برتری زنان جاسوس موساد نسبت به مردان چیست؟

به گزارش مجله خبری نگار، دهه‌هاست که جهان جاسوسی اغلب با جاسوسان مرد تعریف می‌شود، اما برای اسرائیل، داستان به شکل دیگری است. حالا این مأموران زن موساد هستند که عملیات‌های مهم این سرویس اطلاعاتی را در سراسر جهان پیش می‌برند.

«ضرورت‌های عملیاتی»، سازمان اطلاعات اسرائیل موسوم به موساد را به فکر به‌کارگیری بیشتر زنان در عملیات‌های جاسوسی انداخته است. این رویکرد تا جایی ادامه داشته که حتی برخی زنان جاسوس به مقامات بالایی در موساد رسیده‌اند. کارشناسان تأکید کرده‌اند که موساد در ابتدا از بیم شکنجه‌شدن شدید زنان از به‌کارگیری این نیرو‌ها خودداری می‌کرد، اما مدتی است که این رویه خود را تغییر داده است. «ضرورت‌های امنیتی» یکی از مهم‌ترین دلایل این تغییر رویکرد ذکر شده است. مشارکت زنان جاسوس در سیستم موساد تا جایی افزایش‌یافته که دیوید بارنیا، رئیس این نهاد، اخیراً از مشارکت «بسیار چشمگیر» این زنان در عملیات‌هایی در کشور‌های غرب آسیا پرده برداشته است.

مزیت‌های زنان در جاسوسی

«در محیطی پر از تهدید، زنان به‌عنوان افراد کم‌خطر تلقی می‌شوند. این یک مزیت بزرگ است»؛ این نظر یکی از رؤسای سابق موساد است که در روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت منتشر شده است. به گفته مسئولان اسرائیلی، زنان ویژگی‌هایی دارند که موجب می‌شود در عملیات‌های جاسوسی موفق‌تر عمل کنند.

تامیر پاردو، رئیس سابق موساد، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی تأکید کرده که مأموران زن دارای خصوصیاتی هستند که موجب برتری آنها در کار‌های «مخفیانه» می‌شود. او افزوده که «توانایی زنان در انجام چند وظیفه با یکدیگر و سرکوب غرور» باعث می‌شود تا این قشر شرایط بهتری برای رسیدن به اهداف خود داشته باشند.

پاردو همچنین معتقد است که «برخلاف کلیشه‌ها، توانایی‌های زنان در درک محیط، خوانش موقعیت‌ها و آگاهی فضایی از مردان برتر است.» این مقام سابق موساد تأکید کرده که «زنان مسئول برخی از بزرگ‌ترین عملیات‌های این سازمان هستند.»

مأمور سابق سیا، میشل ریگبی اسد، برتری جاسوسان زن را این‌گونه توضیح می‌دهد: «در سیا، زنان باهوش با استفاده از فرضیات نادرست دشمن و بهره‌گیری از عنصر غافلگیری به برتری دست می‌یابند. این تقریباً مثل بازی پوکر است؛ وقتی یک جنایتکار، تروریست یا شریک تجاری بالقوه انتظار ندارد که یک زن هم‌تراز او باشد، شما — زن — همه کارت‌ها را در دست دارید.»

فریبندگی دیگر تنها سلاح نیست

در طول سال‌ها، جاذبه‌های زنانه به‌عنوان عاملی مهم در موفقیت زنان جاسوس ذکر می‌شد، اما حالا در مورد نیرو‌های موساد شرایط متفاوت است. یک مأمور سابق موساد در مصاحبه با رسانه‌های اسرائیلی در این مورد گفته است: «در مورد ما، زیبایی در واقع در این است که افراد نامحسوسی هستیم و می‌توانیم در محیط اطرافمان محو شویم.»

گرچه برخی زنان موساد از فریبندگی‌ها و جاذبه‌های زنانه خود برای فریب افراد استفاده می‌کنند، اما این تنها سلاح آنها نیست. آنچه این جاسوسان را برجسته می‌کند، توانایی بالای آنها در دستکاری روان‌شناختی پیچیده و مهارت‌های حرفه‌ای است. این زنان برای انجام مأموریت‌های خود در دوره‌های مختلفی شرکت می‌کنند.

