دانشمندان به لطف رژیم غذایی، تغییراتی را در شاخص‌های سن بیولوژیکی کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان دریافته‌اند که تغییر نسبت چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها و پروتئین حیوانی در رژیم غذایی می‌تواند تنها در عرض چهار هفته بر نشانگر‌های سن بیولوژیکی در افراد ۶۵ تا ۷۵ ساله تأثیر بگذارد. مهم‌ترین تغییرات در شرکت‌کنندگانی مشاهده شد که رژیم غذایی معمولی با چربی کمتر و کربوهیدرات بیشتر داشتند. ایزوستیا در مورد چگونگی تأثیر رژیم غذایی بر نشانگر‌های پیری گزارش می‌دهد.

چگونه تغذیه سن بیولوژیکی را تغییر داد؟

یک مطالعه در دانشگاه سیدنی شامل ۱۰۴ فرد ۶۵ تا ۷۵ ساله بود. شرکت‌کنندگان به طور تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند که هر کدام به مدت چهار هفته رژیم غذایی خاصی را دنبال کردند. این مطالعه در مجله علمی Aging Cell منتشر شده است.

در تمام گزینه‌های غذایی، پروتئین ۱۴٪ از کل انرژی دریافتی را تشکیل می‌داد. دو گروه از یک رژیم غذایی استاندارد مختلط پیروی کردند که در آن نیمی از پروتئین از محصولات حیوانی و بقیه از منابع گیاهی تأمین می‌شد. دو گروه دیگر از یک رژیم غذایی نیمه‌گیاهخواری پیروی کردند که در آن ۷۰٪ پروتئین از منابع گیاهی تأمین می‌شد.

در هر دسته، شرکت‌کنندگان یا رژیم غذایی پرچرب‌تر و کم‌کربوهیدرات یا رژیم غذایی کم‌چرب‌تر و پُرکربوهیدرات دریافت کردند. محققان چهار گزینه غذایی را با هم مقایسه کردند. قبل و بعد از دوره چهار هفته‌ای، دانشمندان سن بیولوژیکی شرکت‌کنندگان را با استفاده از ترکیبی از شاخص‌های فیزیولوژیکی ارزیابی کردند. نتایج نشان داد که در سه گروه از چهار گروه، سن بیولوژیکی تخمینی کاهش یافته است.

کدام رژیم‌های غذایی تغییراتی را نشان دادند؟

در گروهی که رژیم غذایی ترکیبی پرچرب و کم کربوهیدرات را دنبال می‌کردند، هیچ تغییر قابل توجهی در سن بیولوژیکی تخمینی مشاهده نشد. این الگوی غذایی بیشترین شباهت را به رژیم غذایی داشت که شرکت‌کنندگان قبل از شروع مطالعه مصرف کرده بودند.

در سه گروه دیگر، شاخص‌های سن بیولوژیکی کاهش یافت. قانع‌کننده‌ترین نتایج آماری توسط شرکت‌کنندگانی به دست آمد که رژیم غذایی مختلط با چربی کمتر و کربوهیدرات بیشتر مصرف می‌کردند. در این رژیم غذایی، ۱۴٪ انرژی از پروتئین، ۲۸-۲۹٪ از چربی و ۵۳٪ از کربوهیدرات‌ها تأمین می‌شد. بنابراین، مهم‌ترین نتیجه نه تنها با تغییر به رژیم غذایی گیاهی، بلکه با تغییر در نسبت اجزای اصلی رژیم غذایی مرتبط بود.

به طور کلی، نتایج نشان می‌دهد که کاهش چربی، پروتئین حیوانی یا هر دو می‌تواند حتی در یک دوره نسبتاً کوتاه بر نشانگر‌های مرتبط با پیری تأثیر بگذارد. با این حال، محققان تأکید می‌کنند که کاهش سن بیولوژیکی تخمینی به این معنی نیست که خود فرآیند پیری کاملاً معکوس شده است.

سن تقویمی نشان دهنده سن فرد است، اما وضعیت فیزیولوژیکی بدن می‌تواند بین افراد همسن به طور قابل توجهی متفاوت باشد. سن بیولوژیکی تحت تأثیر عملکرد قلبی عروقی، متابولیسم، التهاب و سایر عوامل سلامتی قرار دارد.

در یک مطالعه جدید، دانشمندان سن بیولوژیکی را بر اساس ۲۰ نشانگر زیستی محاسبه کردند. این نشانگر‌ها شامل کلسترول، انسولین و سطح پروتئین واکنشی C، نشانگری که برای ارزیابی فرآیند‌های التهابی در بدن استفاده می‌شود، بودند.

همه این شاخص‌ها در یک شاخص محاسبه‌شده واحد از سن بیولوژیکی ترکیب شدند. بنابراین، تغییر آن در درجه اول نشان دهنده تغییر در مجموعه نشانگر‌های فیزیولوژیکی است، نه یک "جوان‌سازی" واقعی بدن.

محققان خاطرنشان می‌کنند که دو نفر با سن تقویمی یکسان ممکن است نرخ پیری بیولوژیکی متفاوتی داشته باشند. به همین دلیل است که از سن بیولوژیکی برای ارزیابی تفاوت‌های وضعیت بدن استفاده می‌شود که نمی‌توان آن را صرفاً با تعداد سال‌های زندگی تعیین کرد.

آیا واقعاً می‌توان پیری را در عرض چهار هفته معکوس کرد؟

با وجود تغییرات قابل توجه در این شاخص‌ها، دانشمندان هنوز نمی‌دانند که آیا اثر مشاهده شده پس از پایان آزمایش حفظ می‌شود یا خیر. همچنین مشخص نیست که آیا تغییرات در نشانگر‌های زیستی منجر به کاهش خطر بیماری‌های مرتبط با سن یا افزایش طول عمر می‌شود یا خیر.

این مطالعه تنها چهار هفته طول کشید، بنابراین نتایج آن را نمی‌توان به عنوان مدرکی مبنی بر اینکه یک رژیم غذایی خاص می‌تواند پیری را به طور دائم معکوس کند، تفسیر کرد. علاوه بر این، این مطالعه فقط شامل افراد ۶۵ تا ۷۵ ساله بود، بنابراین نمی‌توان گفت که آیا تغییرات مشابهی در افراد جوان‌تر یا سایر گروه‌های جمعیتی مشاهده خواهد شد یا خیر.

برای ارزیابی اینکه آیا این تغییرات بر خطر بیماری‌های مرتبط با سن تأثیر می‌گذارند یا خیر، تغییرات غذایی بلندمدت‌تری مورد نیاز است.

به گفته کیتلین اندروز، نویسنده اصلی این مطالعه، هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا تغییرات خاص در رژیم غذایی می‌تواند طول عمر را افزایش دهد یا خیر. محققان قصد دارند مشخص کنند که آیا تغییراتی که کشف کرده‌اند پایدار هستند و آیا با اثرات طولانی مدت بر سلامت مرتبط هستند یا خیر.