تحصیل در مقطع دکتری چقدر زمان میبرد؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهار، گذراندن دوره دکتری و داشتن یک شغل به طور همزمان گاهی دست نیافتنی به نظر می‌رسد و بسیاری از داوطلبان آرزوی آن را دارند، اما تعداد کمی از آنها به چنین تعادل چشمگیری بین کار و زندگی دست می‌یابند. یک نظرسنجی جهانی دکتری در سال ۲۰۲۵ از سوی مجله نیچر نشان داد که نیمی از پاسخ‌دهندگان، شاهد فرهنگ ساعات کاری طولانی در دانشگاه خود بوده‌اند. این امر نارضایتی را تشدید می‌کند و کسانی که بیش از ۶۰ ساعت در هفته را صرف دوره دکتری خود می‌کردند، به طور قابل توجهی بیشتر از کسانی که ۳۰ ساعت یا کمتر صرف می‌کردند، از دکترای خود ناراضی بودند.

تحلیلی بر روی بیش از ۲۶ هزار داوطلب دکتری از ۱۴ دانشگاه در سراسر بریتانیا بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷ نشان داد که از هر پنج نفر، یک نفر موفق به دریافت مدرک دکتری نمی‌شود که بیشتر به دلیل ترک زودهنگام برنامه توسط داوطلبان است. یک مطالعه طولی دیگر نشان داد که فشار زمانی با نرخ ترک تحصیل مرتبط است.

فقط داوطلبان نیستند که از پایدارتر کردن تحصیل در مقطع دکتری سود می‌برند. طبق یک بررسی منتشر شده در سال ۲۰۲۴، دارندگان مدرک دکتری بیشتر از دانشجویان کارشناسی در مشاغل با مهارت بالا استخدام می‌شوند و حضور افراد دارای مدرک دکتری در تیم‌ها، بهره‌وری همکارانشان را که مدرک دکتری ندارند، افزایش می‌دهد. دارندگان مدرک دکتری در صنعت همچنین به تقویت همکاری با دانشگاه و سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، به ویژه برای مشاغل کوچک‌تر کمک می‌کنند.

در ادامه با ۱۳ داوطلب دکترای تمام وقت قبلی و فعلی که می‌گویند به طور متوسط ۴۰ ساعت در هفته یا کمتر را صرف دکتریی خود کرده‌اند یا می‌کنند، آشنا می‌شویم که توصیه‌ها و مشاهدات خود را با ما به اشتراک می‌گذارند.

شما مسئول هستید، از انعطاف‌پذیری لذت ببرید

ویکتوریا کروزیر، دانشجوی سال چهارم دکتری بوم‌شناسی در دانشگاه ساسکاچوان در ساسکاتون، کانادا

حتما برای جبران اضافه کاری مرخصی بگیرید. اغلب مجبور نیستید هر روز در ساعاتی یکسان با روز‌های قبلی یا ساعاتی مشابه دیگران کار کنید. وقتی منتظر بازخورد کسی هستید، آن را به عنوان مرخصی در نظر بگیرید. از داشتن یک برنامه انعطاف‌پذیر نترسید.

شما ممکن است ۴۰ ساعت در هفته کار کنید، اما لزوما نه از ساعت ۹ صبح تا ۵ عصر. من به برنامه کاری از ساعت ۹ تا پنج پایبند نیستم. من هیچ‌وقت آدم سحرخیزی نبوده‌ام؛ بدنم ترجیح می‌دهد دیرتر بیدار شود و دیرتر کار کند. در طول دوره کارشناسی ارشدم، سعی کردم از ساعت ۹ تا پنج کار کنم، اما متوجه شدم که وقتم را تلف می‌کنم و پشت میزم می‌نشینم و وانمود می‌کنم که کار می‌کنم، چون همیشه خیلی خسته بودم.

بیگتن کیکوبا، دانشجوی سال چهارم دکترای انفورماتیک سلامت در دانشگاه دودوما در تانزانیا

از کار طولانی مدت مداوم خودداری کنید. پروژه تحقیقاتی من در انفورماتیک سلامت شامل مراحل ساختاریافته به ویژه در طول جمع‌آوری داده‌های میدانی است که برنامه ریزی زمانی را قابل مدیریت‌تر می‌کند. در طول نوشتن پروپوزال، معمولا سه ساعت صبح و سه ساعت عصر کار می‌کردم. در طول کار میدانی، معمولا هفت ساعت در روز را در یک مرکز درمانی می‌گذرانم، مصاحبه انجام می‌دهم و نحوه استفاده افراد از سیستم‌های اطلاعات مدیریت سلامت را مشاهده می‌کنم. بعد از هر بازدید از محل، یک تا دو ساعت اضافی را صرف بررسی یادداشت‌ها و ضبط‌های صوتی می‌کنم. اگرچه این دوره‌ها فشرده هستند، اما از نظر زمانی محدود و قابل پیش‌بینی هستند که به جلوگیری از گسترش غیرقابل کنترل کار کمک می‌کند.

