگان متعلق به شاخههای نظامی حماس یا جهاد اسلامی هستند. ارتش اسرائیل تخمین میزند که بین ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ شبهنظامی مسلح فلسطینی را کشته باشد. براساس گزارش رسانهها در اسرائیل، برخی از شبهنظامیان کشتهشده زیر آوار یا در داخل سیستم تونلهای زیرزمینی حماس دفن شدهاند و بههمین دلیل در شمارشهای رسمی ثبت نشدهاند.
دادههای سازمان ملل برای دوره ۷ اکتبر تا ۱۱ نوامبر (که اسرائیل ۱۱۰۷۸ فلسطینی را در غزه کشته بود) نشان میدهد، حداقل ۳۱۲ خانواده، ۱۰ نفر از اعضای خود یا حتی بیشتر از این میزان را در حمله کنونی اسرائیل از دست دادهاند. این در حالی است که طی «عملیات لبه محافظ» در سال ۲۰۱۴، ۲۰ خانواده در غزه ۱۰ نفر یا بیشتر را از دست داده بودند. بر اساس دادههای سازمان ملل، حداقل ۱۸۹ خانواده بین ۶ تا ۹ نفر را از دست دادهاند، در حالی که ۵۴۹ خانواده بین دو تا پنج نفر را از دست دادهاند. هنوز اطلاعات بهروز شدهای از آمار تلفات ۱۱ نوامبر ارائه نشده است.
حملات گسترده به اهداف قدرت و اقامتگاههای خصوصی همزمان با این صورت گرفت که ارتش اسرائیل در ۱۳ اکتبر از ۱. ۱ میلیون نفر از ساکنان شمال نوارغزه (که اکثر آنها ساکن شهر غزه هستند) خواست تا خانههای خود را ترک و نقل مکان کنند. تا آن تاریخ، تعداد بیسابقهای از اهداف قدرت بمباران شده بود و بیش از ۱۰۰۰ فلسطینی از جمله صدها کودک کشته شده بودند.
در مجموع، طبق گزارش سازمان ملل، ۱.۷ میلیون فلسطینی (اکثریت قریب به اتفاق جمعیت نوارغزه) از ۷ اکتبر در غزه آواره شدهاند. ارتش ادعا کرده است، درخواست تخلیه شمال نوارغزه با هدف حفاظت از جان غیرنظامیان بوده است. با این حال، فلسطینیها این آوارگی جمعی را بخشی از «نکبت جدید» و تلاشی برای پاکسازی قومیبخشی یا تمام قلمروی خود میدانند.
آنها به خاطرش یک ساختمان بلند را با خاک یکسان کردند
به گفته ارتش اسرائیل، در طول پنج روز اول نبرد ۶۰۰۰ بمب با وزن کل حدود ۴۰۰۰ تن روی نوار غزه پرتاب شد. رسانهها گزارش دادند که ارتش، کل محلهها را از بین برده است. به گفته مرکز حقوق بشر المیزان مستقر در غزه، این حملات منجر به ویرانی کامل محلههای مسکونی، تخریب زیرساختها و کشتار دسته جمعی ساکنان شد.
همانطور که تصاویر متعددی که المیزان از غزه منتشر کرده، نشان میدهد، اسرائیل، دانشگاه اسلامی غزه، کانون وکلای فلسطین، ساختمان سازمان ملل برای برنامه آموزشی برای دانشجویان ممتاز، ساختمانی متعلق به شرکت مخابرات فلسطین و وزارت ملی، وزارت اقتصاد، وزارت فرهنگ، جادهها و دهها ساختمان و خانه مرتفع بویژه در محلههای شمالی غزه را بمباران کرده است.
در پنجمین روز نبرد، سخنگوی ارتش اسرائیل تصاویر ماهوارهای «قبل و بعد» از محلههایی در نوار شمالی مانند شجاعیه و الفرقان در غزه را در اختیار خبرنگاران نظامی قرار داد؛ در این تصاویر شهری که در آن دهها خانه و ساختمان ویران شده، نمایان بود. ارتش اسرائیل اعلام کرد که ۱۸۲ هدف قدرت را در شجاعیه و ۳۱۲ هدف را در الفرقان هدف قرار داده است.
رئیس ستاد نیروی هوایی اسرائیل، عمر تیشلر، به خبرنگاران نظامی گفت که همه این حملات یک هدف نظامی قانونی داشتند، اما کل محلهها در مقیاس وسیع و نه به روش نقطهای مورد حمله قرار گرفتند.
سخنگوی ارتش اسرائیل با اشاره به اینکه نیمی از اهداف نظامی تا ۱۱ اکتبر اهداف قدرت بوده است، گفت: «محلههایی که به عنوان لانه ترور برای حماس شناخته میشوند» مورد حمله قرار گرفتند و به «مقرهای عملیاتی و داراییهای عملیاتی» آسیبهایی وارد شد؛ منظور از داراییهای عملیاتی، داراییهایی است که متعلق به حماس و در داخل ساختمانهای مسکونی است. در ۱۲ اکتبر، ارتش اسرائیل اعلام کرد که سه عضو ارشد حماس را کشته است که دو نفر از آنها بخشی از شاخه سیاسی این گروه بودند.
با این حال، با وجود بمباران افسارگسیخته اسرائیل، به نظر میرسد آسیب به زیرساختهای نظامی حماس در شمال غزه در روزهای اول جنگ بسیار ناچیز بوده است. در واقع، منابع اطلاعاتی به +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال گفتند که اهداف نظامی که بخشی از اهداف قدرت بودند قبلاً بارها به عنوان پوششی برای آسیب رساندن به مردم غیرنظامی استفاده شدهاند. در غزه حماس همه جا هست. هیچ ساختمانی وجود ندارد که چیزی از حماس در آن نباشد، بنابراین اگر میخواهید راهی برای تبدیل یک برج به هدف پیدا کنید، میتوانید به این موضوع فکر کنید.»
یک منبع دیگر از اطلاعات که حملات قبلی را علیه اهداف قدرت انجام داده است، اظهار کرد: «آنها هرگز فقط به برجهایی حمله نمیکنند که میتوانیم آن را به عنوان هدف نظامی تعریف کنیم.» همیشه یک طبقهای مرتبط با حماس درون برج وجود دارد، اما در اکثر موارد، زمانی که موضوع به اهداف قدرت مربوط میشود، واضح است که هدف، ارزش نظامی لازم را برای حملهای که منجر به نابودی یک ساختمان خالی در وسط شهر با کمک شش هواپیما و بمبهایی به وزن چندین تن شود، ندارد.»
در واقع، طبق گفته منابعی که در گردآوری اهداف قدرت در جنگهای گذشته شرکت داشتند، معمولاً پرونده هدف، حاوی نوعی ادعای ارتباط با حماس یا گروههای شبهنظامی است، اما حمله به هدف اصلی به عنوان «وسیلهای برای آسیب زدن به غیرنظامیان» در نظر گرفته میشود. برخی از منابع، به طور صریح یا ضمنی، اظهار کردهاند که آسیب زدن به غیرنظامیان، هدف واقعی این حملات است.
به عنوان مثال، در ماه مه ۲۰۲۱، اسرائیل به دلیل بمباران برج الجلاء که بشدت توسط رسانههای برجسته بینالمللی نظیر الجزیره، AP و AFP مورد توجه قرار گرفته بود، شدیداً مورد انتقاد قرار گرفت. ارتش ادعا کرد که این ساختمان یک هدف نظامی حماس بوده است، اما برخی از منابع به +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال اعلام کردهاند که این در واقع یک هدف قدرت بوده است.
یکی از منابع میگوید: «این تصور اشتباه وجود دارد که با تخریب ساختمانهای بلند واقعاً به حماس آسیب وارد میشود، زیرا این اقدام واکنش عمومی در نوار غزه را برمیانگیزد و مردم را میترساند.» ارتش اسرائیل نیز به همین دلیل میخواهد به شهروندان غزه این احساس را القا کند که حماس کنترل اوضاع را در دست ندارد؛ بنابراین گاهی اوقات به ساختمانهای مسکونی، خدمات پستی و دولتی صدمه وارد میکند.»
اگرچه حمله ارتش اسرائیل به بیش از ۱۰۰۰ هدف نظامی در پنج روز بیسابقه است، اما ایده ایجاد ویرانی گسترده در مناطق غیرنظامی به عنوان بخشی از اهداف استراتژیک در عملیات نظامی قبلی در غزه، با استفاده از اصطلاح «دکترین ضاحیه» در جنگ دوم لبنان در سال ۲۰۰۶ تدوین شده بود. بر اساس این دکترین - که توسط گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل، که اکنون یکی از اعضای کنست است - برای جنگ علیه گروههای چریکی مانند حماس یا حزبالله ارائه شده است. اسرائیل باید از نیروی نامتناسب و قاطع در هنگام هدف قراردادن استفاده کند و زیرساختهای غیرنظامی و دولتی را به منظور ایجاد بازدارندگی و وادارکردن جمعیت مدنی به فشار بر گروهها برای پایان حملات آنها هدف قرار دهد. به نظر میرسد که مفهوم «اهداف قدرت» از همین منطق نشأت گرفته باشد.
اولین باری که ارتش اسرائیل اهداف قدرت را در غزه به طور علنی تعریف کرد، در پایان عملیات لبه حفاظتی در سال ۲۰۱۴ بود که طی آن ارتش در چهار روز آخر جنگ چهار ساختمان را بمباران کرد؛ سه ساختمان مسکونی چند طبقه در شهر غزه و یک ساختمان بلند در گذرگاه رفح. در آن زمان نهاد امنیتی توضیح داد که هدف از این حملات علاوه بر وارد آوردن فشار بر حماس برای موافقت با آتشبس، القای این نکته به فلسطینیهای ساکن غزه بود که «دیگر جای امنی وجود ندارد». در گزارش عفو بینالملل در اواخر سال ۲۰۱۴ نیز آمده است: «شواهدی که ما جمعآوری کردیم نشان میدهد تخریب گسترده [ساختمانها]عمداً و بدون هیچ توجیه نظامی انجام شده است.»
در یک درگیری خشونتآمیز دیگر که نوامبر ۲۰۱۸ آغاز شد، ارتش دوباره به اهداف قدرت حمله کرد. در آن زمان، اسرائیل به ساختمانهای بلند، مراکز خرید و ساختمان ایستگاه تلویزیونی الاقصی که به حماس وابسته بود، حمله کرد. یکی از افسران نیروی هوایی در آن زمان اظهار داشت: «حمله به اهداف قدرت، تأثیر بسیار مهمی بر طرف دیگر دارد. ما این کار را بدون کشتن کسی انجام دادیم و مطمئن شدیم ساختمان و اطراف آن تخلیه شده است.»
عملیاتهای گذشته نشان داده، قرار دادن این اهداف نه تنها برای آسیب زدن به روحیه فلسطینیها بلکه برای افزایش انگیزه در داخل اسرائیل است. هاآرتص افشا کرد که در حین عملیات «نگهبان دیوارها» در سال ۲۰۲۱، واحد سخنگوی ارتش اسرائیل یک عملیات روانی خاص برای شهروندان اسرائیلی انجام داد تا آنها را نسبت به عملیات ارتش اسرائیل در غزه و آسیبی که به فلسطینیها وارد کرده، آگاه کند. نظامیانی که از حسابهای جعلی رسانههای اجتماعی برای مخفی کردن منشأ کمپین استفاده میکردند، تصاویر و کلیپهایی از حملات ارتش در غزه را در توئیتر، فیسبوک، اینستاگرام و تیکتوک منتشر کردند تا توان ارتش را به مردم اسرائیل نشان دهند.
در طول حملات سال ۲۰۲۱، اسرائیل ۹ هدف داشت که به عنوان اهداف قدرت تعریف شده بودند، همگی اینها ساختمانهای بلندمرتبه بودند. یک منبع امنیتی به +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال گفت: «هدف از فروریختن برجها، فشار بر حماس و همچنین نشان دادن تصویر پیروزی به مردم اسرائیل بود.»
این منبع با این حال ادامه میدهد: «این کار موفق نبود. به عنوان فردی که اخبار حماس را دنبال میکند، از نزدیک شنیدهام که آنها اصلاً به ساختمانهایی که تخریب شدهاند اهمیت نمیدهند. گاهی اوقات ارتش در یک برج چیزی پیدا میکرد که مربوط به حماس بود، اما میتوانست آن هدف را با تسلیحات دقیقتر مورد اصابت قرار دهد. نکته اصلی این است که آنها یک برج را تنها به خاطر خراب کردنش زدند و هیچ دستاورد دیگری نداشت.»
همه در این جمعیت، به دنبال فرزندان خود بودند
نه تنها در جنگ فعلی، اسرائیل به تعداد بیسابقهای از اهداف قدرت حمله کرده است، بلکه ارتش نیز سیاستهای قبلی خود را که هدف آن جلوگیری از آسیب به غیرنظامیان بود، کنار گذاشته است. در حالی که قبلاً رویه رسمی ارتش این بود که حمله به اهداف قدرت تنها پس از تخلیه غیرنظامیان از آنها امکانپذیر بود. شهادت ساکنان فلسطینی در غزه نشان میدهد، از ۷ اکتبر، اسرائیل به برجهایی حمله کرده است که ساکنان آن هنوز در داخل برج بودند و اقدامی برای تخلیه آنها نشده بود و در نتیجه غیرنظامیان زیادی کشته شدند.
چنین حملاتی اغلب منجر به کشته شدن تمام اعضای خانوادهها میشود. با توجه به تحقیقاتی که توسط AP پس از جنگ ۲۰۱۴ انجام شد، حدود ۸۹ درصد از کشته شدگان در بمبارانهای هوایی خانههای غیر نظامیان بوده و در نتیجه بیشتر کسانی که کشته شدند، کودکان و زنان بودند.
تیشلر، رئیس ستاد نیروی هوایی، تأکید میکند که باید سیاست را تغییر داد. او به خبرنگاران گفته است، سیاست «ضربه زدن به سقف» که به موجب آن، در حمله اولیه کوچکی به پشت بام یک ساختمان شلیک میشود تا به ساکنان هشدار داده شود، در شرف حملهای بزرگ هستند، دیگر استفاده نمیشود. تیشلر میگوید: «ضربه زدن به سقف» اصطلاحی است که مربوط به دور نزاع است و نه جنگ.»
منابعی که قبلاً روی اهداف قدرت کار کردهاند نیز میگویند، استراتژی گستاخانه جنگ کنونی میتواند یک تحول خطرناک باشد، زیرا هدف اصلی حمله به اهداف قدرت برای «شوک دادن» به غیر نظامیان است و لزوماً برای کشتن تعداد زیادی از آنها نیست. «هدفها با این فرض طراحی شدند که برجها از افراد جدا شوند، بنابراین زمانی که ما روی [تدوین اهداف]کار میکردیم، هیچ نگرانی بابت اینکه چه تعداد غیرنظامی آسیب میبینند، نداشتیم.» یک منبع مطلع از این تاکتیک گفت: «فرض بر این بود که این عدد همیشه صفر خواهد بود.»
این بدان معناست که تخلیه کامل [ساختمانهای هدف]دو تا سه ساعت طول میکشد و در این مدت با ساکنان [برای تخلیه]تماس تلفنی گرفته یا موشکهای هشدار شلیک میشود. همچنین تصاویر پهپادها را بررسی میکنیم تا مردم برج را ترک کنند.
با این حال، شواهدی از غزه نشان میدهد که برخی برجها - که ما تصور میکنیم اهداف قدرت بودهاند - بدون هشدار قبلی سرنگون شدهاند. +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال حداقل دو مورد را در طول جنگ فعلی نشان میدهند که در آن کل برجهای مسکونی بدون هشدار قبلی بمباران و فرو ریختند و در یک مورد نیز طبق شواهد، یک ساختمان بلند روی غیرنظامیانی که داخل آن بودند، فرو ریخت.
به گفته بلال ابوحضیره که همان شب اجساد را از میان خرابهها بیرون کشید، اسرائیل در ۱۰ اکتبر ساختمان بابل در غزه را بمباران کرد. در حمله به ساختمان ۱۰ نفر از جمله سه خبرنگار کشته شدند.
در ۲۵ اکتبر، ساختمان مسکونی التاج ۱۲ طبقه در شهر غزه بمباران شد و خانوادههای ساکن در آن بدون هشدار قبلی کشته شدند. بر اساس شهادت ساکنان حدود ۱۲۰ نفر در زیر ویرانههای آپارتمانهای خود مدفون شدند. یوسف عمار شرف، یکی از اهالی التاج، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ۳۷ نفر از اعضای خانوادهاش که در این ساختمان زندگی میکردند در این حمله کشته شدند: «پدر و مادر عزیزم، همسر عزیزم، پسرانم و بیشتر برادرانم.» بر اثر شدت انفجار، به آپارتمانهای ساختمانهای مجاور نیز آسیب رسید.
شش روز بعد، در ۳۱ اکتبر، ساختمان مسکونی هشت طبقه المهندسین بدون هشدار قبلی بمباران شد. بر اساس گزارشها، بین ۳۰ تا ۴۵ جسد در روز اول از خرابهها پیدا شد. در بین اجساد یک نوزاد بدون والدینش نجات پیدا کرد. خبرنگاران تخمین زدند، بیش از ۱۵۰ نفر در این حمله کشته و بسیاری از آنها زیر آوار مدفون شدند.
این ساختمان قبلاً اردوگاه پناهندگان نصیرات، در جنوب وادی غزه بود؛ در «منطقه امن» فرضی که اسرائیل فلسطینیهایی را که از خانههای خود در شمال و مرکز غزه فرار میکردند به سمت آن هدایت میکرد، بنابراین به عنوان سرپناه موقت برای آوارگان به کار گرفته میشد.
بر اساس تحقیقات سازمان عفو بینالملل، در ۹ اکتبر، اسرائیل دستکم سه ساختمان چند طبقه و همچنین یک بازار آزاد در خیابانی شلوغ در کمپ آوارگان جبالیا را گلولهباران کرد که منجر به کشته شدن حداقل ۶۹ نفر شد. پدر یکی از کودکان کشته شده، گفت: «جسدها سوخته بودند... نمیخواستم نگاه کنم، از نگاه کردن به صورت عماد میترسیدم. اجساد روی زمین پراکنده شده بودند. همه در این تودهها به دنبال فرزندان خود بودند. من پسرم را فقط از شلوارش شناختم. میخواستم فوراً او را دفن کنم.» بر اساس تحقیقات عفو بینالملل، ارتش اعلام کرده که هدف، حمله به مسجد واقع در منطقه بازار بود که «عوامل حماس در آن حضور داشتند».
اما بر اساس همین تحقیقات، تصاویر ماهوارهای مسجدی را در آن حوالی نشان نمیداد. سخنگوی ارتش اسرائیل به سؤالات +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال در مورد حملات خاص پاسخ نداد، اما به طور کلی مدعی شد که «اسرائیل قبل از حملات به روشهای مختلف هشدارهایی را ارائه میکند و زمانی که شرایط اجازه میدهد، اخطارهای فردی را از طریق تماسهای تلفنی به افرادی که در این حمله بودند ارائه میکند تا در حد امکان آسیب به غیرنظامیان را در بخشی از حملات کاهش دهد.»
