دانشمندان گونه‌های جدیدی از موجودات دریایی را در اعماق دریای کارائیب کشف کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، مناطق عمیق دریای کارائیب همچنان از جمله مکان‌های کمتر شناخته‌شده روی زمین هستند. در تابستان ۲۰۲۶، اولین سفر اکتشافی بزرگ در اعماق دریا در این کشور، به رهبری دانشمندان محلی، در سواحل ترینیداد و توباگو به پایان رسید. در طول یک ماه، محققان مناطق تقریباً ناشناخته قبلی کف دریا را کاوش کردند و ده‌ها گونه جانوری و اکوسیستم بالقوه جدید را که بدون نور خورشید وجود دارند، کشف کردند. ایزوستیا اکتشافات دانشمندان و اینکه چرا اعماق اقیانوس هنوز اسرار بسیاری را در خود جای داده است، بررسی می‌کند.

چرا اعماق دریای کارائیب همچنان یک راز علمی است؟

علیرغم پیشرفت در فناوری دریایی، کاوش در اعماق اقیانوس همچنان بسیار چالش برانگیز است. در حالی که اکوسیستم‌های ساحلی برای غواصان قابل دسترسی هستند، تنها زیردریایی‌های تخصصی و کشتی‌های تحقیقاتی می‌توانند در اعماق چندین کیلومتری کاوش کنند. چنین سفر‌های اکتشافی نیاز به تجهیزات پیشرفته، سرمایه‌گذاری مالی قابل توجه و مشارکت متخصصان از طیف وسیعی از رشته‌ها دارد و بسیاری از مناطق اقیانوس عملاً ناشناخته باقی می‌مانند.

آب‌های ترینیداد و توباگو مدت‌هاست که چنین قلمرویی بوده‌اند. دانشمندان تخمین می‌زنند که تقریباً ۹۳٪ از قلمرو دریایی این کشور عمیق‌تر از محدودیت‌های غواصی تفریحی است و بخش قابل توجهی از این اکوسیستم‌ها هرگز توسط زیست‌شناسان مورد مطالعه قرار نگرفته‌اند. در همین حال، ساختار زمین‌شناسی این منطقه شرایط مساعدی را برای وجود طیف گسترده‌ای از موجودات زنده در اعماق دریا ایجاد می‌کند.

هر کشف جدید، چه یک اکوسیستم، چه یک گونه یا یک رفتار، درک ما را از آنچه در خطر است عمیق‌تر می‌کند و توانایی ما را برای اینکه متولی واقعی این بخش عمدتاً نامرئی، اما حیاتی کشورمان باشیم، تقویت می‌کند.

برای پر کردن این شکاف، یک تیم بین‌المللی از محققان به رهبری دانشمندانی از ترینیداد و توباگو، سفری یک ماهه را با کشتی تحقیقاتی فالکور (که او هم از آن استفاده می‌کرد) آغاز کردند. نتایج این غواصی در مجله پاپیولار ساینس منتشر شد.

متخصصان در طول کار خود، بیش از ۱۱۰۰۰ کیلومتر مربع از کف دریا را نقشه‌برداری کردند، تقریباً ۱۳٪ از قلمرو دریایی کشور را بررسی کردند، بیش از ۷۰۰ نمونه بیولوژیکی جمع‌آوری کردند و حداقل ۲۰ گونه بالقوه جدید برای علم کشف کردند. طبق داده‌های اولیه، سه مورد از این موارد حتی ممکن است نشان‌دهنده جنس جدیدی از حیوانات باشند. علاوه بر این، دانشمندان برای اولین بار حداقل ۵۴ گونه قبلاً کشف نشده را در آب‌های کشور ثبت کردند.

در اعماق هزاران متری، شرایط کاملاً با شرایط آشنا برای انسان متفاوت است. نور خورشید نفوذ نمی‌کند، دمای آب فقط چند درجه بالاتر از نقطه انجماد است و فشار آنقدر زیاد است که می‌تواند بیشتر موجودات زنده ساکن سطح را خرد کند. با وجود این، دریای عمیق محل زندگی بسیاری از موجوداتی است که با این محیط سخت سازگار شده‌اند.

