رویترز: نفت آذربایجان هنوز هم از طریق ترکیه به اسرائیل می‌رود

به گزارش مجله خبری نگار،  گزارش‌های دریافتی از داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد که برخلاف ادعا‌های رسمی دولت ترکیه مبنی بر توقف کامل تجارت با رژیم اسرائیل روابط دو طرف در زمینه مبادلات نفت کماکان ادامه دارد.

داده‌های مؤسسه ردیابی کشتی‌های تجاری «کپلر» نشان می‌دهد که واردات نفت رژیم اسرائیل از مبدأ جمهوری آذربایجان و از طریق بندر «جیهان» ترکیه در سال ۲۰۲۵ به بالاترین میزان خود در سه سال اخیر رسیده است.

طبق این گزارش، واردات نفت خام رژیم اسرائیل از بندر جیهان ترکیه در سال ۲۰۲۵ با ۳۱ درصد افزایش نسبت به سال قبل به ۹۴ هزار بشکه در روز رسیده است. این رقم بالاترین میزان واردات از سال ۲۰۲۲ تاکنون است و جایگاه جمهوری آذربایجان را به عنوان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده انرژی اسرائیل (با سهم ۴۶.۴ درصدی) تثبیت کرده است. روسیه با سهم ۲۸ درصدی در رتبه دوم قرار دارد.

تناقض در آمار‌های رسمی و واقعیت‌های میدانی

دولت ترکیه از ژوئن ۲۰۲۴ و در اعتراض به جنگ غزه، رسماً هرگونه تجارت با رژیم اسرائیل را ممنوع اعلام کرد. آمار‌های رسمی گمرک ترکیه نیز میزان تجارت با این رژیم را «صفر» نشان می‌دهند.

با این حال، گزارش‌های تحلیلی حاکی از آن است که این تجارت از طریق مسیر‌های غیررسمی و با استفاده از روش‌های پنهان‌کارانه ادامه دارند.

خاموش کردن ردیاب‌ها

تحلیلگران مؤسسات «کپلر» و «وورتکسا» (Vortexa) فاش کردند که نفت‌کش‌هایی که از بندر جیهان بارگیری می‌کنند، پس از خروج از بندر، سیستم‌های شناسایی خودکار (AIS) خود را خاموش کرده و مقصدی در نزدیکی مصر یا قبرس را اعلام می‌کنند، اما در نهایت محموله خود را در بنادر اسرائیل (مانند اشکلون) تخلیه می‌کنند.

خبرگزاری رویترز در گزارشی روز پنجشنبه نوشته بود نفت‌کش «والفوگلیا» در اوایل ژانویه ۲۰۲۵ حدود ۶۸۰ هزار بشکه نفت خام سبک آذربایجان را در اسرائیل تخلیه کرد. همچنین نفت‌کش «کیمولوس» در ۳۱ دسامبر بارگیری کرده و پس از ۵ روز خاموش کردن ردیاب، محموله خود را در بندر اشکلون اسرائیل تحویل داده است.

واکنش‌های رسمی

وزارت انرژی ترکیه در پاسخ به سوال خبرگزاری رویترز در خصوص این گزارش به بیانیه‌های قبلی خود استناد کرده و مدعی شده که شرکت دولتی خط لوله ترکیه (بوتاش) در فروش نفت آذربایجان دخالتی ندارد و ترکیه کنترلی بر مقصد نهایی نفتی که از خط لوله باکو-تفلیس-جیهان پمپاژ می‌شود، ندارد.

از سوی دیگر، وزارت انرژی اسرائیل از اظهارنظر درباره منابع واردات نفت خود خودداری کرده، اما پیش‌تر تأکید کرده بود که ترکیه با برقراری ممنوعیت تجاری، توافق‌نامه‌های بین‌المللی را نادیده گرفته است.

رویترز نوشته فشار افکار عمومی و ملاحظات سیاسی باعث شده که برخی از شرکای سنتی اسرائیل به کلی از نقشه تأمین انرژی این رژیم حذف شوند. برزیل و کشور‌های حوزه کنگو (جمهوری دموکراتیک کنگو و جمهوری کنگو) که در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰ درصد نیاز نفتی اسرائیل را تأمین می‌کردند، اکنون صادرات خود را به صفر رسانده‌اند.