این دستگاه ۱۰۰ هدف را در یک روز منهدم کرد
به گفته سخنگوی ارتش اسرائیل، تا ۱۰ نوامبر، در طول ۳۵ روز اول نبرد، اسرائیل در مجموع به ۱۵ هزار هدف در غزه حمله کرد. بر اساس منابع متعدد، این رقم در مقایسه با چهار عملیات عمده قبلی در نوار غزه، رقم بسیار بالایی است. در جریان عملیات نگهبان دیوارها در سال ۲۰۲۱، اسرائیل در ۱۱ روز به ۱۵۰۰ هدف حمله کرد. در عملیات لبه حافظتی که در سال ۲۰۱۴ انجام شد و ۵۱ روز به طول انجامید، بین ۵۲۶۶ تا ۶۲۳۱ هدف را مورد حمله قرار داد. در طول ستون دفاع در سال ۲۰۱۲، حدود ۱۵۰۰ هدف در طول ۸ روز مورد حمله قرار گرفتند. در عملیات سرب گداخته (Cast Lead) در سال ۲۰۰۸، اسرائیل ۳۴۰۰ هدف را در ۲۲ روز مورد حمله قرار داد.
منابع اطلاعاتی که در عملیاتهای قبلی خدمت کرده بودند همچنین به +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال گفتند که به مدت ۱۰ روز در سال ۲۰۲۱ و سه هفته در سال ۲۰۱۴، تعداد حملات بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ هدف در روز بود و منجر به وضعیتی شد که در آن نیروی هوایی اسرائیل دیگر هیچ هدفی برای زدن نداشت. پس چرا پس از گذشت نزدیک به دو ماه، ارتش اسرائیل در جنگ کنونی هنوز اهداف خود را تمام نکرده است؟
پاسخ ممکن است در بیانیه سخنگوی ارتش اسرائیل در ۲ نوامبر نهفته باشد که بر اساس آن از سیستم هوش مصنوعی هابسورا (انجیل) استفاده میکند؛ سیستمی که به گفته سخنگوی ارتش اسرائیل «استفاده از ابزارهای خودکار برای تولید سریع اهداف را امکانپذیر میکند.» این دستگاه بهسرعت و با بهبود مواد اطلاعاتی دقیق و باکیفیت با توجه به نیازهای [عملیاتی]کار میکند. در این بیانیه به نقل از یک مقام ارشد اطلاعاتی آمده است، به لطف هابسورا، اهداف به طور دقیق مشخص میشوند تا «خسارت زیادی به دشمن و کمترین خسارت به غیرنظامیان وارد شود. به این ترتیب عوامل حماس در امان نیستند - مهم نیست کجا پنهان میشوند.»
به گفته منابع اطلاعاتی، هابسورا، توصیههای خودکار برای حمله به اقامتگاههای خصوصی که در آن افراد مظنون به عضویت حماس یا جهاد اسلامی زندگی میکنند، ارائه میکند. سپس اسرائیل از طریق گلولهباران شدید این منازل مسکونی عملیات ترور گستردهای را انجام میدهد. یکی از منابع توضیح داد، هابسورا حجم عظیمی از دادههایی را پردازش میکند که «دهها هزار افسر اطلاعاتی قادر به پردازش آنها نبودند» و بمباران مکانها را در زمان دقیق توصیه میکند. به گفته منابع، از آنجا که اکثر مقامات ارشد حماس با شروع هر عملیات نظامی وارد تونلهای زیرزمینی میشوند، استفاده از سیستمی مانند هابسورا امکان یافتن و حمله به خانههای عملیات نسبتاً جدید را فراهم میکند. یکی از افسران اطلاعاتی سابق توضیح داد، سیستم هابسورا ارتش را قادر میسازد تا یک «کارخانه کشتار دستهجمعی» را اداره کند که در آن «تأکید بر کمیت است نه کیفیت». «چشم انسان» قبل از هر حمله از روی اهداف میگذرد، اما نیازی به صرف زمان زیادی برای آنها ندارد. از آنجا که اسرائیل تخمین میزند تقریباً ۳۰ هزار عضو حماس در غزه حضور دارند، تعداد اهداف بالقوه بسیار زیاد است. در سال ۲۰۱۹، ارتش اسرائیل یک مرکز جدید با هدف استفاده از هوش مصنوعی برای تسریع هدفیابی ایجاد کرد. آویخای کوخاوی، رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل اوایل سالجاری میلادی در مصاحبهای مفصل با وای نت گفت: «بخشهای اداری، اهداف واحدی هستند که شامل صدها افسر و سرباز میشوند و مبتنی بر قابلیتهای هوش مصنوعی هستند. این مکانیسم، با استفاده از هوش مصنوعی، دادههای زیادی را بهبود و سریعتر از هر انسانی پردازش میکند و آنها را به اهداف حمله تبدیل میکند. نتیجه این است که در عملیات نگهبان دیوارها [در سال ۲۰۲۱]، از زمانی که این دستگاه فعال شد، هر روز ۱۰۰ هدف جدید تولید شد. در گذشته، در غزه ما سالانه ۵۰ هدف ایجاد میکردیم، اما این دستگاه حالا ۱۰۰ هدف را در یک روز تولید میکند.»
یکی از منابعی که در بخش اداری اهداف جدید کار میکرد، به +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال گفت: «ما اهداف را بهطور خودکار آماده میکنیم و طبق یک چک لیست عمل میکنیم. این واقعاً مانند یک کارخانه است. ما به سرعت کار میکنیم و زمانی برای کاوش عمیق در هدف وجود ندارد. دیدگاه این است که ما براساس تعداد اهدافی که میتوانیم تولید کنیم، قضاوت میشویم.»
یک مقام ارشد نظامی مسئول «بانک هدف» در اوایل سالجاری به جروزالم پست گفت که به لطف سیستمهای هوش مصنوعی ارتش، برای اولین بار ارتش میتواند، اهداف جدیدی را با سرعتی بیشتر از حملات خود ایجاد کند. منبع دیگری گفت که تلاش برای تولید خودکار تعداد زیادی هدف، تحقق دکترین ضاحیه است.
بنابراین، سیستمهای خودکار مانند هابسورا کار افسران اطلاعاتی اسرائیل را در تصمیمگیری در طول عملیات نظامی، از جمله محاسبه تلفات احتمالی، تسهیل کردهاند. پنج منبع مختلف تأیید کردند، تعداد غیرنظامیانی که ممکن است در حملات به اقامتگاههای خصوصی کشته شوند از قبل برای سیستم اطلاعات اسرائیل مشخص است و به وضوح در پرونده هدف تحت عنوان «خسارت جانبی» دیده میشود.
به گفته این منابع، درجاتی از آسیبهای جانبی وجود دارد که براساس آن ارتش تعیین میکند که آیا امکان حمله به یک هدف در داخل یک اقامتگاه شخصی وجود دارد یا خیر. یکی از منابع گفت: وقتی دستورالعمل کلی به «خسارت جانبی ۵» تبدیل میشود، به این معنی است که ما مجاز به حمله به تمام اهدافی هستیم که پنج غیرنظامی یا کمتر در آن را کشته میشوند و ما میتوانیم روی همه پروندههای هدف که پنج غیرنظامی یا کمتر باشند، اقدام کنیم.
یک مقام امنیتی که در عملیاتهای قبلی در حمله به اهداف شرکت داشت، گفت: در گذشته، ما به طور منظم خانههای اعضای کوچک حماس را برای بمبگذاری علامتگذاری نمیکردیم. در زمان من، اگر خانهای که روی آن کار میکردم دارای علامت خسارت جانبی ۵ بود، هیچ گاه [برای حمله]تأیید نمیشد. او گفت: «چنین تأییدیهای تنها در صورتی دریافت میشود که یکی از فرماندهان ارشد حماس در خانه زندگیکند.»
این منبع ادامه داد: «از نظر من، امروز آنها میتوانند تمام خانههای هر عامل نظامی حماس بدون در نظر گرفتن درجهشان را علامتگذاری کنند». «تعداد این خانهها زیاد است. اعضای حماس که واقعاً از هیچ نظر اهمیتی ندارند در خانههای سراسر غزه زندگی میکنند؛ بنابراین آنها خانه را علامتگذاری و بمباران میکنند و همه را در آنجا میکشند.»
سیاست هماهنگ برای بمباران خانههای خانوادگی
در تاریخ ۲۲ اکتبر، نیروی هوایی اسرائیل خانه روزنامهنگار فلسطینی، احمد النائوق در شهر دیرالبلح را بمباران کرد. احمد دوست صمیمی و همکار من است. چهار سال پیش، ما یک صفحه عبری در فیس بوک با نام «آن سوی دیوار» را به منظور انتقال صدای فلسطینیان از غزه به عموم مردم اسرائیل تأسیس کردیم.
در روز ۲۲ اکتبر، بلوکهای بتنی خانه احمد فرو ریخته شد و پدر، برادران، خواهران و تمام فرزندان او، از جمله نوزادان کشته شدند. تنها خواهرزاده ۱۲ سالهاش به نام ملک، زنده ماند، اما در وضعیت وخیمی بود و بدنش سوخته بود. چند روز بعد، ملک نیز درگذشت.
به طورکلی، ۲۱ نفر از اعضای خانواده احمد کشته شدند و در زیر خانه خود دفن شدند. هیچکدام از آنها مبارز نبودند، کوچکترین آنها ۲ ساله بود و بزرگترین آنها پدرش که ۷۵ سال داشت. احمد درحال حاضر در بریتانیا زندگی میکند و اکنون دور از تمام خانواده خود است.
گروه خانواده احمد در واتساپ با نام «با هم بهتر است» ثبت شده و آخرین پیام، کمی پس از نیمه شب همان روزی که احمد خانواده خود را از دست داده بود، توسط خود او ارسال شد. او نوشت: «کسی به من گفته بود که همه چیز خوب است.» هیچکس جواب نداد. او به خواب رفت، اما ساعت ۴ صبح با وحشت از خواب بیدار شد و گوشی همراه خود را دوباره چک کرد. در سکوت بعدازظهر، پیامی از یکی از دوستانش را دریافت کرد که خبر وحشتآوری را به همراه داشت. این حادثه اکنون در غزه بشدت رایج است. رؤسای بیمارستانهای غزه همین توصیف را در مصاحبهها تکرار میکنند: اجساد خانوادهها به تدریج وارد بیمارستان میشوند؛ یک کودک به دنبال پدر و پدربزرگش میگردد. اجساد همگی در خاک و خون غرق شدهاند.
