تابستان بهترین فرصت کشف توانمندی‌های پنهان دانش‌آموزان است

به گزارش مجله خبری نگار،الهام کاویانی در گفت‌و‌گو ، با بیان اینکه کلاس‌های اوقات فراغت تابستانی در اصل می‌تواند فرصتی برای رشد متوازن دانش‌آموزان باشد، اظهار کرد: این دوره‌ها با تکیه بر مهارت‌آموزی، آموزش مبتنی بر تجربه و یادگیری فعال، به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا توانایی‌های خود را تقویت کنند و برای نیاز‌های آینده آماده‌تر شوند.

وی با بیان اینکه برنامه‌های غنی سازی اوقات فراغت در صورت نبود برنامه‌ریزی صحیح ممکن است به خستگی، دلزدگی و حتی فرسودگی تحصیلی منجر شود، تاکید کرد: این مشکل به خودِ کلاس‌های تابستانی مربوط نیست، بلکه به شیوه انتخاب، مدیریت و اجرای آنها بستگی دارد.

این کارشناس علوم تربیتی افزود: اگر کلاس‌های تابستانی بدون توجه به علایق و نیاز‌های دانش‌آموزان برگزار شود و تابستان را به فضایی پر از تکلیف، استرس و فشار آموزشی تبدیل کند، طبیعی است که نتیجه‌ای جز خستگی ذهنی و کاهش انگیزه یادگیری نخواهد داشت، اما اگر این دوره‌ها با رویکردی تعاملی و مهارت‌محور طراحی شوند، نه‌تنها خستگی سال تحصیلی را کاهش می‌دهند، بلکه انگیزه دانش‌آموزان را برای آغاز سال جدید افزایش می‌دهد.

کاویانی گفت: در نقطه مقابل، برخی خانواده‌ها تابستان را کاملا بدون برنامه رها می‌کنند که این کار می‌تواند باعث فرسایش آموخته‌ها و گسست در عادت‌های یادگیری دانش‌آموز شود.

وی توضیح داد: رهاشدگی کامل در تابستان، پیوستگی شناختی را مختل می‌کند و بر مهارت‌هایی مانند خودتنظیمی، انضباط ذهنی، مدیریت زمان و تمرکز پایدار اثر منفی می‌گذارد.

به گفته این کارشناس علوم تربیتی، نبود برنامه‌ریزی مناسب در اوقات فراغت، دانش‌آموزان را به سمت استفاده منفعلانه از فضای مجازی و کم‌تحرکی سوق می‌دهد، وضعیتی که در بلندمدت تاب‌آوری ذهنی و آمادگی آنان برای بازگشت به روال آموزشی را کاهش می‌دهد.

وی با بیان اینکه نوجوانان می‌توانند در فصل تابستان مهارت‌هایی مانند برنامه‌نویسی، رباتیک، طراحی، تولید محتوا، عکاسی، کار با نرم‌افزار‌ها و آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای را تجربه کنند، افزود: چنین تجربه‌هایی علاوه بر تقویت خلاقیت و اعتمادبه‌نفس، مهارت حل مسئله و آمادگی برای آینده شغلی را نیز افزایش می‌دهد. البته مرور دروس گذشته هم می‌تواند مفید باشد، اما اگر تمام تابستان فقط به تکرار مطالب درسی اختصاص یابد، فرصت یادگیری مهارت‌های کاربردی از دست می‌رود.

این کارشناس علوم تربیتی همچنین بر نقش دانش‌آموزان در انتخاب کلاس‌های تابستانی تاکید کرد و گفت: وقتی دانش‌آموز در فرایند انتخاب کلاس‌های تابستانی مشارکت داشته باشد، احساس اجبار کمتر می‌شود و او کلاس را بخشی از انتخاب شخصی خود می‌داند. در این صورت انگیزه درونی، مسئولیت‌پذیری و احتمال تداوم حضور و یادگیری نیز بیشتر خواهد شد.

کاویانی گفت: هرچه انتخاب کلاس با علاقه، توانایی و نیاز واقعی دانش‌آموز هماهنگ‌تر باشد، احتمال دلزدگی کمتر و میزان مشارکت و بهره‌وری بیشتر می‌شود، بنابراین کلاس‌های فوق‌برنامه زمانی موفق خواهد بود که بر پایه گفت‌و‌گو، مشارکت و اقناع شکل بگیرند، نه اجبار.