اجلاس اکو فرصتی مغتنم برای گفتگو و کاهش تنش در منطقه

به گزارش مجله خبری نگار،عبدالرحیم گواهی درباره برگزاری پانزدهمین اجلاس سران اکو و نتایج این اجلاس برای پیشبرد اهداف با توجه به شرایط منطقه‌ای گفت: اوضاع منطقه و جهان از زمان تاسیس اکو خیلی فرق کرده است. یک روزی این سازمان و سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان بازوی آمریکا در منطقه بودند، اما اکنون این سه کشور چیزی به اسم اشتراک کامل در دوستی با آمریکا ندارند، ایران که مطلقا ارتباطی نداشته و حتی خصومت هم دارد.

وی تصریح کرد: دو کشور دیگر یعنی ترکیه و پاکستان نیز به نحوی رویکردهایشان متفاوت است. از مسائل سوریه در نظر بگیرید تا عرب‌هایی که خیلی از آن‌ها با ما دوستی ندارند و همچنین نزدیکی غیر قابل انکار پاکستان با طالبان و... همه این‌ها باعث شده که به طور کلی شرایط فرق داشته باشد.

این دیپلمات پیشین کشورمان همچنین بیان کرد: در مورد اجلاس سران اکو نیز به نظر می‌رسد بستر سیاسی فراهم نیست، درواقع آنجایی که بستر سیاسی فراهم است تبعات اقتصادی و تجاری نیز وجود دارد. به نظر میرسد اکنون خروجی خاصی دیده نشود برای مثال ما می‌خواهیم با ترکیه یا پاکستان در چارچوب اکو روابط برقرار کنیم، اما آن‌ها سیاست خودشان را دارند، کشور‌های استقلال یافته روسیه نیز همین طور هستند.

دبیرکل اسبق اکو در ادامه خاطر نشان کرد: در هر حال اگر همه سران کشور‌های عضو در سطح روسای جمهور شرکت کنند و نخست وزیر و معاون اول نفرستند فرصت خوبی است تا بتوانند در مورد مسائل دو جانبه نیز رایزنی و گفتگو کنند، مثلا رئیس کشورمان در مدت برگزاری اجلاس فرصت پیدا می‌کند تا با علی اف رئیس جمهور آذربایجان نیز درباره مسائل به وجود آمده گفتگو کند.

گواهی خاطر نشان کرد: بنابراین اجلاس سران اکو فرصت خوبی است که به بهانه آن کشور‌های بزرگ منطقه گردهم آمده و رایزنی کنند، در واقع اصل اجلاس را در جهت اهداف اکو آن قدر مهم نمی‌دانم که جلسات جانبی نشست در راستای کم کردن تنش بین اعضا اکو می‌تواند موثر و مفید باشد.

وی درباره این که چرا تاکنون اکو نتوانسته جایگاه و دستاورد‌های قابل قبولی در سطح جهان داشته باشد، گفت: حجم روابط اقتصادی خودمان با کشوری مثل ترکیه یا آذربایجان را با حجم روابط امارات و آمریکا مقایسه کنید. چرا باید حجم روابط ما با ترکیه با این همه امکاناتی که داریم در این سطح باشد یک کالا از ایران به ترکیه رفته بعد از آنجا با تغییر اسم به کشور دیگری ارسال می‌شود در حالی که باید تفاهم منطقی وجود داشته باشد.

دبیر کل اسبق اکو در ادامه ابراز عقیده کرد: این‌ها قطب بندی‌هایی است که وجود دارد. خیلی از کشور‌ها مستقیم و غیر مستقیم قطب آمریکا هستند، ایران کشور مذهبی و با ایدئولوژی خود می‌باشد و آن‌ها ایران قوی با ایدئولوژی اش را نمی‌خواهند.

این دیپلمات پیشین کشورمان همچنین اظهار داشت: بنده در یک دوره دبیرکل اکو بودم واقعیت این است که ترک‌ها و پاکستانی‌ها نمی‌گذاشتند فعالیت‌ها منطقی انجام شود، معتقدم ما باید کلان اندیشی کنیم. اکو یکی از جا‌هایی است که کلان اندیشی می‌خواهد، باید در این رویکرد جدی باشیم، در منطقه‌ای قرار داریم که همسایگان خواه ناخواه رویکردی به غرب دارند و هنوز غربی‌ها و در رأس آن‌ها آمریکا در تصمیمات حساس حضور دارند، تعاملات هند با آمریکا را ببینید.

گواهی تصریح کرد: با این شرایط قدرت مانور ما کم می‌شود، آمار ما با همسایگان دور دست و همچنین برخی از همسایه‌ها با آمریکا نشان می‌دهد مشکل کار جای دیگری است، باید در تصمیمات مان بازنگری و تعدیل کنیم. دو کشور ویتنام و کامبوج را ببینید، سنگین‌ترین جنگ‌ها را با آمریکا داشتند و گوش به حرفش نمی‌دهند، اما ده‌ها میلیارد دلار اجناس این دو کشور به اروپا می‌رود.

دبیرکل سابق اکو در پایان خاطر نشان کرد: اگر بخواهیم اکو را فعال کنیم و سیاست خارجی و تجارت خارجی مان را رونق دهیم باید به نوع رفتار اعتدال گرایانه برسیم. مگر در دوره ریاست جمهوری احمدی یا روحانی نمی‌خواستیم این کار‌ها را انجام دهیم، اکنون که آمار مقابل چشم مان است طی ۱۶ سال چه کار کردیم؟ البته تا حدودی در دوره آقای خاتمی و مرحوم هاشمی رفسنجانی شرایط بهتر بود، ولی تا وقتی سیاست‌ها بر مبنای نگاه سخت ایدئولوژیک باشد جایگاه مان خیلی رونق پیدا نمی‌کند، با تغییر رویکرد‌ها رونق و توسعه به وجود می‌آید و سرمایه گذاری‌ها افزایش پیدا می‌کند.