به گفته افسران اطلاعاتی سابق اسرائیل، در بسیاری از اوقات، بمباران اقامتگاه شخصی، هدف «ترور عوامل حماس یا جهاد اسلامی» است و هنگامی که عامل حماس وارد خانه میشود، به چنین اهدافی حمله میشود. محققان اطلاعاتی میدانند که آیا اعضای خانواده یا همسایگان عامل نیز ممکن است در یک حمله بمیرند یا خیر و میتوانند محاسبه کنند که چه تعداد از آنها ممکن است بمیرند. هر یک از منابع اعلام کردهاند که این خانهها در اکثر موارد فاقد هرگونه فعالیت نظامی بوده و به عبارت دیگر، اعضای خانواده در آن زندگی میکنند.
+۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال اطلاعاتی درباره تعداد نیروهای نظامی که واقعاً در اثر حملات هوایی به اقامتگاههای شخصی در جنگ فعلی کشته یا زخمی شدهاند، ندارند. اما شواهد زیادی وجود دارد که در بسیاری از موارد، هیچ یک از عملیاتهای نظامی یا سیاسی مرتبط به آنها نبوده است. این حملات همه به حماس یا جهاد اسلامی نسبت داده شدهاند.
در تاریخ ۱۰ اکتبر، نیروی هوایی اسرائیل یک ساختمان مسکونی در محله شیخ رضوان غزه را بمباران کرد که منجر به کشته شدن ۴۰ نفر شد که بیشتر آنها زن و کودک بودند. در یکی از فیلمهای تکاندهندهای که پس از این حمله ضبط شده است، مردم دیده میشوند که فریاد میزنند و عروسکی را که به نظر میرسد از ویرانههای خانه بیرون کشیدهاند در دست گرفته و آنرا دست به دست به هم میدهند. وقتی دوربین بزرگنمایی میکند، مشخص میشود که عروسک نیست بلکه بدن یک نوزاد است.
یکی از اهالی گفت که ۱۹ نفر از اعضای خانوادهاش در این حمله کشته شدند. یکی دیگر از بازماندگان در فیسبوک نوشت که فقط شانه پسرش را در آوار پیدا کرده است. عفو بینالملل نیز درباره این حمله تحقیق کرد و متوجه شد که یکی از اعضای حماس در یکی از طبقات بالای ساختمان زندگی میکرد، اما در زمان حمله در خانه نبود.
بمباران خانهها که به نظر میرسد عوامل حماس یا جهاد اسلامی در آن زندگی میکنند، احتمالاً ناشی از یک سیاست هماهنگتر ارتش اسرائیل در طول عملیات لبه حفاظتی در سال ۲۰۱۴ است. در آن زمان، ۶۰۶ فلسطینی - که تقریباً یکچهارم کل کشتهشدگان غیرنظامی در طی ۵۱ روز جنگ بودند - اعضای این گروه بودند.
خانوادههایی که خانههایشان بمباران شد
گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ این اقدام را به عنوان یک جنایت جنگی بالقوه و یک «الگوی جدید» اقدامی که «به مرگ کل خانوادهها منجر شد» تعریف کرد. در سال ۲۰۱۴، ۹۳ نوزاد در نتیجه بمباران منازل خانوادگی توسط اسرائیل کشته شدند که از این تعداد ۱۳ نوزاد زیر یک سال بودند. یک ماه پیش، براساس فهرست دقیق سن قربانیان که توسط وزارت بهداشت غزه در تاریخ ۲۶ اکتبر منتشر شد، تعداد ۲۸۶ نوزاد یک ساله یا کمتر، در غزه کشته شده بودند که احتمالاً این تعداد دو یا سه برابر شده است.
با وجود این، در بسیاری از موارد، بویژه در جریان حملات کنونی به غزه، ارتش اسرائیل حملاتی انجام داده است که نشان میدهد حتی زمانی که هدف نظامی مشخص یا واضحی وجود ندارد، به اقامتگاههای شخصی حمله کرده است. به عنوان مثال، بر اساس گزارش کمیته حفاظت از روزنامهنگاران، اسرائیل تا تاریخ ۲۹ نوامبر ۵۰ روزنامهنگار فلسطینی را در غزه به قتل رسانده است که برخی از آنها با خانوادههای خود در خانههایشان بودند.
رشدی سراج، ۳۱ ساله، روزنامهنگار غزهای که در بریتانیا به دنیا آمده است، یک رسانه در غزه به نام «عین مدیا» تأسیس کرد. در تاریخ ۲۲ اکتبر، یک بمب اسرائیلی به خانه پدر و مادرش که در آن خواب بود، اصابت کرد و او را کشت. سلام میما روزنامهنگار نیز پس از بمباران خانهاش در زیر ویرانهها جان باخت. از سه فرزند خردسال او، هادی، ۷ ساله، جان باخت، در حالی که شم، ۳ ساله، هنوز از زیر آوار پیدا نشده است. دو روزنامهنگار دیگر به نامهای دعای شرف و سلما مخایمر همراه با فرزندانشان در خانههایشان کشته شدند.
تحلیلگران اسرائیلی اعتراف کردهاند، اثربخشی نظامی این نوع حملات هوایی نامتناسب محدود است. دو هفته پس از شروع بمباران در غزه (و قبل از تهاجم زمینی) - پس از شمارش اجساد ۱۹۰۳ کودک، تقریباً ۱۰۰۰ زن و ۱۸۷ مرد سالخورده در نوار غزه - آوی ایساچاروف، مفسر اسرائیلی در توئیتی نوشت: «به همان اندازه شنیدن این موضوع سخت است که در روز چهاردهم نبرد، به نظر نمیرسد که بازوی نظامی حماس آسیب قابل توجهی دیده باشد. مهمترین آسیب به رهبری نظامی، ترور [فرمانده حماس]ایمن نوفل است.»
جنایت جنگی در غزه
نیروهای شبهنظامی حماس به صورت منظم از یک شبکه پیچیده از تونلها در زیر بخشهای بزرگ نوار غزه استفاده میکنند. این تونلها، به مسیرهای عبور از زیر خانهها و جادهها نیز متصل هستند؛ افسران اطلاعات سابق اسرائیل که ما با آنها صحبت کردیم این موضوع را تأیید کردند. بنابراین، تلاش اسرائیل برای نابودی این تونلها ممکن است در بسیاری از موارد به کشتار غیرنظامیان منجر شود. این ممکن است یکی از دلایل تعداد زیاد خانوادههای فلسطینی باشد که در حملات کنونی کشته شدهاند.
افسران اطلاعاتی که برای این مقاله با آنها مصاحبه انجام شده، اظهار داشتند که حماس هوشمندانه از جمعیت غیرنظامی و زیرساختهای بالای زمین برای اهداف نظامی خود سوءاستفاده میکند. این ادعاها همچنین اساس حملات اسرائیل به بیمارستان الشفاء و تونلهای کشف شده در زیر آن بود.
اسرائیل همچنین به تعداد زیادی از اهداف نظامی حمله کرده است، از جمله عوامل مسلح حماس، سایتهای پرتاب موشک، تکتیراندازها، جوخههای ضدتانک، مقرهای نظامی، پایگاهها، پستهای دیدهبانی و غیره. از آغاز حمله زمینی، بمباران هوایی و آتش توپخانه سنگین برای حمایت از نیروهای زمینی اسرائیلی استفاده شده است.
سخنگوی ارتش اسرائیل در پاسخ به استعلام +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکالکال برای این مقاله مدعی شد: ارتش اسرائیل به قوانین بینالمللی متعهد بوده و بر اساس آن عمل میکند و در این کار به اهداف نظامی حمله میکند و به غیرنظامیان حمله نمیکند. سازمان حماس عوامل و داراییهای نظامی خود را در میان جمعیت غیرنظامی و ساختمانهای غیرنظامی انسانی قرار میدهد.
منابع اطلاعاتی که با +۹۷۲ و مؤسسه رسانهای لوکال کال صحبت کردند، ادعا کردند که حماس در بسیاری از موارد عمداً جمعیت غیرنظامی غزه را به خطر میاندازد و تلاش میکند از تخلیه غیرنظامیان جلوگیری کند.
در عین حال، بسیار سخت است که بتوان این توجیهها را قبول کرد. حتی برای جامعه اسرائیل، ایده پرتاب یک بمب یک تنی با هدف کشتن یک عامل حماس و به جای آن کشتار کل خانواده او به عنوان «خسارت جانبی» بهراحتی پذیرفته نمیشود. به عنوان مثال، در سال ۲۰۰۲، نیروی هوایی اسرائیل خانه صلاح مصطفی محمد شحاد، رئیس وقت گردانهای القسام (شاخه نظامی حماس) را بمباران کرد. این حمله باعث کشته شدن او، همسرش ایمان، دختر ۱۴ سالهاش لیلا و ۱۴ غیرنظامی دیگر از جمله ۱۱ کودک شد. این قتل خشم عمومی در اسرائیل و جهان را برانگیخت و اسرائیل به ارتکاب جنایات جنگی متهم شد.
این انتقاد منجر به تصمیم ارتش اسرائیل در سال ۲۰۰۳ شد که یک بمب کوچکتر و یکچهارم تنی را روی نشست مقامات ارشد حماس - از جمله رهبر گردانهای القسام، محمد ضیف - که در یک ساختمان مسکونی در غزه برگزار شد، انداخت. شلومی الدار، روزنامهنگار اسرائیلی، در کتاب خود با عنوان «شناخت حماس» نوشت که تصمیم به استفاده از یک بمب نسبتاً کوچک به دلیل ترس از تکرار حادثه شحاد و اثرات منفی آن بر غیرنظامیان گرفته شد. این حمله ناموفق بود و افسران ارشد شاخه نظامی از محل حمله فرار کرده بودند.