خولیو انسیسو، دانشجوی سال دوم دکترای ریاضی در مؤسسه ملی پلی‌تکنیک در مکزیکوسیتی

من معمولا از دوشنبه تا جمعه از ساعت ۹:۳۰ صبح تا ۷ عصر کار می‌کنم، اما هر هفته نصف روز را مرخصی می‌گیرم. به این ترتیب، می‌توانم تمام هفته کار کنم و با خستگی به آخر هفته نرسم. می‌توانم کارم را بهتر سازماندهی کنم، زیرا می‌توانم برای مدت طولانی‌تری تمرکز کنم و مطمئن شوم که در طول روز کاری‌ام کار را تمام می‌کنم. همچنین می‌توانم در طول تعطیلاتم آرامش بیشتری داشته باشم.

مراقب خودتان باشید نباید از اوقات فراغت و استراحت غافل شد. به راحتی می‌توان فکر کرد که هر چه ساعت‌های بیشتری را صرف تحقیق کنیم، می‌توانیم تحقیقات بهتر و بیشتری تولید کنیم. این تا حدودی درست است. اما اکثر مردم به نقطه‌ای می‌رسند که بازده‌شان رو به کاهش است. پشتکار یک فضیلت فوق‌العاده است که هنگام انجام تحقیق بسیار مفید است، اما صبر نیز همینطور.

کلودیا پیسانتی، دانشجوی سال دوم دکترای فیزیک در دانشگاه بولونیا در ایتالیا

نوع تحقیقاتی که من انجام می‌دهم در شاخه‌ای از آنالیز تابعی که به عنوان نظریه عملگر‌ها شناخته می‌شود، انعطاف‌پذیری زیادی نیاز دارد، بنابراین برای من آسان‌تر است که یک برنامه ۹ صبح تا ۵ عصر را نسبت به افرادی که در بسیاری از زمینه‌های تحصیلی دیگر کار می‌کنند، به ویژه آنهایی که شامل حضور در آزمایشگاه می‌شوند، حفظ کنم. تنها تجهیزاتی که نیاز دارم رایانه‌ام به علاوه چند خودکار و کاغذ یا گچ و یک تخته است، بنابراین می‌توانم اساساً در هر مکانی تحقیق کنم. در واقع، اگر نتوانم به دفتر بروم، اغلب از خانه کار می‌کنم.

سارا مک‌فدران، دانشجوی سال سوم دکترای ایمونولوژی در مرکز تحقیقات دیلی در ویکتوریا، کانادا

بسیاری از آزمایش‌های من دو هفته زمان می‌برد، بنابراین من به طور دقیق برنامه‌ریزی می‌کنم که کدام روز‌ها و چه زمانی در آزمایشگاه خواهم بود. این به من کمک می‌کند تا بقیه برنامه‌ام، مانند زمان‌های جلسات را بدون اینکه بیش از حد به خودم فشار بیاورم، تنظیم کنم. همین اصل در مورد کار مبتنی بر رایانه نیز صدق می‌کند: اگر چندین آزمایش برنامه‌ریزی شده داشته باشم، عمداً بار کار‌هایی مانند نوشتن را سبک‌تر می‌کنم. برعکس، اگر یک مهلت مهم در حال نزدیک شدن باشد، از برنامه‌ریزی آزمایش‌ها در آن دوره خودداری می‌کنم. مواقعی وجود خواهد داشت که باید خودتان را به سختی تحت فشار قرار دهید و مواقعی دیگر که اوضاع آرام می‌شود و زمان بیشتری برای نفس کشیدن دارید.

ممکن است بهینه‌سازی زمان ببرد، اما بفهمید چه برنامه‌ای برای شما بهتر است. من فشرده‌ترین کارم را صبح و اوایل بعد از ظهر انجام می‌دهم. بعد از حدود ساعت دو بعد از ظهر، وقتی احساس فرسودگی می‌کنم، استراحت می‌کنم. من اغلب عصر‌ها به سر کار برمی‌گردم و از آن شب‌ها وقتی خسته هستم برای کار‌های اداری بی‌فکر یا تجزیه و تحلیل داده‌های روتین استفاده می‌کنم.

