قوای محاصره‌شکن دریایی ایران

به گزارش مجله خبری نگار، نیروی دریایی سپاه وظیفه حراست از خلیج‌فارس و نیروی دریایی ارتش مسئولیت حراست از سواحل دریای عمان را برعهده دارند. در جنگ رمضان، سیاست ایران کنترل تنگه هرمز بود که نظارت بر آن شامل محدوده خلیج‌فارس و حوزه نیروی دریایی سپاه می‌شد. در دور جدید تنش‌ها، آمریکا قصد محاصره دریایی ایران را دارد که محدوده اجرای آن، دریای عمان است. آمریکا به دلیل اشراف ایران بر تنگه هرمز، قادر به استقرار در این منطقه و یا ورود و خروج به خلیج‌فارس نیست.

دشمن برای محاصره دریایی اعلام کرده چندین لایه برای رهگیری کشتی‌های ایرانی در آب‌های دوردست ایجاد خواهد کرد؛ اما درهرحال اصلی‌ترین نقطه برخورد، دریای عمان است.

لایه‌بندی دریا‌ها برای رهگیری کشتی‌های تجاری یک کشور، دشوار است و دشمن چاره‌ای جز تجمع قوای خود در دریای عمان نخواهد داشت تا در محدوده‌ای کوچک‌تر و نزدیک، پیش از تقسیم کشتی‌های تجاری به مسیر‌های مختلف، در مسیر آنها اخلال ایجاد کند.

در این درگیری، نیروی دریایی ارتش دو راهکار پیش روی خود دارد؛ نخستین راهکار اسکورت کشتی‌های تجاری است که نیازمند به راه‌انداختن کاروانی از کشتی‌های تجاری است که توسط یک یا چند ناو اسکورت شوند. این راهکار مشکلاتی دارد؛ حرکت کشتی‌های تجاری در قالب کاروانی با حضور چند کشتی، کار شناسایی و توقیف را برای آمریکایی‌ها راحت‌تر می‌کند، درحالی‌که حرکت انفرادی آنها می‌تواند مانع از شناسایی آنها شود. ازسوی‌دیگر حرکت کاروانی، نیازمند اختصاص یک یا دو ناو است که احتمال ازدست‌رفتن آنها را در پی دارد.

آنچه، اما محتمل است، استقرار نظامیان روی کشتی‌های تجاری برای حفاظت از آنها در قالب اقدامات ترکیبی است. تعدادی از نظامیان با موشک‌های دوش‌پرتاب ضدهوایی، موشک‌های ضد زره و مسلح به سلاح‌های انفرادی در کشتی‌های تجاری برای مدتی موقت مستقر می‌شوند، تا مانع از نزدیک‌شدن بالگرد‌های دشمن برای تخلیه نیرو شده و از حرکت قایق‌های دشمن برای انتقال کماندو جلوگیری کنند. این اقدام مؤثر است؛ اما باید در ترکیب با دیگر فعالیت‌ها صورت گیرد که نیازمند یک راهکار دوم است.

در راهکار دوم، نیروی دریایی می‌تواند به‌تنهایی و یا در قالب اقدامات ترکیبی، از راه دور کشتی‌ها را در محدوده خطر دریا عمان، حفاظت کند. در این سیاست، نیروی دریایی ارتش با استفاده از اشراف اطلاعاتی خود در دریای عمان، با نزدیک‌شدن ناو‌های دشمن به کشتی‌های تجاری، به سمت این ناو‌ها شلیک می‌کند.

این راهکار چند مشکل دارد؛ احتمال دارد تمام حرکت‌های دشمن قابل‌شناسایی نباشد و یا آنکه با استفاده آمریکا از بالگرد برای نزدیک‌شدن به کشتی‌های تجاری، امکان واکنش از ایران سلب شود؛ می‌توان در فاصله ۵۰۰ کیلومتری از سواحل ایران ناو‌های دشمن را شناسایی و به آنها شلیک کرد، اما شناسایی یک بالگرد که در ارتفاع پایین پرواز کرده و ابعاد کوچکی نسبت به ناو دارد، در این فاصله غیرممکن است. باید درنظر داشت حتی اگر بالگرد‌ها شناسایی شوند، در فاصله دور، شلیک به آنها ممکن نیست.

باتوجه‌به شرایط نیروی دریایی ارتش، محیط عملیاتی و توجه به مزیت‌ها و مشکلات هر دو راهکار موجود، بهترین وضعیت اجرای ترکیبی هر دو راهکار است. کماندو‌های نیروی دریایی ارتش با تسلیحات برای درگیری‌های نقطه‌ای سوار بر کشتی‌های تجاری شده تا با بالگرد‌ها و قایق‌های دشمن مقابله کنند و نیرو‌های مستقر در سواحل، با وسایل نظارتی و موشک‌های دوربرد برای تهاجم به ناو‌های بزرگ ارتش آمریکا، این راهکار ترکیبی را اجرا می‌کنند. نیروی دریایی ارتش توانایی اجرای این راهکار ترکیبی را دارد؛ اما بااین‌حال سیاست‌های کامل آن اعلام نشده‌اند.