در دسامبر ۲۰۰۸، در جنگ اول اسرائیل علیه حماس پس از به دست گرفتن کنترل غزه، یوآو گالانت، فرمانده فرماندهی جنوبی ارتش اسرائیل در آن زمان، اعلام کرد که برای اولین بار اسرائیل به خانههای اعضای ارشد حماس حمله خواهد کرد. این حملات با هدف نابودی آنها و البته با وجود صدمه زدن به خانوادههای آنها انجام میشدند. گالانت تأکید کرد که پس از هشدار به خانوادهها از طریق «ضربه زدن به سقف» و تماس تلفنی، پس از اطمینان از اینکه فعالیتهای نظامی حماس در داخل خانه انجام میشود، مورد حمله قرار میگرفتند.
پس از «لبه محافظ» در سال ۲۰۱۴، که در آن اسرائیل به خانههای مسکونی حمله هوایی میکرد، گروههای حقوق بشری مانند بتسلم (B Tselem) شواهدی از فلسطینیهایی که از این حملات جان سالم به در برده بودند، جمعآوری کردند. بازماندگان گفتند که خانهها رویشان فرو ریختند، شیشهها بدن افراد داخل خانه را بریدند، بوی خون از آوارها میآمد و مردم زنده به گور شدند. این سیاست مرگبار امروز نیز ادامه دارد تا حدی به لطف استفاده از تسلیحات مخرب و فناوری پیشرفته مانند هابسورا، اما همچنین به لطف یک نهاد سیاسی و امنیتی که افسار ماشینهای نظامی اسرائیل را سست کرده است. گالانت که اکنون وزیر دفاع است، ۱۵ سال پس از اصرار بر اینکه ارتش تلاش میکند تا آسیب غیرنظامی را به حداقل برساند، به وضوح لحن خود را تغییر داده است. او پس از ۷ اکتبر مدعی شد: «ما با حیوانات انساننما میجنگیم و مطابق با آن عمل میکنیم.»
منبع: ۹۲۷mag
- لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
- از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
- لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
- در غیر این صورت، «نگارمگ » مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
- آخرین اخبار
- محبوب
- برچسب های داغ
- فیلم| فشار خون؛ خطری خاموش که کنترل آن نباید به تعویق بیفتد
- فیلم| بمب اتم اسرائیل محرمانه است، اما برنامه هستهای ایران باید شفاف باشد؟!
- فیلم| پلهبرقی متروی رم از کنترل خارج شد؛ چندین مسافر مصدوم شدند
- پیام صریح عراقچی به ترامپ؛ یا پیشنهاد ایران را بپذیرید یا منتظر جهنم آتش باشید!
- ویدیوی جنجالی شهرکرد چه رازی داشت؟ پشت پرده ادعای آزمایش سوخت موشک!
- فیلم| روی دیگر پروتئین؛ وقتی زیادهروی به بدن آسیب میزند
- فیلم| شبادراری در بزرگسالی؛ مشکلی فراتر از دوران کودکی
- فیلم| بیمه بیکاری به چه افرادی تعلق میگیرد؟ جزئیات مهم قانون
- فیلم| مادران گیاهخوار در دوران بارداری با چه کمبودهایی روبهرو میشوند؟
- فیلم| گزارش محرمانه آمریکا درباره ایران؛ نگرانی واشنگتن از قدرت فضایی تهران
- فیلم| بشقاب مادران باردار؛ خوراکیهایی که نباید نادیده گرفته شوند
- فیلم| واقعا اطراف مراکز هستهای قرص ید توزیع شده است؟
- فیلم| آیا فرزندم متناسب با سنش رشد میکند؟ پاسخ در بررسیهای خانوادگی
- فیلم| از تبلیغات پرهزینه تا موج شوخیهای مجازی؛ «جهان من» فرزاد فرزین چه شد؟
- فیلم| دوران نوجوانی و اهمیت انتخابهای غذایی درست
- فیلم| بهترین میراث والدین برای فرزندان چیست؟
- فیلم| ریشه برخی زخمهای روانی بزرگسالی در نیازهای برآوردهنشده کودکی است!
- فیلم| چرخش مواضع پیمان عارف درباره اسرائیل؛ ماجرای پروژه تجزیه ایران چیست؟
- فیلم| حرفهایی که کاش زودتر میشنیدیم؛ معرفی کتابی برای بهتر زندگی کردن
- فیلم| انجام سیزده عمل روی پای یک کودک!
- هشدار؛ نیمی از دیابتیها با عوارض پیشرفته تشخیص داده میشوند!
- آیا رباتها میتوانند سازههای فضایی بسازند؟
- رؤیاپردازی کلود؛ روشی برای پاکسازی حافظه!
- لوبیای بورلوتی؛ ابرغذای مغز یا فقط یک حبوبات مغذی؟
- هشدار آلتمن؛ کنترل هوش مصنوعی را از دست ندهیم!
- آیا موشها میتوانند مانند انسان فکر کنند؟
- راز رنگ یکنواخت در قطعات سیلیکونی؛ مستربچ رنگی!
- دیپسیک؛ شرکت مرموز چینی که بازار جهانی را تکان داد!
- راز لولای شکسته HP؛ هزینه ۵۰۰ دلاری تعمیر!
- خواندن اطلاعات کوانتومی بدون تخریب؛ کشف جدید دانشمندان!
- پایان سوئیفت؛ ۲۲ سال رصد انفجارهای کیهانی!
- آمار نگرانکننده؛ ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ سقط خودبهخودی در سال!
- آیا اپلیکیشن ضبط صدای سامسونگ به دستیار هوشمند تبدیل شده؟
- امید تازه با ویتامین C؛ ۶۵ درصد خطر مرگ کمتر!
- صدای مدیرعامل جعل شد؛ کارکنان ۱۲۹ میلیون دلار انتقال دادند!
- آیا کنترل هوش مصنوعی از دست انسان خارج میشود؟
- Claude برای کاربران ایرانی محدود میشود؛ از ۲۱ آبان!
- رباتها در فضا سازه میسازند؛ نخستین مونتاژ خودکار!
- مریخ مرده نیست؛ آتشفشانهای فعال کشف شد!
- فاضلاب دانشگاه، استرس امتحانات را لو میدهد!
- ابرجامد در دمای اتاق کشف شد؛ انقلاب در فیزیک کوانتوم!
- هر حیوانی بوی متفاوتی را ترجیح میدهد؛ کشف جدید!
- Muse حالا با شما حرف میزند و آواتار متحرک دارد!
- واتساپ حریم خصوصی شماره را به دست خودتان میدهد!
- آیا دیر خوابیدن حافظه را ضعیف میکند؟
- آیا کلاغها باهوشتر از انسان هستند؟
- باور ۲۰ ساله شکست؛ نانوذرات انعطافپذیر ساختارهای بلوری جدید میسازند!
- چطور کودکتان را به بازی مستقل عادت دهیم؟ ۵ قانون طلایی!
- عضلات کم، خطر دیابت بیشتر؛ ارتباط پنهان!
- آیا رباتها میتوانند خاطرات نادرست را پاک کنند؟
- آیا بیتکوین در برابر رایانههای کوانتومی ایمن میشود؟
- ارتباط لیزری در فضا؛ بریتانیا ماهواره نظامی جدید پرتاب کرد!
- آیا ویتامین C میتواند از سرطان خون جلوگیری کند؟
- عکس روز ناسا؛ کوهستانی ۴ کیلومتری در لبه ماه!
- آیا 6G در ۲۰۲۹ از راه میرسد؟ کوالکام میگوید بله!
- آیا نظارت آمریکا بر صادرات تراشه به چین شکاف دارد؟
- چربی قهوهای؛ دشمن پنهان اضطراب و افسردگی!
- زودتر بخوابید تا وزن کم کنید؛ کشف جدید محققان!
- بادامزمینی و حافظه سالمندان؛ کشف جدید!
- آیا دیابت نوع ۲ درمانپذیر است؟ پاسخ علمی!
- آیا نوشیدنی انرژیزا قلب جوانان را تهدید میکند؟
- آیا کلم بروکلی میتواند بیماری ژنتیکی نادر را درمان کند؟
- آیا پوست شیشهای واقعاً سالم است؟
- آیا عدد کالری ساعت هوشمند قابل اعتماد است؟
- ترکیب ادویهها؛ اثر ضدالتهابی صد برابر!
- چهره خسته و رنگپریده؛ کمبود آهن یا فقط کمخوابی؟
- فقط نمک را کم نکنید؛ پتاسیم هم مهم است!
- دندان ۶؛ مهمترین دندانی که والدین نادیده میگیرند!
- تفاوت مهم سرماخوردگی و آنفلوانزا در کودکان!
- کودکتان گوشش را میکشد؟ شاید عفونت گوش باشد!
- آرتروز زانو همیشه به جراحی ختم نمیشود!
- کودکتان از منحنی رشد عقب افتاده؟ این نشانه مهم است!
- سرطان معده در مراحل اولیه؛ بیماری خاموش!
- آیا سرطان پروستات بدون علامت است؟ هشدار متخصص!
- یائسگی زودرس را جدی بگیرید؛ توصیههای طب ایرانی!
- زمان و مقدار مصرف یدید پتاسیم؛ راهنمای سازمان جهانی بهداشت!
- آیا قرص یدید پتاسیم برای نوزادان بیخطر است؟
- کاهش سن ابتلا به اچپیوی؛ زنگ خطر برای خانوادهها و مدارس!
- سیارک ریوگو؛ گنجینهای از مواد سازنده حیات!
- خودروی برقی جنجالی فراری، قبل از تحویل فروش رفت!