توسعه توانایی نه گفتن یک مهارت ضروری در تحصیلات تکمیلی است. تعیین مرز‌های محکم نه تنها از زمان و سلامت روان شما محافظت می‌کند، بلکه اغلب باعث احترام دیگران نیز می‌شود. گفتن مداوم بله می‌تواند منجر به افزایش بیش از حد وظایف یا سوءاستفاده از آنها شود.

پس از از دست دادن پدرم، با موانع عملی و عاطفی زیادی برای تکمیل دکترایم رو‌به‌رو شدم که منجر به توقف تحصیلاتم شد. بر اساس این تجربه، توصیه من این است که نه تنها ساعات کاری خود را مدیریت کنید، بلکه از زندگی شخصی و رفاه عاطفی خود نیز محافظت کنید. اشتیاق به تحقیق یک نیروی محرکه قدرتمند است، اما نباید به قیمت زندگی شخصی، روابط یا سلامت روان فرد تمام شود. دکتری مهم است، اما نباید جایگزین زندگی عادی شود.

ساعات کاری معقول چیزی نیست که من صریحاً با استاد راهنمایم در مورد آن صحبت کنم، زیرا هرگز مجبور به این کار نبوده‌ام. اما من همیشه در مکالماتمان روشن می‌کردم که داشتن تعادل خوب بین کار و زندگی برای من اولویت دارد و هرگز از طرف او مخالفتی وجود نداشته است.

سرپرست من از هر ساعتی که برای کار انتخاب می‌کنیم، بسیار حمایت می‌کند، تا زمانی که پیشرفت خوبی داشته باشیم و به مهلت‌ها پایبند باشیم. بر اساس زمان‌هایی از روز که از او ایمیل دریافت کرده‌ام، او به وضوح کار خود را به ساعت ۹ تا پنج محدود نمی‌کند!

کاترینا بزانیووا، دانشجوی سال دوم دکترای جانورشناسی در دانشگاه چارلز در پراگ

کار میدانی معمولا با ساعات کاری معمول در تضاد است، به خصوص وقتی صحبت از سفر‌های چند روزه می‌شود که می‌خواهید تا حد امکان مقرون‌به‌صرفه باشند. همچنین، کنفرانس‌ها و نمایشگاه‌های علمی که در آنها کار خود را ارائه می‌دهید، همیشه از یک برنامه استاندارد پیروی نمی‌کنند. گاهی اوقات کار کردن خارج از روال چیز مثبتی است، به‌خصوص هنگام تحقیق در مورد یک موضوع جدید و جالب. من از روی کنجکاوی محض تا دیروقت، مقاله پشت مقاله می‌خوانم.

محدودیت‌های خود را بشناسید و بدانید چه زمانی کار را متوقف کنید. از پاسخ دادن به ایمیل‌های غیر اضطراری در اواخر عصر یا آخر هفته‌ها خودداری کنید. در عوض، برای این وظایف مدیریتی وقت اختصاصی اختصاص دهید. با این حال، اگر کاری با مهلت زمانی طولانی وجود دارد و شما انرژی کافی دارید، می‌توانید شروع به کار روی آن کنید. استفاده از نیم ساعتی که برای دریافت نتیجه آزمایش PCR در آزمایشگاه طول می‌کشد، می‌تواند شب‌های بی‌خوابی و کار طاقت‌فرسا قبل از مهلت مقرر را جبران کند.

از همان ابتدا درست برنامه‌ریزی کنید. به مهلت‌های ارسال خود نگاه کنید و برنامه‌ریزی کنید. هر روز، برای نوشتن تعداد مشخصی کلمه برنامه‌ریزی کنید و سعی کنید به آن رقم پایبند باشید. سرپرست و آزمایشگاه مناسب را پیدا کنید. من یک سرپرست عالی دارم که به رفاه من اهمیت می‌دهد، از کاری که انجام می‌دهم قدردانی می‌کند و به من یادآوری می‌کند که هر از گاهی باید استراحت کنم.

کارن آروالو، دانشجوی سال پنجم دکترای زیست‌شناسی-سرطان کلیه در دانشگاه تورنتو در کانادا

من دوست دارم به سیاست‌های دپارتمان خود در مورد ساعات کاری اشاره کنم. دپارتمان من بیانیه‌های صریحی دارد که یک هفته کاری ۴۰ ساعته را توصیه می‌کند. بنابراین، حتی اگر همکارانم ساعات بیشتری کار کنند، می‌دانم که مطابق انتظارات دپارتمان عمل می‌کنم.