یکی از مهمترین اکتشافات این سفر اکتشافی، ۲۵ تراوش سرد بود - مناطقی از کف دریا که متان و سولفید هیدروژن از سنگ‌های رسوبی از طریق آنها تراوش می‌کنند. برخلاف اکثر اکوسیستم‌های شناخته شده که حیات در آنها به انرژی خورشیدی وابسته است، اساس زنجیره غذایی در اینجا میکروارگانیسم‌هایی هستند که از طریق واکنش‌های شیمیایی انرژی به دست می‌آورند. این فرآیند، شیمیوسنتز نامیده می‌شود. همین فرآیند است که به کل جوامع جانوری اجازه می‌دهد حتی در تاریکی مطلق نیز وجود داشته باشند.

محققان خوشه‌های متراکمی از صدف، کرم‌های لوله‌ای، مرجان‌ها، ماهی‌ها و بی‌مهرگان بی‌شماری را در اطراف تراوش‌های سرد کشف کردند. بزرگترین تراوش یافت شده تقریباً نیم هکتار را پوشش می‌داد و به معنای واقعی کلمه پوشیده از نرم‌تنان و سایر موجودات زنده بود. به گفته دانشمندان، چنین اکوسیستم‌هایی به نوعی "جزایر حیات" در میان کف نسبتاً بی‌حاصل اعماق دریا تبدیل می‌شوند.

این سفر اکتشافی همچنین امکان مطالعه دقیق‌تر مرجان‌های آب سرد را فراهم کرد. برخلاف صخره‌های گرمسیری، آنها به نور خورشید نیاز ندارند و قادر به تشکیل ساختار‌های سه‌بعدی پیچیده در اعماق بیش از هزار متر هستند. این مرجان‌ها پناهگاه و محل پرورش انواع موجودات دریایی را فراهم می‌کنند، اما به طور قابل توجهی کمتر از صخره‌های مرجانی آب‌های کم‌عمق مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

آناتولی ساگالویچ، کاوشگر اقیانوس، درباره اکتشافات علمی، بازسازی فضاپیمای میر و چالش‌های جدید پیش روی آنها صحبت می‌کند.

محققان چه موجودات دریایی غیرمعمولی را کشف کرده‌اند؟

یکی از جالب‌ترین یافته‌ها، اختاپوسی از جنس Graneledone بود که دانشمندان آن را گونه‌ای بالقوه جدید می‌دانند. این اختاپوس اولین بار در سال ۲۰۱۴ در جریان یک سفر اکتشافی دیگر با حضور آمون مشاهده شد، اما محققان نتوانستند هویت آن را به عنوان یک گونه ناشناخته تأیید کنند یا نمونه‌ای از آن را به دست آورند. تنها سفر اکتشافی فعلی به آنها اجازه داد تا موادی را برای مطالعه بیشتر جمع‌آوری کنند. در مجموع، دانشمندان در ابتدا حداقل ۲۰ گونه بالقوه جدید را شمارش کرده‌اند که سه مورد از آنها ممکن است نشان‌دهنده جنس‌های جدید باشند.

در عمق ۳۹۶۱ متری، محققان یک ستاره دریایی از خانواده Porcellanasteridae کشف کردند که ممکن است گونه‌ای ناشناخته نیز باشد. یکی دیگر از کشف‌های غیرمعمول، یک خرچنگ شاه از جنس Lithodes بود: این خرچنگ در عمق ۱۰۸۳ متری هنگام جستجوی جریان‌هایی از حباب‌های مرتبط با تراوش‌های سرد مشاهده شد. این خرچنگ‌ها شکارچیان بزرگی از اکوسیستم‌های اعماق دریا هستند.

ماهی بلعنده سیاه (Chiasmodon niger) توجه ویژه دانشمندان را به خود جلب کرده است. این ماهی در عمق تقریبی ۱۲۵۹ متری زندگی می‌کند و قادر به بلعیدن طعمه‌های بزرگتر از خود است. برای رسیدن به این هدف، معده‌ای قابل اتساع و فک‌هایی دارد که می‌توانند به طور قابل توجهی باز شوند. در نمونه‌ای که توسط محققان گرفته شده است، طعمه‌ای که اخیراً بلعیده شده بود از طریق دیواره شفاف شکم قابل مشاهده بود.

یکی دیگر از موجودات نادری که در فیلم ثبت شد، یک کایمرا یا "کوسه شبح " بود. این موجود در نزدیکی یک نشت آب سرد در عمق ۲۳۵۵ متری مشاهده شد. دانشمندان همچنین در عمق کمتر حدود ۱۴۸ متری با مارمولک‌ماهی و همچنین تعداد زیادی از ساکنان کف دریا از جمله عنکبوت‌های دریایی، ستاره‌های شکننده و مرجان‌های اعماق دریا مواجه شدند.