- سفر به گذشته با فیلمی قدیمی از لیلا فروهر و مجید فریدفر
- قابهای خاطرهانگیز از لحظات خلوت و هنری مریم معصومی
- تیپهای متفاوت هنرمندان در اکران فیلم «حاشیه»؛ پاییز به سبک ستارهها
- دورهمی سه چهره هنری؛ بیتا، الناز و مرجانه کنار هم دیده شدند
- دو هفته پرفشار برای نعیمه نظامدوست؛ سوگ سه عزیز در روزهای کوتاه
- از تئاتر تا تلویزیون؛ داستان زندگی هنری و خصوصی بهنام شرفی
- پشت چهره هنری محمد حاتمی چه میگذرد؟ بیوگرافی و عکسهای جذاب او
- واکنشهای پرحاشیه مامک جمشیدی به ترانه علیدوستی؛ سکوتی موقت در یک اختلاف خبرساز
- استایل شیک و اروپایی بهی جدیدی؛ تصویری تازه از بازیگر «مرد سههزار چهره»
- عکس متفاوت از دورهمی الهام حمیدی و مریم مومن؛ رفاقت در فضای لوکس رستوران
- عکس جدید نوید و فرشته در ژاپن؛ حضور دونفره در خیابانهای توکیو
- نگاهی به زندگی خصوصی مریم سرمدی؛ بازیگر سریال لیسانسهها
- چرا شهاب حسینی در مراسم پدر ترانه علیدوستی حضور نداشت؟
- واکنش احساسی رابعه اسکویی با دلنوشتهای برای ایرانیان
- مرجانه گلچین با موهای کوتاه جوگندمی و آرایش ملایم؛ پرترههایی متفاوت از بازیگر «شاهگوش»
- ناگفتههایی از زندگی فائزه علیآبادی؛ بازیگری که با نقش طوبی شناخته شد
- محمد ساربان کیست؟ از آغاز فعالیت هنری تا حضور در سریالهای مطرح
- قصه زندگی خسرو احمدی؛ بازیگری که با نقش دولنگ در خاطرهها ماندگار شد
- فریبا باقری؛ از گویندگی در رادیو جوان تا اجرای برنامههای تلویزیونی
- مراسم ختم پدر ترانه علیدوستی با حضور جمعی از بازیگران و هنرمندان
- چشمان درشت بهاره کیانافشار در عکس کودکیاش جلب توجه کرد
- ابهام درباره مادر ترانه علیدوستی برطرف شد؛ واقعیت چه بود؟
- المیرا شریفیمقدم در کنار برادرش؛ شباهت این دو توجهها را جلب کرد
- ایرج نوذری از آلبوم خاطراتش رونمایی کرد؛ تصاویر عروسی پس از سالها
- بازگشت به دهه ۵۰؛ تصویری جالب از لیلا فروهر و عارف
- عکس تاریخی از ملاقات دو چهره مشهور ایرانی در دهه ۶۰
- فریدون جیرانی؛ مردی که زندگیاش با سینما گره خورده است
- آیشواریا و همسرش در تصویری متفاوت؛ لحظهای از زندگی خانوادگی این زوج
- انتخاب رنگ متفاوت نفیسه روشن؛ این بار با پوششی تمام صورتی! +عکس
- سارا و نیکا باز هم متفاوت ظاهر شدند؛ این بار چه تغییری کردهاند؟
- ملیکا شریفینیا در دنیای هنر و زندگی شخصی؛ از ازدواج تا مسیر بازیگری
- از عاشقانههای بالیوودی تا زندگی خانوادگی؛ داستان ازدواج کاجول و آجای دوگن
- مونیکا بلوچی؛ از درخشش در سینمای جهان تا ازدواجهای پرحاشیه و زندگی عاشقانه
- تغییر چهره هومن برقنورد برای بازی در سریال حماسه زاگرس
- تصویری کمتر دیدهشده از فخری خوروش در آغاز دوران بازیگری
- رضا رویگری و همسرش؛ نگاهی به ازدواجها، خانواده و زندگی شخصی این بازیگر
- استراحت متفاوت یوسف تیموری در طبیعت؛ عکس تازه بازیگر طنز
- از شهرت در تلویزیون تا حواشی زندگی خانوادگی؛ اسماعیل محرابی را بیشتر بشناسید
- شیوا خنیاگر را بیشتر بشناسید؛ از زندگی شخصی تا سالهای فعالیت هنری
- قاجار روی چهره نیلوفر شهیدی؛ میکاپی متفاوت با امضای هنر اصیل ایرانی
- فرشته حسینی با استایلی سامورایی در ژاپن؛ تصویری متفاوت از بازیگر ایرانی
- وقتی گوگوش در اوج شهرت به کویت سفر کرد؛ عکس کمتر دیدهشده از سال ۵۶
- خانه شیک محیا دهقانی زیر ذرهبین؛ از تراس تماشایی تا دکوراسیون سلطنتی
- مادر شدن در ۵۰ سالگی؛ تصمیم متفاوت کارولین بایل که خبرساز شد
- لیلی و مجنونهای سینمای ایران؛ قابهای عاشقانه بازیگران در جشن سپندارمذگان
- مادر لیلا حاتمی در روزگار جوانی؛ عکس قدیمی زری خوشکام از سریال تاریخی
- نسیم ادبی با استایل پاییزی خاصش غوغا کرد؛ ترکیبی شیک و چشمنواز
- وقتی سادگی حرف اول را میزد؛ استایل متفاوت نیکی کریمی در دوران اوج محبوبیت
- نجمالدین شریعتی با یک عبارت کشاورزی به ترامپ طعنه زد!
- مریم کاویانی چه نوشت که عکسهای تازهاش را به حاشیه برد؟
- قاب تاریخی از پشت صحنه هزار دستان؛ علی حاتمی و چهرههای ماندگار سینما در سال ۵۴
- بیوگرافی امبر هرد؛ از ازدواج جنجالی با جانی دپ تا زندگی جدید و فرزندانش + تصاویر
- محیا دهقانی از جایگاه زنان در سینمای ایران و ضعف شخصیتپردازی گفت
- سفر به سال ۱۳۵۶؛ جمشید مشایخی و فرزانه تائیدی در قاب یک اجرای خاطرهانگیز
- بیوگرافی تایا پسترتسووا؛ بازیگر اوکراینی که در سریال ایرانی دیده شد
- پوری بنایی و ایران دفتری در قاب خاطرهها؛ عکس دیدنی از ۵۵ سال پیش
- کنایه تند مادر ترانه علیدوستی به قضاوتکنندگان زندگی شخصیاش
- پیام همدلانه شقایق دهقان خطاب به ترانه علیدوستی در فضای مجازی
- انتخابهای متفاوت ترانه علیدوستی در مراسم وداع با پدر؛ نگاهی به جزئیات ظاهرش
- رونمایی از کیک تولد زیبای پریا پرتوی؛ یک طراحی هنرمندانه و خاص!
- حمایت بانکها از بازار سرمایه از فردا اجرا میشود
- بورس سقوط کرده در دولت روحانی چگونه در دولت شهید رئیسی احیا شد؟
- درمان بورسی پزشکیان از زبان عبده
- جذب سرمایه ۷ همتی از بازار بورس دانشبنیانها
- وعده عناب بورسی واقعیتر شد
- چهارمین روز نزولی بازار در غیاب نیروهای صعودی
- انتخابات و دامنه نوسان مهمترین دلیل رکود فعلی بورس
- بورس با ۴ مصوبه دولت برای حمایت از بازار سهام سبزپوش میشود؟
- ۳ دلیل پایین بودن ارزش معاملات خرد در بورس
- معافیتهای مالیاتی بازار سرمایه باید استمرار پیدا کند
- بورس این روزها تحت تأثیر تداوم نرخ اخزای بالای ۳۵ درصد
- رشد شاخصهای بورس با کف سازی تکنیکال
- کاهش دامنه نوسان هم علاج بورس نزولی نبود
- سایه تامین مالی دولت بر سر بورس سنگینی میکند
- کاهش بی سابقه حجم معاملات سهام در بورسهای جهانی
- رشد شاخصهای بورس با کمک بانکیها و اعلام نرخ تسعیر ارز
- حمله به سفیر روسیه در لهستان
- معرفی سری گوشیهای Redmi K ۵۰ قبل از رونمایی رسمی
- غفوری: فکر کردن به قهرمانی از الان، سادهلوحانه است
- کاهش ۱۰ درصدی تولید هوندا در دو کارخانه
- سومین نشست دستمزد، باز هم بدون نتیجه
- لغو بلیت فروشی عمومی المپیک زمستانی چین
- گرامیداشت قربانیان هواپیمای اوکراینی در دانشگاه تورنتو
- ادامه چانهزنی چهارگانه در وین
- صرفهجویی ۱.۶ میلیارد دلاری کمیته برگزاری المپیک و پارالمپیک توکیو
- محبوبترین رشته المپیک توکیو مشخص شد
- اعلام هزینه میزبانی توکیو از المپیک و پارالمپیک ۲۰۲۰،
- آذرتاج: هیات اقتصادی جمهوری آذربایجان به ایران میرود
- بررسی عملکرد ایران در المپیک؛ جایگاه چهارمی در آسیا
- پایان وضعیت اضطراری در کشور میزبان المپیک ۲۰۲۰
- چهار نوجوان در برابر دشمن آمریکایی؛ انیمیشنی که از دل خلیج فارس میآید!
- همسرم میگوید برای بچهدار شدن دوباره ازدواج کن؛ چه تصمیمی بگیرم؟
- با پول خرید دنا و پژو ۲۰۷ در ایران، در ژاپن چه خودرویی میخرید؟!
- کشت شقایق در ایران آزاد شد؟ از مزرعه محصور تا انتقال محصول با اسکورت پلیس!
- کسانی که خانههای ما را اداره میکنند، خودشان از حداقل حقوق محروماند!
- از هک یخچال بانک خون تا جنگ روباتها؛ آینده ترسناک حملات سایبری
- مردم درگیر تورم، خودروهای میلیاردی در ویترین؛ ماجرای عجیب اتوپلازا چیست؟
- ۹۰ هزار معلم کم داریم، اما آزمون استخدامی برگزار نشد! ماجرای عجیب آموزشوپرورش
- چرا نام یک حدیث پیامبر روی فیلم اکشن هالیوودی قرار گرفته است؟
- ماجرای سنگ قبر ۲ میلیارد تومانی در بازار؛ لاکچریبازی تا آن سوی مرگ!
- دروغهای سفید آنقدرها هم بیضرر نیستند؛ حقیقتی که میتواند اعتماد را نابود کند
- نه سناتور است، نه نماینده؛ استریمری که سیاستمداران آمریکا را به واکنش واداشته است!
