نگرانی‌هایی که اخبار کمبود واکسن کرونا هر روز به آن دامن می‌زند

به گزارش مجله خبری نگار، طبق اعلام وزارت بهداشت، تاکنون ۴ میلیون و ۴۵۳ هزار و ۴۳۹ نفر دوز اول واکسن کرونا و یک میلیون و ۸۷۱ هزار و ۲۶۸ نفر نیز دوز دوم را دریافت کرده‌اند که در مجموع واکسن‌های تزریق شده به ۶ میلیون و ۳۲۴ هزار و ۷۰۷ دوز رسیده است.
آمارهای وزارت بهداشت نشان می‌دهد تاکنون حدود پنج درصد جمعیت کشور دوز اول واکسن کرونا و کمتر از دو درصد هر دو دوز واکسن را دریافت و ایمنی نسبی پیدا کرده اند. علیرضا رئیسی، سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا علت کندی واکسیناسیون کرونا را در ایران خلف وعده فروشندگان واکسن و تاخیر آنها در ارسال واکسن های خریداری شده می داند. به گفته او، تقاضای بالای واکسن در دنیا و اولویت کشورها برای واکسیناسیون مردم کشور خودشان دسترسی به واکسن را کند کرده است.
همین مساله نیز موجب نگرانی بسیاری از افراد بالای ۶۰ و ۷۰ سال در تزریق دوز دوم واکسن کرونا شده است. شواهد نیز این مساله را نشان می دهند؛ در یکی از مراکز بهداشتی، مردی حدود ۷۵ ساله لنگ لنگان با ماسکی که تنها روی دهنش را گرفته بود، با صدای خس خس سینه‌اش که از دور هم شنیده می شد، وارد شد. ماسک را از روی دهانش برداشت و به کارشناس بهداشتی که پشت میزش نشسته بود، سلامی کرد و بدون هیچ کلمه‌ای دیگر گفت: واکسن جدید اومده؟
کمی مکث کرد، عصایش را در دستش جابجا کرد و گفت: من حدود یک ماه است که دوز اول واکسن کرونا را تزریق کرده‌ام، قرار بود که بعد از ۲۸ روز دومین دوز آن را هم دریافت کنم، اما الان دو سه روز است که به هر مرکز بهداشتی می‌روم، واکسن ندارند. چه باید کرد؟
کارشناس بهداشتی از او سوال کرد که واکسن را کجا تزریق کرده‌اید؟ گفت: همین مرکز؛ اما  ظاهرا می‌توانم در مرکزی دیگر هم تزریق دوز دوم را انجام دهم که پاسخ بله را از این کارشناس شنید اما ادامه پاسخ جالب تر بود اینکه دوز دوم برخی از واکسن‌ها هنوز به دست ما نرسیده است و باید چند روز دیگر برای تزریق آن صبر کرد.
این مرد سالمند که کسی را هم همراه نداشت، برگه‌ای را که نشان می داد اولین دوز واکسن را تزریق کرده است، از جیبش درآورد و گفت: ولی به من گفتند باید حتما سرموعد و ۲۸ روز بعد تزریق کنید وگرنه تاثیرپذیری خود را از دست می‌دهد این قضیه تا چه حدی صحت دارد؟ پاسخی که شنید کمی او را آرام تر کرد که می‌توانید تا چند روز و شاید کمتر از یک ماه هم برای دوز دوم صبر کنید و مشکلی پیش نمی‌آید.
شاید این مساله به عنوان مشکل بسیاری از افرادی باشد که دوز اول واکسن کرونا را دریافت کرده‌اند و منتظر دوز دوم آن هستند؛ چون در هفته‌های اخیر تعداد واکسن‌های مورد نیاز برای تزریق کافی نبوده است اما طبق گفته مسوولان با تلاش وزارت بهداشت در کنار تولید واکسن ایرانی این مشکل به تدریج حل خواهد شد.
