دانشمندان نقش خواب عمیق را در مبارزه با استرس کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، برخی افراد سریع‌تر از وقایع دشوار بهبود می‌یابند، در حالی که برخی دیگر اضطراب و استرس عاطفی را برای مدت طولانی تجربه می‌کنند. دانشمندان مدت‌هاست که این تاب‌آوری روانشناختی را به کیفیت خواب مرتبط می‌دانند، اما مکانیسم پشت این ارتباط هنوز مشخص نیست. چرا برخی افراد راحت‌تر با استرس کنار می‌آیند، خواب عمیق چه نقشی در این امر دارد و دانشمندان در مورد عملکرد مغز در هنگام استراحت چه کشفیاتی کرده‌اند - همه در گزارش ایزوستیا آمده است.

چرا بعضی افراد راحت‌تر از دیگران با استرس کنار می‌آیند؟

توانایی فرد در سازگاری با موقعیت‌های دشوار زندگی، تاب‌آوری روانشناختی نامیده می‌شود. این به معنای فقدان استرس نیست، بلکه نشان می‌دهد که بدن چقدر می‌تواند به طور مؤثر از وقایع چالش‌برانگیز عاطفی بهبود یابد.

خواب مدت‌هاست که با تاب‌آوری در برابر استرس مرتبط دانسته شده است. به ویژه مرحله خواب موج آهسته که بخش عمده‌ای از استراحت شبانه بزرگسالان را تشکیل می‌دهد، بسیار مهم است. این مرحله مسئول بازیابی بدن است و مدت‌هاست که با بهبود سلامت عاطفی مرتبط دانسته شده است.

با این حال، تاکنون دانشمندان نفهمیده‌اند که کدام فرآیند‌ها در طول خواب عمیق به مغز کمک می‌کنند تا با موقعیت‌های استرس‌زا بهتر کنار بیاید. برای پاسخ به این سوال، محققان دانشکده پزشکی مورهاوس فعالیت مغز موش‌ها را در طول خواب و پس از قرار گرفتن در معرض استرس اجتماعی بررسی کردند. نتایج این مطالعه در پورتال Medical Xpress منتشر شده است.

محققان بر قشر پیش‌لیمبیک، ناحیه‌ای از مغز که در پردازش عاطفی نقش دارد و به ما در ارزیابی رویداد‌ها در چارچوب آن کمک می‌کند، تمرکز کردند. این ناحیه، مؤلفه‌ای کلیدی در پاسخ به استرس محسوب می‌شود. مشخص شد که در طول خواب عمیق، فعالیت عصبی در این ناحیه به طور قابل توجهی سرکوب می‌شود. این «سکوت» موقت سلول‌های عصبی، از ویژگی‌های بارز خواب عمیق است.

علاوه بر این، مشخص شد که میزان سرکوب فعالیت قشر پیش‌لیمبیک با میزان تاب‌آوری حیوانات در برابر موقعیت‌های استرس‌زا مرتبط است. دانشمندان همچنین پس از تجربه استرس، بازسازی فعالیت عصبی موضعی را کشف کردند: نرخ شلیک نورون‌ها در آنها دوباره توزیع شد که ممکن است نشان‌دهنده سازگاری شبکه‌های عصبی پس از یک تجربه منفی باشد.

چگونه دانشمندان این را ثابت کردند؟

این مطالعه با استفاده از مدل شکست اجتماعی که به طور گسترده برای مطالعه تاب‌آوری در برابر استرس استفاده می‌شود، روی موش‌ها انجام شد. محققان ابتدا فعالیت عصبی حیوانات را در طول خواب ثبت کردند و سپس نحوه واکنش آنها به یک موقعیت استرس‌زا را مشاهده کردند.

معلوم شد که الگو‌های فعالیت قشر پیش‌لیمبیک در طول خواب عمیق، تاب‌آوری جوندگان را پس از مواجهه با استرس پیش‌بینی می‌کند. علاوه بر این، شبکه‌های عصبی محلی در این ناحیه از مغز پس از یک تجربه استرس‌زا بازسازی شدند.

به نظر می‌رسد کیفیت خواب تعیین می‌کند که چگونه قشر پیش‌لیمبیک پاسخ‌های عاطفی را سرکوب می‌کند، که به اعتقاد ما در فراوانی فعالیت عصبی منعکس می‌شود. ما فرض می‌کنیم که حیوانات تحت استرس، خواب عمیق‌تری دارند و به دلیل خواب عمیق، پاسخ فعال به استرس در حیوانات مقاوم حفظ می‌شود.

نویسندگان معتقدند که فرآیند‌هایی که در طول خواب عمیق رخ می‌دهند، ممکن است شرایطی را برای ایجاد تاب‌آوری در برابر استرس ایجاد کنند. آنها معتقدند که سرکوب موقت فعالیت قشر پیش‌لیمبیک و بازسازی بعدی اتصالات عصبی به مغز کمک می‌کند تا واکنش‌های عاطفی را پس از وقایع تجربه‌شده، به طور مؤثرتری تنظیم کند.

اگرچه این تنها یکی از مدل‌های احتمالی ارائه شده توسط محققان است، اما به توضیح این موضوع کمک می‌کند که چرا خواب عمیق با کیفیت بالا از دیرباز با توانایی بهتر در مقابله با استرس روانی مرتبط دانسته شده است. بنابراین، این مطالعه اولین مطالعه‌ای است که یک مکانیسم عصبی احتمالی را توصیف می‌کند که ممکن است زمینه‌ساز این ارتباط باشد.

نتایج برای مردم چه معنایی دارد؟

نویسندگان تأکید می‌کنند که این مطالعه روی موش‌ها انجام شده است، بنابراین نتایج آن هنوز نمی‌تواند مستقیماً در مورد انسان اعمال شود. تحقیقات بیشتری برای تعیین اینکه آیا مکانیسم‌های مشابهی در مغز انسان عمل می‌کنند یا خیر، مورد نیاز است.

دانشمندان قصد دارند در مرحله‌ی بعدی آزمایش کنند که آیا فعالیت قشر پیش‌لیمبیک مغز در حیوانات مقاوم به استرس که دچار کمبود خواب هستند، تغییر می‌کند یا خیر. آنها همچنین امیدوارند که یافته‌هایشان به آنها در شناسایی نشانگر‌های عصبی-زیستی که می‌توانند تاب‌آوری فرد در برابر استرس یا برعکس، افزایش حساسیت او به رویداد‌های نامطلوب را پیش‌بینی کنند، کمک کند.

به گفته نویسندگان، این یافته، مسیر جدیدی را برای مطالعه چگونگی تأثیر کیفیت خواب بر سلامت عاطفی و اینکه چرا استراحت خوب شبانه می‌تواند نقش مهمی در حفظ تاب‌آوری روانی داشته باشد، باز می‌کند.