کارشناسان تأثیر تلفن والدین بر روان کودک را توضیح می‌دهند

به گزارش مجله خبری نگار، تلفن‌ها به بخشی از زندگی روزمره والدین تبدیل شده‌اند: آنها از آنها برای حل مسائل مربوط به کار، برقراری ارتباط و دسترسی به اطلاعات استفاده می‌کنند. با این حال، اگر صفحه نمایش جایگزین ارتباط رو در رو و ارتباط عاطفی شود، اشتغال دائمی والدین به دنیای دیجیتال می‌تواند بر رابطه آنها با فرزندشان تأثیر بگذارد. آنا کیریوشینا، روانشناس، متخصص اعصاب و روانشناس تربیتی، و اولگا بوتنکو، متخصص مغز و اعصاب کودکان از مرکز پزشکی مدین، با ایزوستیا در مورد چگونگی تأثیر عادت استفاده مداوم از تلفن بر سلامت روان کودکان و آنچه به حفظ ارتباط خانوادگی کمک می‌کند، صحبت کردند.

مشکل خود تلفن نیست، بلکه نحوه‌ی قطع شدن مکرر ارتباط بین والدین و کودک توسط آن است. به گفته‌ی کیریوشینا، یک بزرگسال ممکن است از نظر فیزیکی حضور داشته باشد، اما از نظر عاطفی برای کودک در دسترس نباشد.

این روانشناس توضیح داد: «چنین حضور و غیابی همزمان؛ و درک این نکته مهم است که حضور فیزیکی برای یک کودک از همه چیز مهم‌تر است. نه فقط حضور فیزیکی، بلکه نزدیکی عاطفی که با آن حضور فیزیکی همراه است.»

به گفته این متخصص، کودک از طریق واکنش‌های بزرگسالان، نگرش آنها را ارزیابی می‌کند. اگر والدین به صفحه نمایش خیره شوند و به سخنان کودک پاسخ ندهند، کودک ممکن است این را به عنوان عدم علاقه به تجربیات آنها تلقی کند.

بوتنکو خاطرنشان کرد که خود تلفن همراه تهدیدی برای رشد کودک محسوب نمی‌شود. به گفته این پزشک، مشکلات زمانی ایجاد می‌شوند که دستگاه‌های دیجیتال مرتباً جایگزین ارتباط و تعامل رو در رو بین کودک و بزرگسالان می‌شوند.

تاثیر وسایل الکترونیکی بر روان کودک

فقدان مداوم واکنش عاطفی از سوی والدین می‌تواند بر عزت نفس و اعتماد کودک به بزرگسالان تأثیر بگذارد. به گفته کیریوشینا، کودک ممکن است تصمیم بگیرد که تجربیاتش بی‌اهمیت هستند.

این روانشناس خاطرنشان کرد: «کودک می‌فهمد که اساساً بی‌اهمیت است. او می‌فهمد که هیچ‌کدام از حرف‌هایش واکنش عاطفی ایجاد نمی‌کند.»

به گفته این متخصص، اگر تلاش‌های معمول کودک برای جلب توجه با شکست مواجه شود، ممکن است رفتار خود را تغییر دهد: ممکن است دمدمی مزاج‌تر شود، فریاد بزند یا والدین خود را به واکنش احساسی تحریک کند. در این مرحله، کودک نگران مثبت یا منفی بودن احساسات نیست، بلکه نگران خودِ واقعیتِ تماس است.

این مربوط به موقعیت‌های خاصی نیست که یک بزرگسال نیاز به پاسخ دادن به یک پیام کاری داشته باشد، بلکه تکرار مداوم این الگو است. به گفته کیریوشینا، کودک دلایل برنامه شلوغ والدین را در نظر نمی‌گیرد و ممکن است عدم پاسخگویی را به عنوان احساس شنیده نشدن و نادیده گرفته شدن تلقی کند.

والدین الگوی فرزندان خود می‌شوند

کودکان نه تنها از طریق قوانینی که بزرگسالان وضع می‌کنند، بلکه با مشاهده رفتار آنها، نگرش خود را نسبت به ابزار‌ها شکل می‌دهند. اگر والدین دائماً با تلفن‌های خود مشغول باشند، ممکن است کودک این را طبیعی بداند.

به گفته کیریوشینا، دقیقاً به همین دلیل است که خود کودکان بیشتر اوقات درخواست وسایل الکترونیکی می‌کنند: آنها رفتار بزرگسالان را تقلید می‌کنند و ممکن است از این طریق سعی در جلب توجه داشته باشند.

