چرا نباید گوش‌پاک‌کن را داخل گوش فرو ببرید؟ خطراتی که باید بدانید!

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، جرم گوش ماده‌ای طبیعی است که از ترشحات غدد موجود در مجرای گوش و سلول‌های پوستی تشکیل می‌شود. برخلاف تصور رایج، وجود این ماده به معنای کثیف بودن گوش نیست؛ بلکه جرم گوش به دام انداختن گردوغبار و ذرات خارجی کمک می‌کند و با خاصیت محافظتی خود، از پوست حساس مجرای گوش در برابر خشکی و تحریک محافظت می‌کند.

در حالت طبیعی، حرکت فک هنگام صحبت کردن و جویدن و روند پوسته‌ریزی پوست، به خروج تدریجی جرم از مجرای گوش کمک می‌کند. به همین دلیل، بیشتر افراد برای حفظ بهداشت گوش به پاک‌سازی داخل مجرا نیاز ندارند.

گوش‌پاک‌کن چگونه به گوش آسیب می‌زند؟

هنگامی که گوش‌پاک‌کن وارد مجرای گوش می‌شود، ممکن است به‌جای خارج کردن جرم، آن را به بخش‌های عمیق‌تر براند. تجمع این ماده می‌تواند به انسداد مجرا و بروز علائمی مانند احساس گرفتگی، کاهش شنوایی، وزوز گوش یا سرگیجه منجر شود.

از سوی دیگر، پوست مجرای گوش بسیار حساس است و تماس مکرر با گوش‌پاک‌کن می‌تواند باعث خراشیدگی و التهاب شود. این آسیب‌ها در برخی شرایط زمینه را برای عفونت مجرای گوش فراهم می‌کنند.

فرو بردن عمیق گوش‌پاک‌کن یا حرکت ناگهانی آن نیز ممکن است به پرده گوش آسیب برساند؛ آسیبی که در موارد شدید می‌تواند با درد، کاهش شنوایی یا ترشح از گوش همراه باشد.

آیا جرم گوش باید کاملاً پاک شود؟

خیر. جرم گوش در مقادیر طبیعی بخشی از سازوکار دفاعی بدن است و نیازی به خارج کردن کامل آن وجود ندارد.

پاک‌سازی جرم گوش زمانی ضرورت پیدا می‌کند که تجمع آن موجب علائم شود یا پزشک تشخیص دهد که برای معاینه یا درمان باید مجرا پاک‌سازی شود. در این شرایط، روش مناسب به وضعیت پرده گوش، سابقه بیماری و شرایط فرد بستگی دارد.

روش صحیح تمیز کردن گوش چیست؟

برای رعایت بهداشت گوش، می‌توان نکات زیر را در نظر گرفت:

بخش بیرونی گوش را با یک دستمال نرم و مرطوب تمیز کنید.

از فرو بردن گوش‌پاک‌کن، سنجاق، کلید یا اجسام دیگر در مجرای گوش خودداری کنید.

در صورت احساس گرفتگی، از وارد کردن فشار یا تلاش مکرر برای خارج کردن جرم بپرهیزید.

اگر از سمعک استفاده می‌کنید، دستورالعمل تمیز کردن دستگاه را رعایت کنید و در صورت تجمع جرم با متخصص مشورت کنید.

در صورت سابقه سوراخ بودن پرده گوش، جراحی گوش یا وجود لوله تهویه، بدون نظر پزشک از قطره‌ها یا روش‌های شست‌وشوی گوش استفاده نکنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

احساس مداوم گرفتگی گوش، کاهش شنوایی، درد، ترشح یا وزوز جدید می‌تواند نیازمند معاینه باشد. همچنین کاهش ناگهانی شنوایی باید فوراً ارزیابی پزشکی شود و نباید آن را صرفاً به تجمع جرم نسبت داد.

پزشک در صورت نیاز می‌تواند جرم گوش را با ابزار مناسب و به روشی ایمن خارج کند.

جمع‌بندی

جرم گوش بخشی طبیعی از سیستم محافظتی گوش است و پاک کردن مکرر داخل مجرا ضرورتی ندارد. خودداری از استفاده عمیق از گوش‌پاک‌کن و مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم، راهکار‌هایی ساده برای کاهش خطر آسیب به مجرای گوش و حفظ سلامت شنوایی هستند.