- یک متخصص قلب و عروق گفت: گاهی اوقات سکسکه میتواند هشداری برای حمله قلبی باشد
- یک متخصص قلب و عروق درباره عادتهایی که برای قلب مضر هستند هشدار داد
- یک پزشک توضیح داد که در هوای گرم چقدر میتوانید قهوه بنوشید
- یک متخصص تغذیه توضیح داد که کدام چای سالمتر است
- یک متخصص غدد درون ریز نسبت به خطرات گرما برای بیماران دیابتی هشدار داد
- خطرات غذاهای سرد آشکار شد
- سه نوشیدنی «طلایی» برای مغز نامگذاری شده است
- متخصصان گوارش راهکارهایی را برای خلاص شدن از نفخ شکم پیشنهاد کردهاند
- راههایی برای افزایش طول عمر و سالم ماندن برای سالهای طولانی شناسایی شده است
- یک متخصص تغذیه توضیح داد که کدام غذاها برای سلامت تیروئید ضروری هستند
- یک پزشک در مورد خطر اشتباه گرفتن آلرژی با بیماری تیروئید هشدار داد
- فرمول صبحانهای ایدهآل برای سلامت روان کشف شد
- یک پزشک علامت اصلی سکته چشمی را فاش کرد
- دلیلی برای خجالت نکشیدن از مراجعهی کم به دندانپزشک ذکر شده است
- یک متخصص مغز و اعصاب، روشهای موثری را برای تسکین بیماری حرکت فهرست کرده است
- مشخص شده است که خوردن مکرر میان وعده برای سلامتی مضر است
- یک متخصص فواید ماساژ صورت را فاش کرد
- یک پزشک رایجترین افسانهها در مورد گوارش سالم را رد میکند
- یک پزشک راههای اصلی مبارزه با آلرژی را نام برد
- به مردان پنج عادت ساده برای داشتن پروستات سالم گفته شد
- یک دندانپزشک فهرستی از غذاهایی که بیشترین آسیب را به دندانها میزنند، ارائه کرده است
- به افراد مسن چهار نکته تغذیهای داده شد
- نوشیدنیهایی که تأثیر مفیدی بر سلامت روان دارند، آشکار شدهاند
- وقتی کودک بیوقفه گریه میکند، این ۴ کار را بههیچوجه انجام ندهید!
- این جراح از والدین خواست که معاینات برنامهریزیشده فرزندانشان را از دست ندهند
- فیلم| انگیزه بیشتر قتلهای برنامهریزیشده چیست؟
- «اگر دوستم داشت، خودش میفهمید!»؛ جملهای که میتواند زندگی مشترک را نابود کند
- یک پزشک از یک عادت شبانه خطرناک برای قلب پرده برداشت
- فیلم| مترو ایران یا غرب؛ کدام امکانات بهتری داره؟
- یکی از علائم سرطان پانکراس که روی پوست ظاهر میشود، شناسایی شده است
- ارز
- طلا
- بورس
- تورم
- اخبار داغ
- ورزشی
- پربیننده
- پربحث
- به مکرون یک پناهگاه مخفی داده شده است تا در صورت تصرف کاخ الیزه از آن استفاده کند
- دانشمندان نشان دادهاند که چگونه میتوان بدون از دست دادن وقت آزاد، در محل کار به موفقیت دست یافت
- ۱۲ گل در ۱۰ بازی؛ وردربرمن برای حفظ ستاره آلمانیاش دست به کار شد!
- فیلم| بهترین روشهای کنترل درد و مشکلات ناشی از دیسک گردن
- پلیس یکی از کشورهای اتحادیه اروپا تهدید کرده است که در اعتراض به وضعیت حقوق بازنشستگی دست به اعتراض خواهد زد
- کشف استفراغ فسیل شده، اسرار رژیم غذایی ماهیهای ماقبل تاریخ را آشکار کرده است
- میزان نارضایتی آلمانیها از دولتشان و منطقه مِرز (Merz) آشکار شده است
- آرسنال در تعقیب ستاره پرتغالی؛ کارلوس فوربس شکار زمستانی آرتتا میشود؟
- محصولی که درد عضلانی را تسکین میدهد، نامگذاری شده است
- فیلم| از بشقاب غذا تا عضلات قوی؛ چه بخوریم تا عضلاتمان تقویت شوند؟
- چین به تازگی از پهپادها در مراسم تشییع جنازه به شیوهای غیرمعمول استفاده کرده است
- عواقب خطرناک ویتامین B۶ اضافی در بدن مشخص شده است
- فیلم| سفره غذایی خود را برای مقابله با کمخونی غنی کنید
- آلمان جایگزینی برای پروژه لغو شده جنگنده FCAS پیدا میکند
- دانشمندان کشف کردهاند که چرا برخی افراد نمیتوانند تلخی قهوه را تحمل کنند
- فیلم| آهن اضافی بدن کجا میرود و چگونه دفع میشود؟
- پاریسیها در بحبوحه اعتراضات، علیه اقدامات دولت شورش کردند
- دانشمندان راز باستانی تکامل گیاهان را کشف کردند
- فیلم| بشقاب غذایی ضدکمخونی؛ مواد مغذی را بشناسید
- مشخص شده است که چرا ماسک تصمیم به توقف تولید سایبرتراک گرفته است
- دانشمندان دریافتهاند که گرمازدگی میتواند قلب را ضعیف کرده و باعث چاقی شود
- فیلم| خودمراقبتی از کجا شروع میشود؟ عادتهای ساده برای سلامت جسم و آرامش روان!
- آیفون واقعاً گران شده است؟ مقایسه قیمت اولین آیفون با مدلهای جدید غافلگیرتان میکند!
- فیلم| فریاد استقلال در قلب اروپا
- یک هواپیمای هندی بلندترین فرود تاریخ را انجام داد
- آیا وجود میلیاردرهای بیشتر به معنای فقر کمتر مردم است؟ نتیجه یک پژوهش ۶۴ کشور را غافلگیر کرد
- فیلم| چرا حمله به ایران برای ترامپ و نتانیاهو خودکشی است؟
- رونالدو تهیهکننده فیلم هالیوودی شد؛ پای کریس همسورث و مت دیمون هم در میان است!
- یک نشانگر زیستی جدید برای زوال عقل کشف شد
- فیلم| چرا به رسمیت شناختن انصارالله، تنها راه سعودی است؟
- مدارس مازندران فردا غیرحضوری شد؛ ادارات و بانکها تعطیل نیستند
- ساعت هوشمند قدیمیتان را دور نیندازید؛ ۵ کاربرد جالب که احتمالاً نمیدانید!
- مرگ تلخ یک زوج سالمند در مشهد؛ قاتل خاموش جان زن و شوهر ۷۰ ساله را گرفت
- فیلم| سیبزمینی قایقی در خانه؛ ساده، ترد و وسوسهانگیز
- گلدمن ساکس پیشبینی قیمت طلا را پایین آورد؛ روزهای طلایی بازار به پایان میرسد؟
- رقبای احتمالی زلنسکی در انتخابات اوکراین مشخص شدند
- یک پلتفرم ۶۵ درصد بازار نمایش خانگی را در اختیار گرفت؛ بقیه چه میکنند؟
- از یک میلیون پیشخرید تا توقف تولید؛ چگونه رؤیای سایبرتراک ایلان ماسک شکست خورد؟
- با خرید چند متر خانه، واقعاً صاحبخانه میشوید؟ حقیقت پشت پرده مسکن متری
- ارتباطی بین آرتروز و سرطان پروستات یافت شده است
- دردسر انضباطی برای ستارههای استقلال و تراکتور؛ چهار احضاریه روی میز!
- ضربه سنگین به ترامپ؛ جمهوریخواهان به دنبال استیضاح وزیر جنگ آمریکا هستند!
- بازیگر «مختارنامه» و «یوسف پیامبر» درگذشت؛ آخرین روزهای زندگی کوروش زارعی چگونه گذشت؟
- هدیه ۲۰۰ میلیارد تومانی برای بیماران سرطانی هرمزگان؛ امید تازه برای درمان در خانه!
- فیلم| گنجینهای از ترکیبات گیاهی؛ ویتامینهای موجود در گل محمدی
- انتظار میرود دهها هزار معترض در خیابانهای پاریس «فاجعهای» به بار آورند
- پنج روش برای جلوگیری از طاسی معرفی شده است
- از امارات به عشق خلیج فارس برگشت؛ آخرین وداع عجیب شهید ابوالفضل با خانواده!
- انفجار نورد استریم پس از ۴ سال همچنان در هالهای از ابهام؛ روسیه اروپا را به پنهانکاری متهم کرد!
- لو رفتن آدرس IP چقدر خطرناک است؟ هکرها واقعاً به چه اطلاعاتی دسترسی پیدا میکنند؟
- پولیتیکو: ناتو به دنبال ۷ میلیارد یوروی اضافی برای تجهیز اوکراین است
- فیلم| گلها فقط برای زیبایی نیستند؛ نقش عصاره آنها در تغذیه
- بیش از یک متر برف در توچال؛ زمستان تهران رسماً از راه رسید!
- بارش سیلآسا در تهران؛ رکورد ۱۲۳ میلیمتری بارندگی در یک ایستگاه ثبت شد!
- تاکسی سروش صحت حتی به اولین چهارراه هم نرسید؛ باک خالی یک سریال پرستاره!
- معمای جسد سوخته در جاده بابل به آمل؛ پلیس به قاتل رسید!
- یک راننده تاکسی پس از یک شیفت کاری سخت، همسر و خانوادهاش را به قتل رساند
- دیگر لازم نیست طبق دستور آشپزی کنید؛ هوش مصنوعی مواد اولیه و زمان پخت را تغییر میدهد!
- فقط یک کلیک تا سرقت پولهایتان فاصله دارید؛ مراقب لینکهای آلوده باشید!
- دانشمندان کشف کردهاند که خز خرس قطبی "عملکرد یخزدایی" دارد
- ضربه سیاسی به نتانیاهو؛ آیزنکوت مأمور تشکیل کابینه جدید اسرائیل شد!
