یادداشت|تنش‌های کشاورزی در بادرود؛ از تنش‌های شدید گرمایی تا وجود آفات

به گزارش مجله خبری نگار،در سال‌های اخیر، کشاورزی منطقه بادرود در شمال استان اصفهان تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقلیمی و زیستی با مشکلات جدی مواجه شده است و کشاورزی در این منطقه را با دغدغه‌هایی رو به رو کرده است.

افزایش نوسانات دمایی، وقوع تنش‌های گرمایی شدید در تابستان، سرمای‌های دیررس بهاره، وزش باد‌های شدید و کاهش محسوس منابع آب‌های زیرزمینی، شرایط پایداری تولید در باغات و مزارع منطقه را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار داده است.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که علاوه بر تنش‌های اقلیمی، بخش قابل توجهی از خاک‌های منطقه به نماتد‌های زیان‌آور به‌ویژه نماتد گره‌ریشه آلوده شده‌اند که این مسئله موجب تضعیف سیستم ریشه، اختلال در جذب عناصر غذایی و افزایش حساسیت درختان به تنش‌های محیطی شده است.

در کنار این مشکل، حضور آفات خاکزی نظیر کرم سفید ریشه نیز در بسیاری از باغات منطقه بادرود در شمال استان اصفهان مشاهده می‌شود که با تخریب ریشه‌ها، روند زوال درختان را تشدید می‌کند و همین موضوع باعث بروز خسارات می‌شود.

از سوی دیگر، فشار آفات در باغات منطقه نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته است به نحوی که آفات مهمی همچون کرم گلوگاه انار، مگس یا پروانه مدیترانه‌ای میوه و همچنین پروانه سرکه، در سال‌های اخیر به‌صورت گسترده در منطقه مشاهده شده است.

وجود برخی آفات در محصولات کشاورزی منطقه بادرود موجب خسارات قابل توجه و در بسیاری موارد غیرقابل جبران به باغات وارد کرده‌اند و این آفات به‌ویژه در شرایط افزایش دما و طولانی شدن فصل گرم، با سرعت بیشتری تکثیر یافته و مدیریت آنها را دشوارتر کرده‌اند.

در چنین شرایطی، ارزیابی‌های فنی نشان می‌دهد که کشت بسیاری از درختان میوه در منطقه با ریسک بالا همراه است و در حال حاضر تنها درختانی مانند انار و انگور تا حدودی با شرایط اقلیمی منطقه سازگاری بیشتری نشان داده‌اند، هرچند همین محصولات نیز تحت فشار آفات و تنش‌های محیطی قرار دارند.

در مورد محصول پسته نیز در منطقه بادرود در شمال استان اصفهان با توجه به وضعیت فعلی منابع آب، شوری خاک، آلودگی‌های نماتدی و هزینه‌های بالای نگهداری، هنوز نمی‌توان با قطعیت درباره توسعه آن اظهار نظر کرد.

در واقع بسیاری از کشاورزان منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که توسعه باغات پسته در سال‌های گذشته تصمیمی پرریسک بوده و طی چند سال اخیر حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هکتار از باغات پسته منطقه از چرخه تولید خارج شده و درختان آنها حذف شده‌اند.

با توجه به شرایط موجود، به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت منطقی‌ترین راهکار برای کشاورزان منطقه حرکت به سمت کشت محصولات زراعی زودبازده باشد؛ محصولاتی نظیر گندم، جو، سورگوم، ذرت علوفه‌ای، یونجه و برخی علوفه‌های سریع‌الرشد علاوه بر سازگاری بیشتر با شرایط اقلیمی منطقه، می‌توانند نیاز دامداران را نیز تأمین کرده و وابستگی به خوراک دام صنعتی را کاهش دهند.

در بخش گلخانه‌ای نیز اگرچه به دلیل استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده خاک مانند متام‌سدیم فشار اولیه برخی بیماری‌ها و آفات خاکزی کاهش می‌یابد، اما مدیریت پایدار این سیستم‌ها همچنان نیازمند توجه جدی به اصلاح خاک، مدیریت تغذیه و کنترل زیستی عوامل بیماری‌زا است.

بیشتر بخوانید

اجرای الگوی کشت باغی در ۲۴۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی خراسان رضوی

با توجه به روند تشدید تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی و افزایش فشار آفات و بیماری‌ها، بازنگری در الگوی کشت منطقه بادرود و حرکت به سمت سیستم‌های تولید سازگار با اقلیم خشک، امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد.