به گزارش مجله خبری نگار،خوابآلودگی بعد از غذا خوردن یک پدیده طبیعی است که در پزشکی به آن اثر دینامیکی خاص غذا میگویند. بدن در حال بازسازی و صرف انرژی برای هضم است، بنابراین خوابآلودگی خفیف به مدت ۱-۲ ساعت بعد از ناهار یا شام طبیعی تلقی میشود. با این حال، شرایطی وجود دارد که چنین واکنشی از بدن به مصرف غذا باید یک علامت هشدار دهنده باشد. ورا سرژینا، متخصص پزشکی در شرکت پزشکی LabQuest، در این مورد به ایزوستیا گفت.
او توضیح داد: «کمی خوابآلودگی بعد از غذا خوردن یک وضعیت طبیعی است که با تولید اندورفین همراه است، به خصوص اگر غذا دلپذیر و مورد علاقه باشد. با یک رژیم غذایی متعادل، این وضعیت حدود یک ساعت و نیم طول میکشد و خلق و خو بهبود مییابد. این بدان معناست که بدن سازگار شده و روند هضم طبیعی است.»
به گفته پزشک، اگر بعد از خوردن غذا احساس نشاط یا سرخوشی خفیفی ندارید و میل به خواب مداوم است، باید احتیاط کنید. باید به رژیم غذایی خود توجه کنید و متابولیسم کربوهیدرات خود را بررسی کنید. حتی پس از خوردن غذاهای پروتئینی یا ناهار غنی از کربوهیدرات، سطح قند خون شما افزایش مییابد. به طور معمول، نباید از ۷.۸ میلیمول در لیتر تجاوز کند. در افرادی که اختلالات متابولیسم کربوهیدرات مانند مقاومت به انسولین دارند، سطح گلوکز ناشتا ممکن است بالاتر باشد، اما پس از خوردن غذا، به حالت عادی برمیگردد.
این متخصص خاطرنشان کرد: در دیابت، سطح گلوکز پس از غذا خوردن به طور قابل توجهی افزایش مییابد. اغلب افراد متوجه این تغییرات نمیشوند، به خصوص اگر سبک زندگی غیرفعالی داشته باشند و فرصت خوابیدن پس از غذا خوردن را داشته باشند. خوابآلودگی در چنین شرایطی ممکن است طبیعی به نظر برسد، اما با گذشت سالها، نادیده گرفتن این علامت منجر به پیشرفت دیابت و عوارض ناشی از آن به شکل اختلال در بینایی، عملکرد کلیه، سیستم عصبی با خطر ابتلا به بیماریهای تهدیدکننده زندگی مانند کتواسیدوز و کما میشود.
سرژینا خاطرنشان کرد: «یکی دیگر از دلایل خوابآلودگی، کمبود آنزیمها در دستگاه گوارش و لوزالمعده است. اگر غذا در معده باقی بماند و به دلیل آتروفی غشای مخاطی در برابر التهاب مزمن، به خوبی هضم نشود، بدن برای هضم غذا به انرژی بیشتری نیاز دارد. این اتفاق با گاستریت آتروفیک یا پانکراتیت مزمن رخ میدهد. آزمایش خون برای گاستروپانل و آنزیمها، و همچنین سونوگرافی حفره شکمی یا EGDS به شناسایی این بیماری کمک میکند. بیماریهای مزمن اغلب خود را به صورت خوابآلودگی نشان میدهند.»
کمبود انرژی در بدن نیز در کمکاری تیروئید مشاهده میشود که اغلب با خستگی بعد از غذا خوردن همراه است. در چنین مواردی، بررسی هورمونهای تیروئید حداقل سالی یک بار ارزشش را دارد.
پزشک توضیح داد که خوابآلودگی ممکن است با عدم تحمل غذایی مرتبط باشد. سیستم ایمنی بدن با تولید آنتیبادیهای محافظ، به طور جداگانه به برخی از محصولات واکنش نشان میدهد و آنها را بیگانه میداند. پس از مصرف این محصولات، بدن دچار واکنش ایمنی خنثیسازی با این آنتیبادیها میشود که با هزینههای اضافی انرژی همراه است، بنابراین میل به خواب وجود دارد. ارتباط بین محصول و خوابآلودگی همیشه آشکار نیست: واکنش ممکن است با تأخیر، گاهی اوقات پس از چند ساعت، ظاهر شود. عدم تحمل را فقط میتوان با آزمایش خون برای آنتیبادیها تشخیص داد.
غذاهای دیرهضم - غذاهای چرب، شیرینیهایی که چربی و کربوهیدرات را با هم ترکیب میکنند، فست فود، نان سفید - اغلب باعث خوابآلودگی میشوند. به عنوان مثال، گندم تولید موادی شبیه مورفین را افزایش میدهد که بدن را آرام میکند. حتی تونیکها یا نوشیدنیهای شیرین ابتدا انرژی زیادی میدهند و سپس قدرت را کاهش میدهند.
سرژینا خلاصه کرد: «خوابیدن بعد از غذا خوردن مضر نیست، به خصوص اگر بدن کمبود انرژی داشته باشد. یک چرت کوتاه ۲۰ دقیقهای بعد از ناهار مفید است. اما اگر خوابآلودگی بعد از هر وعده غذایی عود میکند، و نه فقط بعد از یک وعده غذایی مفصل، ارزش بررسی متابولیسم کربوهیدرات را دارد. موذی بودن دیابت در تأثیر نامحسوس آن بر بسیاری از اندامهای داخلی، از جمله غده تیروئید، نهفته است و خستگی مزمن بعد از غذا خوردن علامتی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.»
در ۱۰ آگوست، ملیسا موروز-پلانلز، متخصص تغذیه و متخصص آکادمی تغذیه و رژیم غذایی، در مورد چگونگی تأثیر غذا خوردن در اواخر شب بر متابولیسم و افزایش وزن صحبت کرد. به گفته وی، اگر ما در اواخر شب غذا بخوریم، سیستم گوارش ما به اندازه روز کارآمد نیست و این میتواند منجر به تجمع چربی و حتی مشکلات وزنی در درازمدت شود.
منبع: iz