- مصر: بیش از ۱۲۰ نفر در حادثه قطار در العیاط زخمی شدند
- یک قدم تا قصاص، اما بخشش در آخرین لحظه؛ محکوم به قتل در چالدران نجات یافت!
- زیدان انتخاب توپ طلا را زیر سؤال برد؟ دفاع تمامقد اسطوره فرانسه از امباپه
- فیلم| با این دسر ایرانی، سفره پذیراییتان را متفاوت کنید
- مغز انسان کامپیوتر نیست؛ دانشمندان توهم هوشیاری هوش مصنوعی را زیر سؤال بردند!
- جنگ ۱۲ روزه به جشنواره رسید؛ تبریز محور جدید بخش ویژه شد!
- گزینه مرتس برای ریاست جمهوری آلمان اعلام شد
- ترامپ از تأثیر انتخابات بر بورس آمریکا گفت؛ وعده بزرگ درباره آینده این کشور!
- آشوب در ورودی لیکک؛ پلیس چگونه به درگیری دستهجمعی پایان داد؟
- هدیه ویژه مایکروسافت برای ۲۵ سالگی ایکسباکس؛ ۱۴ بازی جدید در راه Game Pass!
- هشدار به رانندگان جادههای کرج؛ باران سنگها را به جاده کشاند!
- علل احتمالی بیحسی دست در صبح مشخص شده است
- زنگ خطر برای نخلستانهای آبادان؛ بیماری خامج در کمین درختان خرما!
- بازی افسانهای ۲۸ سال پیش برگشت و همه را شوکه کرد؛ نمره ۹۶ برای زلدا!
- فیلم آتشسوزی دانشگاه بندر ماهشهر جنجالی شد؛ ماجرا واقعاً چه بود؟
- پارکینگ مخفی ۲ هزار میلیارد تومانی لو رفت؛ ۲۸۷ خودروی BYD به دام پلیس افتاد!
- ۴۱ گوسفند میلیاردی در دو وانت؛ پلیس شیراز نقشه انتقال محموله را ناکام گذاشت!
- ۴۱ بار دستبرد به اموال مردم در بندرعباس؛ سرانجام ۵ عضو شبکه سرقت به دام افتادند!
- حمله موشکی و پهپادی یمن به قلب عربستان؛ آرامکو و فرودگاه ریاض هدف قرار گرفتند!
- پیشنهادی برای جذب سانتیاگو بلتران از اتلتیکو مادرید در راه است
- پایان یک انتقال جنجالی؛ بارسلونا پرونده جذب جولیان آلوارز را بست!
- اینتر در کمین مدافع آمریکایی؛ کریس ریچاردز در آستانه خروج از پالاس؟
- لیگ برتر به کونی د وینتر چشم دوخته است
- بارسلونا بدون گزینه دفاعی باقی مانده است
- ریورپلاته در کمین ستاره والنسیا؛ جدایی زمستانی رودریگز کلید میخورد؟
- بایرن مقابل رئال؛ نبرد بر سر حفظ ستاره فرانسوی مونیخیها!
- تردیدها در منچستریونایتد رو به افزایش است
- شش مدافع میانی برای بارسلونا در نقل و انتقالات زمستانی
- والنسیا کارلوس اسپی را رد کرد
- «فندایک در آنفیلد میماند؟» درخواست ایرائولا برای تمدید قرارداد کاپیتان لیورپول!
- هشدار تند آموریم به ستارههای میلان؛ باختن باید برایتان پایان دنیا باشد!
- «بارسلونا یا رئال؟» پاسخ بدون مکث جیجی گابریل، مادریدیها را امیدوار کرد!
- گواردیول، انتخاب محبوب بارسلونا؛ تمدید با منچسترسیتی رؤیای آبیواناریها را بر باد داد!
- نیوکاسل و لیدز یونایتد یک هدف مشترک دارند
- قایدی دو پاس گل داد و ترکاند؛ طارمی مقابل صدرنشین ناکام ماند!
- رقابت برای باشگاه بارسلونا برای کاستلو لوکبا
- جنگ نقلوانتقالاتی لیورپول و چلسی؛ ایرائولا به دنبال شکار لوی کولویل!
- مارسکا دلیل سومین شکست متوالی سیتی را فاش کرد: «خیلی دردناک است»
- اولدترافورد در آستانه تغییر؛ منچستریونایتد جانشین موقت برای کریک نمیخواهد!
- چهار ستاره در فهرست خرید بایرن؛ جانشین لوئیس دیاز با هزینهای سنگین میآید!
- فوتبال برزیل متحمل خسارت سنگینی شد: بازیکن برجسته در تیراندازی در یک بار کشته شد
- پاداش درخشش در آنفیلد؛ لیورپول در آستانه تمدید قرارداد تری نیونی!
- VAR گل دقیقه آخری گلگهر را بلعید؛ ذوبآهن با یک امتیاز از سیرجان فرار کرد!
- کامبک طلایی مس کرمان با شهبا؛ اولین برد فصل در شب فرار از منطقه سقوط!
- اعتماد به نفس با امضای قرارداد با آنتونیو نوسا افزایش مییابد
- مهاجم جدید در رادار یوونتوس
- پورتو هم به صف مشتریان پیوست؛ انیس حاج موسی ستاره داغ بازار نقلوانتقالات اروپا!
- رقابت برای باشگاه بارسلونا برای کاستلو لوکبا
- منچستریونایتد رقیبی برای ایوان تونی پیدا کرد
- لیگ برتر والدمار آنتون را وسوسه میکند
- جانشین غیرمنتظره کورتوا در رادار رئال؛ دروازهبان ژاپنی مشتریان بزرگی دارد!
- تولوز برای اودوگو بنبست شد؛ تصمیم قاطع میلان برای تغییر مقصد!
- یاکوبو رامون قرارداد خود را به دست آورد
- یوسف فوفانا از سویا جدا شد
- یان کوتو، خریدی که به زودی انجام خواهد شد
- اصرار دورتموند برای شکار سعید الملا؛ کلن همچنان سد راه انتقال!
- گیتنز در چلسی به بنبست رسید؛ صف مشتریان برای شکار ستاره انگلیسی!
- زلزله در بارسلونا؛ صف غولهای اروپا برای شکار الخاندرو بالده!
- مامادو سار جداییاش از چلسی را توجیه کرد
- رقابت غولهای اروپا برای جذب پدیده روس گالاتاسرای
- نه قاطع دشان به منچستریونایتد؛ نیمکت یونایتد مشتری ندارد!
- حسرت بزرگ بایرن؛ دزیره دوئه دیگر در دسترس نیست
- ویارئال وارد میدان شد؛ رقابت سهجانبه برای شکار سانتیاگو هزه
- رقابت تنگاتنگ بین منچستر سیتی و آرسنال برای جذب بازیکن
- منچستریونایتد قید لوک شاو را زد؛ خبری از تمدید قرارداد نیست
- بارسلونا به دنبال شکار پدیده ۱۷ ساله بوندسلیگا
- مهاجم فرانسوی در آستانه بازگشت به تیم سابقش
- فده والورده برنامههای رئال مادرید را به هم میزند
- یک تغییر سرنوشتساز برای آینده آندرس کاسترین
- یوونتوس به دنبال جذب بازیکنان دپورتیوو لاکرونیا است
- مقصد غیرمنتظره مهاجم سابق منچستریونایتد در ۳۶ سالگی
- عز عبده تیم را انتخاب میکند
- برنامههای دفاعی رئال مادرید برای سال ۲۰۲۷ فاش شد
- اشرف حکیمی، بسیار نزدیک به امضای قرارداد
- اتهام سنگین برونو دِ کاروالیو به سرمربی سرشناس پرتغالی
- پروژه جانشینی اوبلاک؛ ستاره جوان ریورپلاته زیر ذرهبین اتلتیکو
- غافلگیریهای د لا فوئنته؛ چهرههای تازه و غایبان سرشناس در فهرست اسپانیا
- استوائو در حال امضای قرارداد است
- سه تمدید قرارداد بعدی که باشگاه بارسلونا میخواهد نهایی کند
- سسک فابرگاس سرمربی بعدی چلسی خواهد بود
- رافینیا در مورد بازار نقل و انتقالات زمستانی بارسلونا توضیح میدهد
- یوونتوس در مورد اسپالتی صحبت میکند
- بایرن مونیخ برای خرید استعداد ۱۸ ساله دست به کار شد
- ۴۲ امتیاز گرفت، صفر امتیاز داد؛ شاهکار تاریخی امیرحسین زارع در جهان!
- احتمال بازگشت هری کین به لیگ برتر؛ تاتنهام همچنان امیدوار است
- خداحافظی قریبالوقوع جیجی گابریل با منچستریونایتد
- نویر رکورد زد، مصدوم شد؛ بایرن با درخشش هری کین صدرنشین ماند!
- خبر بد برای بارسلونا؛ مصدومیت ژول کنده طولانیتر شد، فلیک همچنان منتظر!
- شرط جالب رشفورد برای بازگشت به انگلیس؛ فقط منچستریونایتد!
- آرسنال و منچستر یونایتد منافع تهاجمی مشترکی دارند
- کاندیدای جدید برای نیمکت ناپولی
- رئال مادرید برای جذب ریکاردو کالافیوری رقابت سختی دارد
- رقابت برای جذب خاوی رودریگز شدت گرفت
- تمدید تا ۲۰۳۰، اما بند فسخ ۶۵ میلیون یورویی؛ PSG در کمین ستاره بایرن!
- رم سه گزینه جایگزین برای اندریک دارد
- مورینیو از نسخه لوئیس انریکه برای رئال استفاده میکند؟ استراحت اجباری ستارهها!
- لیگ کنفرانس | موناکو تکلیفش را انجام میدهد
- سه بازی، سه شکست، صفر امتیاز؛ کابوس آسیایی خاتون بم به پایان رسید!
- چلسی تمدید قرارداد را فعال کرد