لوک نل، دانشجوی سال دوم رشته پالئواکولوژی در دانشگاه نلسون ماندلا در آفریقای جنوبی

منظم باشید. همه چیز به مدیریت زمان خلاصه می‌شود. اگر بدون برنامه وارد آزمایشگاه شوید، کار‌ها را به تعویق خواهید انداخت و در نهایت مجبور خواهید شد برای جبران عقب‌ماندگی‌ها، اضافه کاری کنید. اگر می‌دانید که انجام کاری تمام هفته طول می‌کشد، بر اساس آن برنامه‌ریزی کنید. من از نمودار گانت برای برنامه‌ریزی دقیق دکترای خود و تعیین ضرب‌الاجل‌های واقع‌بینانه برای خودم استفاده می‌کنم. این به من کمک می‌کند تا با احساس اینکه کار‌های قابل دستیابی را از لیست خط می‌زنم، پیشرفت خود را حفظ کنم.

ارتباط مؤثر ارتباط سازنده با استاد راهنمایم کلید اصلی من برای ادامه مسیر بوده است و تکیه بر تخصص آنها به من کمک زیادی کرده است. صحبت با سایر دانشجویان دکترای دانشکده‌ام نیز کمک کرده است. برخی مجبور شدند برای تمدید مهلت درخواست دهند، زیرا در بخش خود کار اضافی انجام می‌دادند و این برنامه‌ریزی آنها را تغییر می‌داد؛ بنابراین ارتباط با سایر دانشجویان دکتری که از من جلوتر هستند، کمک زیادی کرده است.

لئو مایا دو آمارال، دارای مدرک دکترای مهندسی و علوم مواد از دانشگاه سائوپائولو، برزیل

در طول پروژه خود، نقاط عطف کوچکی تعیین کنید. پیدا کردن یک مکان اختصاصی در دانشگاه برای انجام کار‌های غیرتجربی، مانند نوشتن و بررسی، به من کمک کرد تا ساعات کاری‌ام را کاهش دهم. همچنین به من کمک کرد تا از بردن کار به خانه جلوگیری کنم.

ساندرا کیسلینگ، دارای مدرک دکترای مهندسی از دانشگاه استافوردشایر در استوک-آن-ترنت، انگلستان

اولویت‌های خود و مدت زمان واقع‌بینانه‌ای که طول می‌کشد تا وظایف خود را به پایان برسانید، بشناسید. من اغلب با نمونه‌هایی کار می‌کنم که به راحتی تجزیه یا آلوده می‌شوند، بنابراین باید از قبل کارم را با دقت برنامه‌ریزی کنم. من می‌دانم اولویت اصلی من چیست و انجام چه کاری عالی خواهد بود. اما اگر چیزی بیشتر از حد انتظار طول بکشد، آماده‌ام که صبر کنم.

پیج هندرسون، دانشجوی سال دوم دکترای علوم اعصاب در آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در نیویورک

آزمایشگاه من در مورد کار از خانه کاملا انعطاف‌پذیر است. من اغلب یک ساعت یا بیشتر زودتر می‌روم، یا کمی دیر می‌رسم و زمان از دست رفته در خانه را جبران می‌کنم. شخصاً، من در خانه بسیار پربازده هستم و اگر کار‌های خواندنی یا محاسباتی زیادی داشته باشم، این کمک بزرگی است، زیرا لازم نیست برای این کار‌ها در آزمایشگاه باشم.

هافیدا آیادا، دانشجوی دکترای زیست‌شناسی مولکولی و بیوانفورماتیک در دانشگاه مولای اسماعیل در مکناس، مراکش

سندرم ایمپاستر در مقاطع تحصیلات تکمیلی بسیار رایج است و می‌تواند فشار مداومی ایجاد کند. اگرچه مقدار کمی فشار می‌تواند انگیزه‌بخش باشد، اما تشخیص اینکه چه زمانی ناسالم می‌شود، بسیار مهم است، یک قدم به عقب بردارید و به خود یادآوری کنید که باید به روشی کار کنید که به بهترین وجه به شما و پروژه‌تان خدمت کند.

توماس برتی، دانشجوی سال چهارم دکترای ریاضی در مدرسه بین‌المللی مطالعات پیشرفته در تریسته، ایتالیا

دکتری اغلب به حداکثر وضوح ذهنی نیاز دارد. اگر کسی بیمار است یا دچار مه ذهنی موقت است، اغلب بهتر است کار نکند و بهبود یابد تا اینکه چند روز آینده را به خاطر کار بی‌کیفیت از دست بدهد.