واکسیناسیون کرونا در ایران از ۲۱ بهمن سال ۹۹ با اولویت کادر درمان و به ویژه نیروهای بخش‌های مراقبت ویژه آغاز شد البته واکسیناسیون در چهار مرحله انجام می‌شود، مرحله اول در اسفند ۹۹ و فروردین ۱۴۰۰ برای کادر بهداشتی و درمانی، مرحله دوم واکسیناسیون سالمندان بالای ۶۰ سال از هفتم اردیبهشت ۱۴۰۰ شروع شد و همچنان ادامه دارد، مرحله سوم واکسیناسیون کرونا شامل افراد دارای بیماری زمینه ای، شاغلان مشاغل پرخطر، افراد حاضر در مراکز تجمعی و کارکنان بهداشت و درمان است و مرحله چهارم واکسیناسیون عمومی برای افراد زیر ۶۰ سال است که پیش‌بینی می‌شود در زمستان ۱۴۰۰ واکسن کرونا را دریافت کنند.
کیانوش جهانپور، سخنگوی سازمان غذا و دارو نیز پیشتر گفته است که تاکنون بیش از پنج میلیون و ۸۰۰ هزار دوز واکسن کرونا وارد کشور شده است. از این تعداد حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار دوز واکسن آسترازنکا ساخت کره جنوبی (از سبد کوواکس سازمان بهداشت جهانی)، حدود ۲ میلیون و ۶۵۰ هزار دوز واکسن سینوفارم از چین، ۹۲۰ هزار دوز واکسن اسپوتنیک از روسیه و ۱۲۵ هزار دوز واکسن کواکسین ساخت شرکت باهارات هندوستان بوده است.
علیرضا رئیسی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا نیز می گوید: یک نمونه از بدعهدی کشورها در ارسال واکسن در خرید واکسن از هند صورت گرفت. حدود ۵۰۰ هزار دوز واکسن کوواکسین از این کشور خریداری کرده بودیم. محموله اول آن به میزان ۱۲۵ هزار دوز به ایران رسید اما محموله دوم آن که شامل ۳۷۵ هزار دوز واکسن بود، هنگام ارسال توسط دادستانی در هند با این استدلال که واکسیناسیون مردم هند در اولویت و صادرات واکسن ممنوع است، مصادره شد.
وی، در مورد دریافت نشدن واکسن های خریداری شده از طریق برنامه «کوواکس» نیز گفته است: ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار دوز واکسن از سبد کوواکس سازمان بهداشت جهانی خریداری شده، قرار بود از این سبد چهار میلیون و ۲۰۰ هزار دوز از سبد واکسن آسترازنکا تا پایان سال ۱۳۹۹ تحویل ایران شود اما این رقم به سه میلیون و ۲۰۰ هزار دوز کاهش یافت و در نهایت ۷۰۰ هزار دوز واکسن در پانزدهم فروردین به ایران رسید. محموله دوم واکسن های سبد کوواکس نیز ۲۶ اردیبهشت به میزان یک میلیون و ۴۵۲ هزار دوز از نوع واکسن آکسفورد- آسترازنکا ساخت کره جنوبی وارد ایران شد.
سعید نمکی وزیر بهداشت نیز اواخر خرداد از صدور مجوز مصرف اضطراری برای واکسن کووایران برکت خبر داد و گفت: در این باره قول داده بودیم تا پایان بهار مجوز واکسن ایرانی به شبکه تزریق برسد که این وعده عملیاتی شد. با ظرفیت ایجادشده در داخل کشور همه جمعیت هدف ایران تا پایان پاییز امسال واکسینه می‌شوند.
نگران دوز دوم نباشید
علیرضا رییسی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا گفت: مردم نگران تزریق دوز دوم واکسن کرونا نباشند زیرا به اندازه کافی توزیع و در دسترس قرار گرفته است، روند واکسیناسیون تسریع خواهد شد.
