فعالیت‌های زمین‌شناسی و اکتشافی کشور نیازمند اعتبارات پایدار و قابل اتکا است

به گزارش مجله خبری نگار از سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، «رضا جدیدی» از رشد ۱۰ درصدی اعتبارات هزینه‌ای و کاهش محسوس اعتبارات طرح‌های عمرانی این سازمان در لایحه بودجه ۱۴۰۲ خبر داد و افزود: این میزان رشد با توجه به اجرای تعهدات و برنامه‌های محول شده، گره‌گشای اجرای طرح‌های زمین‌شناسی و اکتشافی کشور با حضور یک‌هزار متخصص و کارشناس، نخواهد بود و انتظارات جامعه معدنی کشور را در حوزه اکتشاف ذخایر جدید معدنی و تولید اطلاعات پایه زمین‌شناسی و اکتشافی برآورده نخواهد کرد.

وی در خصوص اعتبارات سال جاری این سازمان، گفت: سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور عهده‌دار وظایف حاکمیتی در حوزه تهیه اطلاعات پایه زمین‌شناسی و اکتشافی کشور است و برای اجرایی کردن این مسوولیت و تولید اطلاعات پایه، وجود منابع پایدار و قابل اتکا، حیاتی و ضروری است.

این مسوول ادامه‌داد: از نظر منابع مالی تعریف شده نیز باید گفت، سقف ابلاغ اعتبارات هزینه‌ای سازمان در سال جاری (۱۴۰۱) بنا بر تناسب ماه‌های سپری شده، تخصیص به موقع داشته است که فقط در حوزه پرداخت کارکنان و هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر صرف شده است.

جدیدی با بیان اینکه در قانون بودجه سال ۱۴۰۱ اعتبارات طرح‌های عمرانی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ۷۵ میلیارد تومان بوده است، اضافه‌کرد: از آنجایی که این اعتبارات به دلیل ماهیت اجتناب‌ناپذیر و پرداخت حقوق کارشناسان سازمان اختصاص می‌یابد، این نوع اعتبارات نیز به‌موقع پرداخت شده و تا حد زیادی صرف انجام فعالیت‌های صحرایی شده است.

وی خاطرنشان‌کرد: سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور برای راهبرد و پیشرفت کار‌ها به‌ویژه در حوزه اجرای طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشافی که اجرای آن از سال گذشته آغاز شده است، نیاز به منابع مالی متناسب با ظرفیت‌ها و نیاز‌های خود دارد که این منابع مالی از محل حقوق دولتی معادن تامین می‌شود.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمین‌شناسی کشور تاکید کرد: اجرای طرح تحول، در قالب توافق‌نامه سه‌جانبه حوزه معدن با حضور سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، ایمیدرو و معاونت معادن و فرآوری مواد تصمیم‌گیری می‌شود و در این راستا از ابتدای سال جاری منابعی که در این زمینه بر اساس این توافق‌نامه سه جانبه، پیش‌بینی شده حدود یک‌هزار میلیارد تومان بود که تاکنون و با گذشت ۱۱ ماه هیچ تخصیصی انجام نشده است؛ از این رو ما از منابع ملی اندک خود سعی کرده‌ایم طرح را پیش ببریم و ایجاد تعهد کنیم که در ماه‌های اخیر نیز پیشرفت مورد انتظار برنامه‌ای نیز محقق نشده است.

وی با بیان اینکه این میزان اعتبارات متناسب با نیاز‌ها و ظرفیت‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی نیست، یادآور شد: از آنجایی که تخصیص منابع حقوق دولتی منوط به واریز درآمد حقوق دولتی است، رایزنی‌های مرتب با سازمان برنامه و بودجه، منابع قابل اتکا و پایداری برای انجام فعالیت‌های حاکمیتی برای سازمان زمین‌شناسی محسوب نمی‌شود و منابع حقوق دولتی معمولا گره‌گشای فعالیت‌های زمین‌شناسی و اکتشافی کشور نیست.

جدیدی به بیان وضعیت بودجه این سازمان در لایجه بودجه ۱۴۰۲ پرداخت و گفت: در این لایحه اعتبارات هزینه‌ای سازمان رشد ۱۰ درصدی داشته و از ۱۱۹ میلیارد تومان به حدود ۱۳۰ میلیارد تومان افزایش داشته است که با توجه به ماهیت پرداخت‌های اجتناب‌ناپذیر، این میزان اعتبارات برای سال آینده، رشد کافی برای فعالیت‌های سازمان ندارد.