یکی از غیرمعمول‌ترین یافته‌ها، جسد یک سفره‌ماهی در عمق ۱۰۲۵ متری بود که پس از مرگ به کف دریا فرو رفت. چنین رویداد‌هایی برای اکوسیستم‌های اعماق دریا از اهمیت بالایی برخوردار است: در شرایط کمبود مداوم غذا، لاشه یک حیوان بزرگ به منبعی از مواد مغذی برای بسیاری از موجودات زنده تبدیل می‌شود.

دانشمندان همچنین مارماهی‌های بوربوت (Pachycara caribbaeum) را در میان تجمعات صدف‌های شیمیوسنتز مشاهده کردند. این حیوانات در نزدیکی مناطقی زندگی می‌کردند که موجودات اعماق دریا انرژی خود را نه از نور خورشید، بلکه از طریق فرآیند‌های شیمیایی به دست می‌آورند. چنین جوامعی امکان وجود یک شبکه غذایی پیچیده را حتی در مناطقی که نور خورشید به سختی نفوذ می‌کند، فراهم می‌کنند.

یکی دیگر از اجزای مهم اکوسیستم‌های اعماق دریا، مرجان‌های آب سرد هستند. در طول این سفر اکتشافی، محققان مرجانی را در عمق ۱۰۵۵ متری کشف کردند که توسط جامعه‌ای کامل از موجودات دریایی، از جمله خرچنگ‌های کوچک، احاطه شده بود. برخلاف صخره‌های گرمسیری شناخته شده، جوامع مرجانی اعماق دریا به طور قابل توجهی کمتر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، اگرچه ممکن است در اقیانوس گسترده باشند.

در مجموع، دانشمندان بخش‌های مختلفی از کف دریا را بررسی کردند - از دامنه‌هایی که در عمق ۱۴۸ متری آنها مارمولک‌ماهی‌ها یافت شدند تا مناطقی با عمق بیش از ۳.۹ کیلومتر که در آنها گونه‌های بالقوه جدیدی از ستاره‌های دریایی یافت شدند. این محدوده به آنها اجازه داد تا ببینند که جوامع موجودات زنده حتی در یک منطقه دریایی واحد چقدر تفاوت دارند.

چرا نتایج این سفر اکتشافی برای علم مهم است؟

این سفر اکتشافی چیزی بیش از جستجوی حیوانات غیرمعمول بود. محققان بیش از ۷۰۰ نمونه جمع‌آوری کردند که به دانشگاه وست ایندیز در سنت آگوستین اهدا خواهد شد. انتظار می‌رود پس از فهرست‌بندی، مجموعه موجودات اعماق دریا در موزه جانورشناسی دانشگاه تقریباً دوازده برابر شود. این امر مواد بسیار بیشتری را برای مطالعات بعدی و شناسایی گونه‌ها در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.

با این حال، بخش قابل توجهی از موجودات کشف شده هنوز نیاز به تجزیه و تحلیل دقیق دارند. گونه‌های بالقوه جدید باید با حیوانات شناخته شده مقایسه شوند، ساختار آنها باید مورد مطالعه قرار گیرد و وضعیت ناشناخته قبلی آنها باید تأیید شود. بنابراین، برخی از یافته‌های این سفر اکتشافی تنها پس از کار‌های علمی بیشتر می‌تواند به طور کامل تأیید شود.

این تحقیق همچنین پیامد‌های عملی برای ترینیداد و توباگو دارد. این سفر اکتشافی امکان توصیف قلمرو دریایی آب‌های عمیق این کشور را در مقیاس بزرگ برای اولین بار فراهم کرد و اکوسیستم‌هایی را کشف کرد که دانشمندان دانش کمی در مورد وجود آنها داشتند. به گفته آمون، داده‌های جدید به درک بهتر سیستم‌های طبیعی موجود در این آب‌ها و آنچه که به طور خاص نیاز به حفاظت دارد، کمک می‌کند.

محققان معتقدند که هر کشف جدید، چه یک گونه ناشناخته، چه رفتار غیرمعمول حیوانات یا کل یک اکوسیستم، درک ما را از اعماق اقیانوس گسترش می‌دهد. اگرچه این سفر اکتشافی تنها بخشی از قلمرو دریایی ترینیداد و توباگو را پوشش داد، نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که اعماق دریا چقدر متنوع است و چه تعداد ارگانیسم ناشناخته هنوز ممکن است در کف دریا کمین کرده باشند.