وی اظهار داشت: در حال حاضر تزریق واکسن افراد ۷۰ سال به بالا و جاماندگان این گروه سنی انجام می شود و واکسن به اندازه کافی موجود بوده و مردم دغدغه ای در این زمینه نداشته باشند، در مورد تاخیر در دوز دوم واکسن نیز مردم نباید نگران باشند در مورد واکسن سینوفارم فاصله زمانی هشت هفته میان دوز اول و دوم و واکسن اسپوتنیک وی ۱۲ هفته فاصله زمانی موردی ندارد.
معاون وزیر بهداشت تصریح کرد: با توجه به اینکه واکسن های وارداتی برای تزریق به مردم در چرخه واکسیناسیون علیه کرونا انجام می شود، اکنون شرکت های دانش بنیان به سمت تولید واکسن داخلی رفته و در سراسر کشور به زودی با گونه های مختلف واکسن ایرانی آینده خوبی را در امر واکسیناسیون خواهیم داشت.
رئیسی اضافه کرد: در حال حاضر برخی واکسن های تولید داخلی فاز ۲ مطالعات را انجام داده و برخی دیگر منجر به صدور گواهی مصرف می شوند و این موضوع امیدبخش بوده و همانطور که رهبر انقلاب واکسن داخلی را تزریق کردند و این بزرگترین تشویق برای دانشمندان کشورمان است.
وی خاطرنشان کرد: در ماه های آینده بیش از هشت میلیون دوز واکسن داخلی علیه کرونا در اختیار مردم قرار می گیرد و واکسن های وارداتی نیز خواهیم داشت. به زودی فرآیند واکسیناسیون تکمیل می شود و تا پایان سال همه گروه های هدف یک دوز واکسن علیه کرونا را دریافت می کنند.
سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا همچنین گفت: طی هفته گذشته سرعت واکسیناسیون علیه کرونا افزایش می یابد و در هفته های جاری و آینده میزان قابل توجهی واکسن در اختیار خواهیم داشت. در سطح کشور ازدحام و تجمع مردم برای تزریق واکسن آنچنان نداشتیم و روان بوده و در تهران نیز با افزایش مراکز تجمیع که از مجموع ۸۷۰ مرکز، ۷۵ مرکز در تهران مستقر است، وضعیت به حالت عادی برگشته و مردم نیز نگران دوز دوم واکسن نباشند.
وی ادامه داد: هفته آینده گروهای سنی پایین تر را برای تزریق واکسن اعلام می کنیم و اکنون هفت میلیون دوز واکسن توزیع کردیم که ۲ میلیون نفر دوزهای اول و دوم را دریافت کرده و چهار میلیون نفر نیز دوز اول را تزریق کرده اند، بقیه نیز در حال تزر یق واکسن بوده و وضعیت تامین واکسن مطلوب می شود و از شهریور ماه ۱۰ میلیون دوز واکسن داخلی به دستمان می رسد.
به گفته رئیسی، تاکنون ۳۰۰ هزار دوز واکسن برکت به دست ما رسیده که توزیع شده و در هفته آینده واکسن تولید واخل و واکسن های وارداتی با سرعت بیشتری توزیع می شود. اکنون روزانه توانایی تزریق ۲۰۰ تا ۳۰۰ دوز واکسن را داریم که به ۵۰۰ هزار دوز واکسن می رسد و تا پایان سال همه گروه های مورد هدف در برابر کرونا واکسینه می شوند.
تزریق دوز دوم واکسن کرونا با فاصله سه ماهه نیز مجاز است
علیرضا زالی فرمانده ستاد عملیات مقابله با کرونا استان تهران نیز می‌گوید: برخی نگرانی ها در خصوص تاخیر زمانی واکسیناسیون دوز دوم واکسن کرونا وجود دارد که در این زمینه برخی منابع علمی تزریق دوز دوم واکسن را با فاصله زمانی سه ماه نیز مجاز اعلام کرده‌اند.
