وضعیت سه خلبان عملیات حمله به العدید هنوز مشخص نیست

به گزارش مجله خبری نگار- امیر سرتیپ خلبان مسعود جعفری معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش در برنامه‌ای تلویزیونی با تشریح اقدامات نیروی هوایی ارتش در جنگ تحمیلی سوم، گفت: بیش از پنج ماه از سلسله عملیات‌ها و روز‌های ابتدایی جنگ می‌گذرد. ما هیچ قصدی برای صحبت درباره عملیات‌هایی که نیروی هوایی و ارتش جمهوری اسلامی ایران انجام دادند، نداشتیم؛ چراکه این مأموریت‌ها را وظیفه ذاتی خود می‌دانیم. برای چنین روز‌هایی تربیت شده‌ایم و برای چنین مأموریت‌هایی روی ما سرمایه‌گذاری شده است. اگر مأموریتی هم انجام می‌شود، جزو وظیفه سازمانی ماست و هیچ طلبی از کسی نداریم. با افتخار این وظیفه را انجام می‌دهیم و اساساً برنامه‌ای برای رسانه‌ای شدن این مأموریت‌ها یا تبلیغات درباره آنها نداشتیم. معتقد بودیم پس از پایان جنگ، اگر لازم باشد، درباره آنها صحبت شود تا در تاریخ رزمندگان جمهوری اسلامی ایران ثبت شود.

وی افزود: یکی از آن مأموریت‌ها را رسانه‌های خارجی منتشر کردند؛ چون خودشان هم تعجب کرده بودند که چگونه یک هواپیمای نسل سوم متعلق به دهه ۱۹۷۰ توانسته است رینگ پدافندی پایگاه‌های آمریکا در کویت را بشکند و آن مأموریت افتخارآمیز را انجام دهد. مأموریت‌های دیگری نیز از سوی قرارگاه به نیروی هوایی، از پایگاه‌های مختلف و علیه اهداف مختلف، ابلاغ شده بود که با موفقیت انجام شدند. یکی از مأموریت‌هایی که پیش‌بینی شده بود، مأموریتی بود که به پایگاه هوایی شهید دوران و هواپیمای سوخو ۲۴ واگذار شد. قرار بود دو فروند هواپیمای سوخو ۲۴ از شیراز به پرواز درآیند و مرکز هوایی آمریکا، یعنی سنتکام، را در منطقه هدف قرار دهند.

معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش عنوان کرد: این مأموریت، مأموریتی بسیار ویژه بود و براساس مطالعات اطلاعاتی و عملیاتی که در نیروی هوایی انجام شده بود، رینگ پدافندی بسیار سختی برای آن پیش‌بینی می‌شد و این پیش‌بینی هم درست بود. نخست اینکه العدید، بزرگ‌ترین پایگاه هوایی ایالات متحده در منطقه بود و دوم اینکه سامانه‌های پدافندی تاد و پاتریوت با قدرت از این پایگاه محافظت می‌کردند. علاوه بر این، از آغاز جنگ، گشت‌های هوایی به‌صورت ۲۴ ساعته در ارتفاعات مختلف توسط هواپیما‌های سنتکام و هواپیما‌های دولت قطر انجام می‌شد.

امیر جعفری تاکید کرد: خلبانان ما با اطلاع کامل از شرایط، به این نتیجه رسیده بودند که مأموریت بسیار سختی در پیش دارند، اما با وجود ریسک بسیار بالا و خطرپذیری فراوان، این مأموریت را پذیرفتند. ما می‌دانستیم توان دشمن و رینگ پدافندی آن بسیار قوی است و میان مرز ما تا العدید نیز یک مسیر آبی قرار دارد؛ بنابراین هواپیما‌ها باید تمام مسیر خلیج فارس را در ارتفاع پست طی می‌کردند. چند روز پس از انجام عملیات نیز اعلام شد که رادار ماورای افق پنج هزار کیلومتری مستقر در العدید هدف قرار گرفته است.