این روانشناس توضیح داد: «اگر تلفن همراه دائماً در دست مادر یا پدر باشد، پس کودک نیز یکی دارد، این نیز طبیعی است.»

بوتنکو خاطرنشان کرد که اجتناب از استاندارد‌های دوگانه در خانواده بسیار مهم است: اگر بزرگسالان در طول فعالیت‌های مشترک دائماً حواسشان به گجت‌ها پرت شود، توضیح محدودیت‌های استفاده از تلفن برای کودک دشوار است.

به گفته این متخصص، کودکان نه تنها قوانینی را که والدینشان برایشان توضیح می‌دهند، بلکه رفتاری را که روزانه مشاهده می‌کنند نیز یاد می‌گیرند. بنابراین، قوانین خانوادگی برای استفاده از دستگاه‌ها باید برای همه اعضای خانواده، از جمله بزرگسالان، اعمال شود.

وقتی صفحه نمایش جایگزین ارتباط زنده می‌شود و بر رشد تأثیر می‌گذارد

تعامل عاطفی بزرگسالان به ویژه در سال‌های اول زندگی کودک اهمیت دارد. به گفته بوتنکو، در این دوره است که گفتار، دلبستگی، توجه و توانایی تنظیم احساسات به طور فعال در حال توسعه هستند. برای رشد گفتار، کودک نه تنها به جریان اطلاعات، بلکه به تعامل دو طرفه نیز نیاز دارد: یک بزرگسال باید به سوالات، حرکات و احساسات کودک پاسخ دهد، گفت‌و‌گو را حفظ کند و به نیاز‌های او پاسخ دهد.

به گفته بوتنکو، یک صفحه نمایش نمی‌تواند جایگزین یک بزرگسال شود که به کودک کمک می‌کند کلمات را با اشیاء، اعمال و احساسات مرتبط کند. این امر به ویژه برای کودکان زیر سه سال، زمانی که مهارت‌های ارتباطی اولیه در حال توسعه هستند، بسیار مهم است.

این متخصص خاطرنشان کرد: «صفحه نمایش نباید دائماً عملکرد یک بزرگسال را انجام دهد. نباید دائماً کودک را در طول وعده‌های غذایی سرگرم کند، هنگام گریه او را آرام کند، او را در ماشین مشغول کند یا قبل از خواب او را مشغول نگه دارد.»

چگونه در عصر گجت‌ها با فرزندتان در ارتباط باشید

کنار گذاشتن کامل تلفن همراه در زندگی مدرن غیرممکن است، به خصوص اگر برای کار به آن نیاز باشد. با این حال، والدین می‌توانند استفاده از دستگاه را برای فرزندشان شهودی‌تر کنند و حواس‌پرتی‌های دیجیتالی را کاهش دهند.

کیریوشینا توصیه می‌کند که اقدامات خود را برای فرزندتان توضیح دهید: برای مثال، به آنها بگویید که به یک تماس یا پیام پاسخ دهند و سپس به مکالمه بازگردید. همچنین مهم است که هنگام صحبت با فرزندتان، به طور خودکار تلفن خود را برندارید.

به گفته بوتنکو، ایجاد دوره‌هایی که در آنها از وسایل الکترونیکی استفاده نشود، مفید است: در طول وعده‌های غذایی خانوادگی، بازی‌ها، مطالعه و آماده شدن برای خواب.

دکتر توضیح داد: «ما باید مناطق بدون گجت ایجاد کنیم. باز هم، مراسم، شام خانوادگی، گفت‌و‌گو‌های قبل از خواب، چای و نوشیدنی. ما مراسم خانوادگی انجام می‌دهیم. ما اعمال خود را برای کودک توضیح می‌دهیم و هنگام صحبت کردن، صفحه را بالا و پایین نمی‌کنیم.»

این متخصص افزود که چند دقیقه توجه کامل می‌تواند برای یک کودک تفاوت بزرگی ایجاد کند. با این حال، اگر کودک دچار اختلالات خواب مداوم، اضطراب شدید، مشکلات گفتاری، از دست دادن مهارت‌های قبلی یا تغییرات رفتاری قابل توجه شود، ارزش دارد که با یک متخصص تماس بگیرید.

به گفته کارشناسان، تلفن دشمن کودک نیست. خطر زمانی ایجاد می‌شود که زندگی دیجیتال به طور منظم جایگزین ارتباط رو در رو می‌شود، ارتباطی که برای رشد عاطفی و شناختی ضروری است.