روی اعصاب اروپا

به گزارش مجله خبری نگار، دونالد ترامپ پس از تحلیف و رسیدن به کاخ سفید نیز از صحبت‌های پیشین خود درباره بزرگ‌تر کردن آمریکا از نظر جغرافیایی دست نکشید و برای چندمین بار در هفته‌های گذشته در سخنان خود به الحاق گرینلند به خاک آمریکا اشاره کرد. دونالد ترامپ در سخنرانی روز شنبه خود در همین زمینه به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم آن را به دست خواهیم آورد». وی سپس افزود: «۵۷ هزار ساکن این جزیره می‌خواهند با ما باشند». البته این سخنان ترامپ درباره الحاق و تصرف گرینلند مربوط به دوره جدید ریاست‌جمهوری وی نمی‌شود و پیش از این نیز سابقه داشته است. وی سال ۲۰۱۹ در دولت نخست خود نیز کنترل آمریکا بر گرینلند را یک «ضرورت مطلق» برای امنیت بین‌الملل دانسته بود. تکرار این دست ادعا‌ها در حالی است که مته فردریکسن، نخست‌وزیر دانمارک در تماس تلفنی هفته گذشته با رئیس‌جمهوری آمریکا تاکید کرد که «گرینلند فروشی نیست». ترامپ روز شنبه در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران افزود: «من واقعا نمی‌دانم دانمارک چه ادعایی نسبت به آن [گرینلند]دارد، اما اگر آنها اجازه ندهند چنین اتفاقی بیفتد، این یک اقدام بسیار غیردوستانه خواهد بود، زیرا برای حفاظت از دنیای آزاد است. فکر می‌کنم گرینلند را به دست خواهیم آورد، زیرا به آزادی جهان مربوط می‌شود. آمریکا هیچ دلیلی برای این کار ندارد غیر از اینکه تنها ما هستیم که می‌توانیم آزادی را فراهم کنیم. آنها نمی‌توانند».

