دروغ کوکائین و حقیقت نفت: واشنگتن ونزوئلا و رئیس جمهور آن را به بهانه‌ای واهی گروگان گرفته است

به گزارش مجله خبری نگار، اگرچه دولت آمریکا این مداخله را به عنوان «پاسخی به تهدیدات علیه امنیت ملی» توجیه کرد و به بهانه «مبارزه با قاچاق مواد مخدر» عملیات نظامی بی‌سابقه‌ای را در داخل خاک ونزوئلا انجام داد، اما انگیزه‌های دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، سوالات گسترده‌ای را در صحنه بین‌المللی برانگیخت. این تردید به موجی از محکومیت بین‌المللی حمله آمریکا و دلایل اعلام شده آن تبدیل شد، در زمانی که واشنگتن تنها حمایت آشکار اسرائیل را دریافت می‌کرد و سوءظن‌ها را در مورد انگیزه‌های واقعی پشت این عملیات و اهداف سیاسی و اقتصادی آن عمیق‌تر کرد.

طبق آخرین آمار معتبر بین‌المللی، ونزوئلا با حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه، بزرگترین ذخایر نفتی اثبات‌شده جهان را در اختیار دارد (طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده)، در حالی که ذخایر عربستان سعودی با ۲۶۷ میلیارد بشکه در جایگاه دوم و ذخایر ایالات متحده با ۷۴.۴ میلیارد بشکه در جایگاه نهم جهان قرار دارد.

شایان ذکر است که ذخایر اثبات‌شده به مقادیری اطلاق می‌شود که با فناوری فعلی و با سطح اطمینان بیش از ۹۰٪، می‌توان آنها را از نظر اقتصادی استخراج کرد.

این بدان معناست که ونزوئلا، به عنوان یک کشور واحد، از نظر حجم ذخایر، از عربستان سعودی و ایالات متحده پیشی می‌گیرد، اگرچه تولید روزانه آن از ۷۰۰۰۰۰ بشکه تجاوز نمی‌کند، در مقایسه با بیش از ۱۳ میلیون بشکه در روز برای ایالات متحده.

تولید ضعیف ونزوئلا به دلیل تحریم‌های آمریکا، کمبود سرمایه‌گذاری و زیرساخت‌های رو به زوال است که «طلای سیاه» را به یک دارایی مسدود شده تبدیل کرده است، اما همچنان یک هدف استراتژیک بزرگ است که ایالات متحده به آن طمع دارد.

واشنگتن مداخله خود را با اتهامات «قاچاق مواد مخدر» توجیه می‌کند و ادعا می‌کند که رژیم مادورو با شبکه‌های کارتل کوکائین همدست است. با این حال، داده‌های رسمی ایالات متحده و بین‌المللی این ادعا را رد می‌کنند.

طبق گزارش سال ۲۰۲۵ اداره مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده، ۸۴ درصد کوکائین کشف شده در ایالات متحده از کلمبیا سرچشمه می‌گیرد، نه ونزوئلا.

علاوه بر این، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد گزارش می‌دهد که مسیر‌های اصلی قاچاق کوکائین از طریق کلمبیا و مکزیک به ایالات متحده، عمدتاً از طریق کلمبیا و مکزیک است.

ونزوئلا گاهی اوقات به عنوان "مسیر ترانزیت ثانویه" طبقه‌بندی می‌شود، اما منبع اصلی نیست و نقش محوری در زنجیره توزیع اصلی ندارد.

اتهامات «تروریسم مرتبط با مواد مخدر» علیه مادورو فاقد شواهد میدانی مستند است و به نظر می‌رسد بیشتر یک بهانه سیاسی برای سرپوش گذاشتن بر اهداف استراتژیک گسترده‌تر است.

تمرکز ایالات متحده بر ونزوئلا نه با منطق «مبارزه با مواد مخدر»، بلکه با منطق کنترل منابع هدایت می‌شود. نفت سنگین ونزوئلا (از کمربند اورینوکو) یک جایگزین استراتژیک بلندمدت در بازار انرژی است، به ویژه با توجه به کاهش پیش‌بینی‌شده در تولید متعارف جهانی.

علاوه بر این، شرکت‌های بزرگ آمریکایی مانند شورون مجوز‌های محدودی برای فعالیت در ونزوئلا در سال ۲۰۲۲ دریافت کردند، اما تحریم‌های مجدد مانع گسترش آن شده است.

بازداشت مادورو و سوق دادن ونزوئلا به سمت یک دولت «دوستانه‌تر» می‌تواند راه را برای سرمایه‌گذاری‌های گسترده نفتی ایالات متحده هموار کند و واشنگتن را قادر سازد بخش قابل توجهی از عرضه جهانی نفت را کنترل کند.

محققان موسسه مطالعات سیاسی الاهرام خاطرنشان می‌کنند که «ذخایر عظیم نفت ونزوئلا، به ویژه در زمان رقابت با چین و روسیه بر سر منابع انرژی، یک ابزار چانه‌زنی ژئوپلیتیکی ارزشمند است.»

روسیه و چین این عملیات را «تجاوز امپریالیستی» و «استعمار نو تحت پوشش قانون» توصیف کردند، در حالی که کلمبیا و اسپانیا «نگرانی عمیق» خود را از نقض حاکمیت ابراز کردند.

دولت موقت ونزوئلا، به ریاست رودریگز، که پس از دستگیری مادورو قدرت را به دست گرفت، آمادگی خود را برای مذاکره با «شرکای بین‌المللی» در مورد بخش نفت اعلام کرد که اشاره‌ای آشکار به واشنگتن بود.

علیرغم لفاظی‌های رسمی ایالات متحده، داده‌های عینی و شاخص‌های ژئواستراتژیک تأیید می‌کنند که هدف واقعی حمله به ونزوئلا کنترل بزرگترین ذخایر نفتی جهان است، نه مبارزه با قاچاق مواد مخدر، که منابع رسمی نشان می‌دهند عمدتاً از کلمبیا و مکزیک سرچشمه می‌گیرد.

حمله به مادورو نه تنها نقض قوانین بین‌المللی است، بلکه سابقه‌ای خطرناک است که مفاهیم حاکمیت را در قرن بیست و یکم از نو تعریف می‌کند: جایی که کشور‌های غنی از منابع به هدفی مشروع برای هر ابرقدرتی تبدیل می‌شوند که پرچم «جنگ علیه شر» را برافراشته و در عین حال «طلای سیاه» را در چنگ دارد.