وی افزود: این میزان رشد موجب خواهد شد که سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی با وجود حدود هزار نفر نیروی متخصص و موضوعات نگهداشت آنها، با یکسری موانع و تنگنا‌ها مواجه شود؛ چون ساختار بودجه‌ای قابل قبولی نداریم.

این مسوول در خصوص اعتبار طرح‌های عمرانی این سازمان نیز گفت: در لایحه بودجه سال آینده ۷۴.۵ میلیارد تومان پیش‌بینی شده است که یک روند کاهشی شدید نسبت به سال ۱۴۰۰ مشاهده می‌شود. بودجه عمرانی سازمان در سال ۱۴۰۰ حدود ۲۹۳ میلیارد تومان بود که این میزان در سال ۱۴۰۱ به ۷۵ درصد این مبلغ کاهش یافت و سال ۱۴۰۲ کاهش مجدد داشته است. در واقع این بودجه‌های طرح‌های عمرانی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی نسبت به سال ۱۴۰۰ حدود ۷۵ درصد کاهش داشته است.

به گفته مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، فناوری اطلاعات و بودجه سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، بودجه عمرانی این سازمان از ۲۹۳ میلیارد تومان به رقم ۷۴.۵ میلیارد تومان کاهش داشته است.

جدیدی، با تاکید بر اینکه اتکای این سازمان به بودجه حقوق دولتی بسیار زیاد است، گفت: با توجه به تخصیص دیرهنگام و نامناسب، در روند فعالیت‌های سازمان به‌ویژه در روند پیشرفت طرح تحول زمین شناسی و اکتشافی که نیازمند تخصیص منابع به موقع و هدفمند است، چالش‌هایی ایجاد می‌شود.

وی به طرح‌های جدید این سازمان اشاره کرد و بیان‌داشت: مهمترین برنامه‌ای که سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی از مهرماه سال ۱۴۰۰ با شروع به کار دولت سیزدهم پیشنهاد داد، برنامه طرح تحول زمین شناسی و اکتشاف ذخایر معدنی بوده است. در سال گذشته با تولید ۶۰ عنوان ورقه نقشه در خراسان جنوبی به مساحت ۱۵‌هزار کیلومتر مربع، مقرر شد که هر استان و در هر برشی که طرح تحولی در آن اجرا می‌شود، ۱۲ ماه بعد، دستاورد‌ها و نتایج طرح را منتشر و ارائه کنیم.

جدیدی خاطرنشان‌کرد: این فرآیند با توجه به اینکه حاصل اجرای برنامه‌های افزایش بازدهی و بهبود سازوکار‌ها است، به یک سوم تقلیل یافته است؛ به این معنی که زمان اجرای فرآیند تولید داده در سازمان زمین شناسی از ۳۶ ماه به ۱۲ ماه رسیده و لازمه آن، پشتیبانی هدفمند در قالب رفع نیاز‌های مالی و منابع انسانی مرتبط با طرح تحول است.

وی اضافه کرد: در سال جاری نیز با وجود نقصان‌های بسیار زیاد و مشکلاتی که در زمینه پشتیبانی منابع داشتیم، توانستیم پروژه‌های طرح تحول را در استان‌های "کردستان"، "آذربایجان غربی" و از ابتدای آذرماه جاری در استان "قم"، "مرکزی" و "اصفهان" اجرایی کنیم.

این مسوول سازمان زمین شناسی اظهار داشت: در زمینه اجرای پروژه‌های ژئوفیزیک هوایی نیز با وجود عدم تخصیص اعتبارات حقوق دولتی که اتکای ما در حوزه هزینه‌کردی به این اعتبارات زیاد است، توانستیم آن را در منطقه "دیواندره" استان کردستان و منطقه "بردسکن" استان خراسان رضوی اجرایی کنیم.

جدیدی خاطرنشان‌کرد: روند اجرای طرح‌های ژئوفیزیک هوایی به دلیل روند نامناسب تخصیص منابع، کند است؛ ولی در حال اجرا است و امیدواریم با پشتیبانی به موقع و مناسب، روند اجرای این پروژه‌ها به وضعیت عادی بازگردد و بتوانیم به تعهدات خودمان در فرآیند ۱۲ ماهه، برسیم.

وی تصریح‌کرد: با اجرای دقیق طرح تحول زمین‌شناسی و اکتشافی در کشور، شاهد کشف ذخایرمعدنی جدید، تولید اطلاعات پایه به‌روز و دقیق زمین‌شناسی و اکتشافی که منجر به اجرای دقیق پروژه‌های عمرانی، زیرساختی و معدنی کشور و در نهایت کاهش ریسک سرمایه‌گذاری بخش خصوصی می‌شود، خواهیم بود.