وی ادامه داد: امکان داشت تا لب دریا از پستی‌ها و کوه‌ها استفاده کنیم، اما زمانی که هواپیما‌ها روی آب می‌رسیدند، براساس محاسبات ما، تا خود قطر باید در ارتفاع ۱۰۰ پا از سطح دریا پرواز می‌کردند؛ خلبانان این کار را انجام دادند، اما حتی در همان ارتفاع نیز احتمال هدف قرار گرفتن هواپیما‌ها وجود داشت. با وجود همه این شرایط، اختلاف فناوری میان هواپیما‌های ما که نسل سوم بودند و هواپیما‌های آنها که نسل چهار پلاس پلاس یا نسل پنجم بودند، همچنین حجم گسترده پدافند زمینی و هوایی دشمن، باعث نشد خلبانانی که این مأموریت را برعهده داشتند، پا پس بکشند. همه آنها با روحیه‌ای بسیار خوب، شجاعت و شهامت کامل، این مأموریت را پذیرفتند و انجام دادند.

معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش گفت: به جز شهید کاظمی که پس از هدف قرار دادن این پایگاه، مدتی بعد پیکر مطهرشان به کشور بازگشت، وضعیت سه خلبان دیگر هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست. اطلاعات موجود ناقص است و تاکنون اطلاعات روشنی از سوی وزارت امور خارجه یا منابع اطلاعاتی دریافت نکرده‌ایم. ارتش، ستاد کل نیرو‌های مسلح و وزارت امور خارجه در حال رایزنی هستند و آرزوی ما این است که این قهرمانان با افتخار به کشورشان بازگردند. این عزیزان کار بزرگی انجام دادند؛ همان کاری که شهید بابایی در سال ۱۳۶۶ انجام داد؛ او با وجود اینکه معاون عملیات نیروی هوایی بود، شخصاً در کابین هواپیما نشست و مأموریت عملیاتی را در عراق انجام داد. یعنی پست، مسئولیت و درجه، مانع پرواز شهید بابایی نشد.

امیر جعفری ادامه داد: شهید دوران که از ایشان به‌عنوان شهید استشهادی یاد می‌شود و مرحوم اسکندری نیز مأموریت حمله به محل برگزاری اجلاس جنبش عدم تعهد در بغداد را انجام دادند؛ مأموریتی که ریسک بسیار بالایی داشت. اما می‌توانم بگویم رینگ پدافندی بغداد در آن زمان، به‌مراتب ضعیف‌تر از رینگ پدافندی امروز العدید بود.

وی با بیان اینکه «سال‌ها بود که دشمن در حال گسترش پایگاه‌های نظامی خود، به‌ویژه در حوزه هوایی، بود»، اظهار کرد: ما نیز در امارات، قطر، کویت و بحرین که محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا بود، این تحرکات را به‌دقت رصد می‌کردیم. نیروی هوایی، معاونت اطلاعات ارتش و ستاد کل نیرو‌های مسلح برای چنین روز‌هایی برنامه‌ریزی اطلاعاتی و عملیاتی انجام داده بودند. ما متوجه بودیم که گسترش این پایگاه‌ها برای هیچ کشوری جز ایران نیست. سال‌ها بود که این پایگاه‌ها ساخته شده بودند و هدف اصلی آنها نیز ایران بود. به همین دلیل، کار اطلاعاتی انجام داده بودیم و اگر قرار بود مأموریتی اجرا شود، از قبل برای آن برنامه‌ریزی کرده بودیم. به لطف خدا، هر زمان که ستاد کل نیرو‌های مسلح مأموریتی را از نیروی هوایی خواست، آن را انجام دادیم.

معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش عنوان کرد: یکی از آن مأموریت‌ها همین عملیاتی بود که این عزیزان با شجاعت کامل انجام دادند؛ کاری شبیه مأموریتی که شهید دوران در سال ۱۳۶۱ انجام داد؛ همان‌گونه که شهید دوران یک مأموریت پرخطر را پذیرفت، این چهار خلبان نیروی هوایی نیز از پایگاه شهید دوران شیراز، به لطف خدا این مأموریت را پذیرفتند. این موضوع مایه افتخار ارتش جمهوری اسلامی ایران است و آن را به ملت بزرگی تقدیم می‌کنیم که ماه‌هاست در صحنه حضور دارند. حضور این عزیزان واقعاً باعث دلگرمی است. ما وظیفه خود را انجام دادیم، اما مردم چیزی فراتر از وظیفه خود انجام داده‌اند.

امیر جعفری درباره سرنوشت سه خلبان دیگر نیز گفت: پارامتر‌های خروج از هواپیما یا هدف قرار گرفتن آن بسیار پیچیده است. در حد هزارم ثانیه ممکن است برای خلبان کابین جلو و خلبان کابین عقب، دو اتفاق کاملاً متفاوت رخ دهد. بنابراین، شهادت شهید کاظمی به این معنا نیست که حتماً برای خلبان دیگر نیز همان اتفاق افتاده باشد. حتی در زمان صلح نیز یک هواپیما دچار نقص فنی شده بود و دو خلبان تقریباً همزمان، با اختلاف زمانی در حد یک‌صدم ثانیه، از کابین خارج شدند، اما یکی زنده ماند و دیگری به شهادت رسید. بنابراین، این موضوع تضمین‌کننده نیست. ما امیدواریم که ان‌شاءالله این عزیزان در سلامت باشند.

وی افزود: این عزیزان مأموریت خود را انجام دادند و به وظیفه نظامی‌شان عمل کردند، اما من از همین جا از خانواده‌های این عزیزان که در این مدت با من در تماس بوده‌اند، قدردانی می‌کنم. شرایط برای خانواده‌های سه خلبان دیگر بسیار سخت است. خانواده شهید کاظمی به آرامش رسیده‌اند، اما خانواده‌های دیگر همچنان چشم‌انتظار هستند و شایعات زیادی نیز به گوششان می‌رسد. از صبر و استقامت این خانواده‌های عزیز کمال تشکر را دارم و امیدوارم این عزیزان سالم به آغوش خانواده‌های خود بازگردند.

معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش همچنین درباره علت ناکامی سامانه‌های راداری دشمن در شناسایی جنگنده‌های ایرانی اظهار کرد: فکر می‌کنم یا رادار‌های آنها دیر متوجه شدند یا در مأموریت کویت، رادار‌ها خاموش بوده است. ما، چون سال‌ها در شرایط تحریم بوده‌ایم، خلبانان نیروی هوایی یاد گرفته‌اند بدون GPS، بدون سامانه‌های پیشرفته ناوبری و تنها با نقشه‌خوانی و سیستم‌های ابتدایی هدایت، مأموریت‌های مختلف را تمرین و اجرا کنند. شاید برگ برنده ما این بود که هیچ سیگنالی، حتی سیگنال رادیویی، از هواپیما‌های ما منتشر نمی‌شد و شاید هم در روز‌های نخست، آنها تصور نمی‌کردند نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران جسارت انجام چنین مأموریتی را داشته باشد.

امیر جعفری ادامه داد: وقتی کویت هدف قرار گرفت، تازه رینگ پدافندی آنها به حالت آماده‌باش درآمد و در مسیر بازگشت، سه فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکایی که یا در حال بازگشت به کویت بودند یا به احتمال زیاد قصد فرود در عربستان را داشتند، بر اثر آتش خودی هدف قرار گرفتند و همزمان در آسمان کویت مورد اصابت پدافند هوایی این کشور قرار گرفتند. شاید آنها تصور نمی‌کردند کسی بتواند تا این اندازه به آنها نزدیک شود، اما به لطف خدا این مأموریت‌ها با موفقیت انجام شد.