سیندی، مُردخای را به رُم کشاند

مردخای وانونو، تکنسین هسته‌ای اسرائیلی، یکی از قربانیان زنان فریبنده موساد بود. او که در سال ۱۹۸۶ جزئیات برنامه هسته‌ای اسرائیل را از طریق مطبوعات بریتانیا فاش کرده بود، با اغوای یکی از همین زنان از لندن به رم آمد و در آنجا توسط اسرائیل دستگیر شد. نام این زن شریل بنتوو با نام مستعار «سیندی» بود.

سیندی یک مأمور آموزش‌دیده موساد بود که خود را به‌عنوان یک گردشگر آمریکایی معرفی کرد و رابطه‌ای به ظاهر عاشقانه با وانونو برقرار کرد. این عملیات نه با تکیه صرف بر جاذبه‌های زنانه، بلکه با «دستکاری روانی» به موفقیت دست یافت. کارشناسان تأکید کرده‌اند که آنچه جاسوسان زن موساد را برجسته می‌کند، نه تنها زیبایی‌های زنانه، بلکه مهارت‌های آنها در دستکاری روانی افراد است.

ترور علی حسن سلامه به دست یک زن

اریکا چمبرز، معروف به مأمور «پنه‌لوپه»، مدت‌ها در پوشش امدادگر و نقاش آماتور فعالیت می‌کرد. او به بهانه نقاشی روی بالکن خود، موقعیت نظارتی بسیار عالی برای خود ایجاد کرده بود.

وقتی لحظه موعود فرا رسید، او با خونسردی یک چاشنی از راه دور را از بالکن خود فعال کرد و یکی از مهم‌ترین مهره‌های سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) به نام علی حسن سلامه را با ۱۰۰ کیلوگرم مواد منفجره کُشت.

زن بودن او باعث شد تا هیچ‌کس به او مشکوک نشود و در نتیجه چمبرز توانست برای مدتی نامحسوس به فعالیت خود ادامه دهد.

سلامه یکی از نزدیک‌ترین افراد به یاسر عرفات بود. موساد بار‌ها به جان او سوءقصد کرده بود، اما هر بار ناکام مانده بود تا اینکه چمبرز این هدف را برای موساد محقق کرد.

سلامه هنگام عبور از کنار چند اتومبیل بر اثر انفجار یکی از آنها جان باخت. این مواد منفجره در صندوق عقب یک خودرو جاسازی شده بودند.

زنان در سطوح بالای موساد

علیزا ماگن، که از سال ۱۹۵۸ تا ۱۹۹۹ به‌عنوان مأمور موساد فعالیت می‌کرد، اولین و تنها زنی بود که به‌عنوان معاون مدیر موساد فعالیت کرد و سقف شیشه‌ای را در یکی از مخفی‌ترین و (در آن زمان) مردسالارترین نهاد‌های جهان شکست.

ماگن در طول چهار دهه فعالیت خود در صد‌ها عملیات مخفیانه شرکت کرد. تحول نقش زنان در موساد در دهه‌های اخیر به‌طور چشمگیری شتاب گرفته است. در سال ۲۰۲۲، این سازمان به یک نقطه عطف تاریخی دست یافت؛ به طوری که دو زن به‌طور هم‌زمان به بالاترین مناصب عملیاتی منصوب شدند. یکی از این زنان با کد عملیاتی «A»، اولین زنی بود که به ریاست اداره اطلاعات (معادل رئیس اطلاعات نظامی) رسید. از سوی دیگر، فردی دیگر موسوم به «K» به‌عنوان رئیس بخش ایران — یکی از حیاتی‌ترین واحد‌های عملیاتی موساد — منصوب شد.

جاسوسان زن موساد علیه ایران

برخی رسانه‌های صهیونیستی، از جمله جروزالم پست، ادعا‌هایی را در مورد نقش جاسوسان زن اسرائیلی در عملیات‌ها علیه ایران در جنگ ۱۲ روزه و پیش از آن مطرح کرده‌اند.