وی ادامه داد: تقریبا بخشی از فرایند واکسیناسیون در تهران و همه استان های کشور در طول دو هفته گذشته با چالش روبرو شده است که خوشبختانه با رسیدن واکسن های وارداتی این مشکل ناهماهنگی در حال رفع شدن است، البته باید در واردات واکسن یک مقداری هماهنگی بیشتری صورت گیرد و یک توازنی ایجاد شود.
زالی تصریح کرد: برخی اظهارنظرها در خصوص اینکه، دوز دوم واکسن باید بین ۲۸ تا ۳۵ روز تزریق شود، این مساله زمانی در فرایند واکسن های مختلف، متغیر است و خوشبختانه فاصله گذاری برای واکسیناسیون به گونه ای است که می شود با یک بازه زمانی حتی طولانی تر دوز دوم را تزریق کرد، البته بعضی از منابع علمی حتی مجوز تزریق واکسن دوز دوم را تا سه ماه نیز صادر کرده اند.
وی تاکید کرد: کسانی که نوبت دوم تزریق واکسن دارند نباید دچار اضطراب شوند و به تدریج کار تامین و امور واکسن های مورد نیاز انجام خواهد شد. به تدریج و براساس نوبت بندی و به دور از هرگونه اضطراب دوز دوم را با فواصل زمانی منظم بدون اینکه به چارچوب ایمنی بخشی و کارایی واکسن آسیب برسد در فاز دوم واکسیناسیون انجام خواهد شد.
فرمانده ستاد عملیات مقابله با کرونا استان تهران گفت: قرار است برای افراد جدید در گروه های سنی مختلف نیز به صورت مشترک و ترکیبی از واکسن وارداتی و همچنین واکسن ساخت داخل استفاده شود.
زالی تصریح کرد: مشکلاتی که برای تامین واکسن دوز دوم پیش آمده، این مساله مربوط به همه استان های کشور از جمله تهران است و باعث منقطع شدن فرایند واکسیناسیون دوز دوم شده است البته اکنون واکسن های وارداتی در شرف ورود به کشور است و مجوز واکسن کووایران برکت برای استفاده عمومی توسط وزارت بهداشت و کمیته ایمنی واکسیناسیون نیز اخیرا  صادر شده است، البته در همین یکی دو روز آینده واکسن پاستور نیز مجوز اضطراری دریافت خواهد کرد.
فاصله بین دو دوز واکسن چقدر است؟
بر اساس اعلام کمیته ساماندهی تحقیقات کووید ۱۹ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ، فاصله زمانی بین تزریق دو دوز در بیشتر واکسن‌ها بین ۳ تا ۴ هفته است اما شواهد نشان داده که در برخی از واکسن‌ها مانند آسترازنکا، تأخیر در دوز دوم تا ۱۲ هفته نیز موجب افزایش ایمنی بدن می‌شود.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که اهمیت چندانی ندارد که دوز دوم را چند روز دیرتر یا زودتر دریافت کرد اما تزریق آن بسیار مهم است زیرا در دوز اول آنتی ژن جدید به سیستم ایمنی بدن وارد و پاسخ ایمنی بدن آغاز می‌شود و در نهایت دوز دوم باعث تقویت سیستم ایمنی می‌شود، به طوری که پاسخ آنتی بادی و همچنین پاسخ سلولی بسیار قوی ایجاد می کند که طولانی مدت ادامه می یابد.
اکنون ۹۲ شهر کشور در وضعیت قرمز، ۱۸۳ شهر در وضعیت نارنجی، ۱۷۳ شهر در وضعیت زرد قرار دارند، از روز گذشته(جمعه) تا امروز ۱۲ تیر ماه ۱۴۰۰ و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، ۸ هزار و ۳۴۱ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد که هزار و ۱۲۰ نفر از آنها بستری شدند، از ابتدای شیوع کرونا در کشور(اسفند ۹۸) تا کنون ۸۴ هزار و ۶۲۷ نفر از هموطنان جان خود را از دست داده اند.