پیش از این «موته اگده» نخست‌وزیر قلمرو خودمختار گرینلند نیز با تاکید بر اینکه این منطقه فروشی نیست، از ابراز تمایل خود برای همکاری نزدیک‌تر با ایالات‌متحده در زمینه دفاعی و معادن خبر داده بود. از سوی دیگر وی پیش از روی کار آمدن ترامپ تمایل خود را برای برگزاری همه‌پرسی استقلال این جزیره بزرگ اروپایی اعلام کرده بود و اخیرا نیز با فرزند ارشد ترامپ در این جزیره دیدار کرد؛ دیداری که به صورت رسمی تایید نشده است، اما گمانه‌زنی‌ها درباره آغاز مذاکرات دولت ترامپ با دولت خودمختار گرینلند را درباره الحاق آن به ایالات متحده آمریکا افزایش داده است. روزنامه فایننشال‌تایمز نیز در گزارشی از تماس تلفنی ۴۵ دقیقه‌ای فردریکسن، نخست‌وزیر دانمارک با دونالد ترامپ خبر داد و آن را به نقل از یک مقام اروپایی ناشناس، «وحشتناک» توصیف کرد. یک منبع آمریکایی نیز با تایید گفت‌وگوی تلفنی پرتنش ۲ طرف، تمایل ترامپ برای تصاحب گرینلند را «جدی و به طور بالقوه بسیار خطرناک» دانست. گرینلند اهمیت استراتژیک زیادی برای آمریکا دارد و محل استقرار یک مرکز فضایی بزرگ متعلق به ایالات متحده است. در سال‌های اخیر علاقه به منابع طبیعی گرینلند از جمله استخراج مواد معدنی کمیاب، اورانیوم و آهن در آن افزایش یافته است. این جزیره اگرچه به صورت خودمختار اداره می‌شود، اما همچنان بخشی از پادشاهی دانمارک است. از سوی دیگر این جزیره میزبان نیرو‌های ناتو و نیرو‌های نظامی آمریکا است و همین مساله می‌تواند به محل نزاع جدی دولت‌های اروپایی با آمریکا و همچنین استقرار بیشتر نظامی آمریکا در این شبه‌قاره استراتژیک منجر شود؛ استقراری که در صورت موافقت دولت محلی این جزیره با توجه به وضعیت دولت دانمارک و قدرت اندک آن در برابر ایالات متحده آمریکا مانع چندانی بر سر راه ندارد؛ مساله‌ای که منجر به ایجاد وحشت و نارضایتی برای مردم دانمارک شده است. کشور دانمارک به عنوان یکی از اعضای قدیمی ناتو و از متحدان آمریکا در برابر تهاجم روسیه به اوکراین اکنون با چالش جدی روبه‌رو شده است؛ چالشی که به اهداف سیاست خارجی دونالد ترامپ مربوط است. رئیس‌جمهور جدید آمریکا با شعار «اول آمریکا» به مقابله با اتحادیه اروپایی روی آورده است؛ وضعیتی که در شرایط فعلی جنگ اوکراین و قطع گاز روسیه به چالشی جدی برای اروپایی‌ها تبدیل خواهد شد و آنها را با هزینه‌های سنگین امنیتی و اقتصادی روبه‌رو خواهد کرد. سیاست ماجراجویانه ترامپ در بزرگ‌تر کردن جغرافیای آمریکا تنها به گرینلند محدود نیست و دولت آمریکا به دنبال الحاق مناطق استراتژیک بیشتری در قاره آمریکا به خاک این کشور است، از جمله الحاق کانادا به عنوان کشوری که تحت نظارت بریتانیا قرار دارد و همچنین الحاق کانال پاناما که آبراهه استراتژیکی برای مبادلات تجاری به حساب می‌آید. سیاست الحاق مناطق بیشتر به آمریکا را می‌توان استراتژی جدید دولت ترامپ برای حل بحران ناترازی تجاری این کشور و رکود صنایع دانست. دولت آمریکا طی چند دهه گذشته دچار فرسایش اقتصادی شدیدی شده است و به موازات آن هزینه‌های خارجی این کشور در قالب بسته‌های کمکی نظامی، اقتصادی و درمانی به شکل چشمگیری افزایش یافته است؛ مساله‌ای که منجر به رکود صنایع در این کشور به دلیل پیدا شدن رقبای صنعتی و تجاری در اروپا و آسیا شده است. به همین دلیل نیز ترامپ با راه‌اندازی جنگ تعرفه‌ای، دست گذاشتن روی تمامیت ارضی کشور‌های دوست و کاهش کمک‌های خارجی، به دنبال احیای آمریکای بزرگ است؛ سیاستی که در نهایت منجر به تضعیف اروپا و ایجاد تفرقه بین کشور‌های اروپایی و آمریکا خواهد شد. از سوی دیگر حمایت شخصیت‌هایی مانند ایلان ماسک از اقدامات ترامپ و انتشار تصاویر و ادعا‌های تحریک‌آمیزی همچون تبدیل نام آبراهه بین فرانسه و انگلیس به آبراهه جرج واشنگتن یا دخالت در سیاست کشور‌هایی همچون آلمان و انگلیس با حمایت مالی و سیاسی از احزاب اپوزیسیون این کشورها، منجر به ایجاد نگرانی بیشتر در کشور‌های اروپایی و تعمیق شکاف بین اروپا و آمریکا شده است. دخالت‌هایی که از کنترل خارج شده و منجر به هرج و مرج در فضای سیاسی اروپایی‌ها شده است؛ هرج و مرجی که در انتخابات پیش روی آلمان بیشترین تاثیر را گذاشته است. اخیرا ماسک در کنگره حزب آلترناتیو برای آلمان گفت: «به خیابان‌ها بروید، با مردم صحبت کنید، آنها را متقاعد کنید رای دهند. تغییر لازم است. باید انجام شود. این انتخابات بسیار مهم است، بسیار مهم است. درباره آن ساده صحبت نکنید. من فکر می‌کنم آینده تمدن ممکن است به این انتخابات بستگی داشته باشد؛ بنابراین وقتی چیزی آنقدر مهم است، باید بگویید خب! باید هر کاری که می‌توانید انجام دهید تا مردم را متقاعد کنید که به AFD رای دهند». ایلان مایک ماسک همچنین در سخنانی بحث‌برانگیز گفت: «بچه‌ها نباید بابت گناهان والدین‌شان احساس گناه کنند، چه رسد به گناهان پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های‌شان. تمرکز بیش از حد روی گناهان گذشته وجود دارد و ما باید از آن گذر کنیم».

صحبت‌های ماسک مربوط به دوران نازی‌ها و شرم آلمان‌ها از جنایات فاشیست‌ها در این دوران است. این سخنان پس از سلام هیتلری وی در مراسم تحلیف ترامپ بسیار بحث‌برانگیز شده و واکنش مقامات آلمانی را در پی داشته است.

صدراعظم آلمان نیز در واکنش به اقدام مداخله‌جویانه ماسک، در مصاحبه‌ای با یک مجله ضمن آنکه حملات ایلان ماسک، مشاور دونالد ترامپ به خود را «پریشان‌گویی» توصیف کرد، تأکید کرد که آلمان «یک دموکراسی باثبات است، ماسک هر چه می‌خواهد بگوید». وی، اما حمایت او از حزب راست افراطی در آلمان را مساله‌ای بزرگ‌تر خواند.