تبصره ماده ۱۰۰؛ مسیر هوشمند شناسایی فرار مالیاتی مشاغل خاص

به گزارش مجله خبری نگار، در حوزه مالیاتی هوشمندسازی یک دگرگونی بنیادین در نحوه حکمرانی اقتصادی است. با اتصال کسب‌وکار‌ها به سامانه‌های الکترونیکی و ثبت لحظه‌ای تراکنش‌ها، امکان پنهان‌کاری درآمد‌ها به شدت کاهش می‌یابد و پایه‌های مالیاتی گسترده‌تر می‌شود. این امر نه تنها به تحقق عدالت مالیاتی کمک می‌کند، بلکه با شفاف‌سازی جریان گردش پول، از فعالیت‌های سوداگرانه و غیرمولد نیز جلوگیری به عمل می‌آورد.

استفاده از ظرفیت تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم و توسعه سازوکار‌های هوشمند مالیات‌ستانی، زمینه را برای کاهش وابستگی به روند‌های دستی و ممیزمحور و حرکت به سمت نظام مالیاتی داده‌محور و شفاف فراهم می‌کند. در این رویکرد، به‌جای صرف بخش قابل‌توجهی از توان کارشناسی مأموران مالیاتی برای رسیدگی به پرونده‌های متعدد و کم‌ریسک، امکان تمرکز تخصصی بر مشاغل خاص و پرونده‌هایی که احتمال فرار مالیاتی در آنها بیشتر است، فراهم می‌شود.

به این ترتیب، با استفاده از اطلاعات مالی و اقتصادی و تحلیل هوشمند داده‌ها، شناسایی درآمد‌های اظهارنشده و بررسی مغایرت میان درآمد واقعی و مالیات پرداختی هدفمندتر خواهد شد. این تحول علاوه بر کاهش هزینه‌های اداری و محدود کردن زمینه‌های اعمال سلیقه، می‌تواند کیفیت حکمرانی مالیاتی را ارتقا دهد و ظرفیت سازمان امور مالیاتی را برای مقابله مؤثرتر با فرار مالیاتی افزایش دهد.

شناسایی فرار مالیاتی در میان گروه‌های پردرآمد و مشاغل خاص، از جمله پزشکان، نمونه‌ای از اهمیت نظارت هدفمند در تحقق عدالت مالیاتی است. بر اساس آمار مطرح‌شده، فرار مالیاتی ۳۶۰۰ پزشک شناسایی و وصول مالیات مرتبط با آن پیگیری شده است؛ اقدامی که ضرورت استفاده از داده‌های دقیق و سازوکار‌های نظارتی مؤثر را برجسته می‌کند.

هنگامی که نظام مالیاتی بتواند درآمد واقعی افراد و کسب‌وکار‌ها را با دقت بیشتری شناسایی کند، از یک‌سو فشار غیرضروری بر مؤدیان قانون‌مدار کاهش می‌یابد و از سوی دیگر، امکان گریز از پرداخت مالیات برای افرادی که درآمد خود را به‌درستی اظهار نمی‌کنند، محدودتر می‌شود. در نهایت، پیوند هوشمندسازی با تمرکز تخصصی بر پرونده‌های پرریسک می‌تواند به توزیع عادلانه‌تر بار مالیاتی، افزایش اعتماد عمومی و تقویت شفافیت در نظام اقتصادی کشور منجر شود.

با کامران غضنفری نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی به گفت‌و‌گو پرداختیم که در ادامه خواهید خواند. غضنفری با اشاره به اجرای تبصره ماده ۱۰۰ مبتنی بر اختیار قانونی اعطا شده به سازمان امور مالیاتی برای محاسبه برخط مالیات مشاغلی که در سال کمتر از ۷۲ میلیارد تومان فروش دارند؛ خاطرنشان کرد: تبصره ماده ۱۰۰ به معنی هوشمندسازی نظام مالیاتی و انجام امور به صورت سیستمی است. این امر در تسریع امور کمک زیادی می‌کند. شفاف‌سازی سیستم مالیات‌گیری نیز بر اثر استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ رخ می‌دهد. اینها اثرات خوبی در وضعیت اقتصادی کشور دارد.

وی درباره بررسی سیستمی ۱۷۶ هزار فعال اقتصادی در میادین میوه و تره‌بار ذیل مغایرت الگوی فعالیت و تراکنش‌ها با عنوان شغلی‌شان تصریح کرد: تبصره ماده ۱۰۰ سازوکاری در راستای هوشمندسازی نظام مالیاتی کشور است که تاکنون توانسته ثمرات خوبی به دنبال داشته باشد. استفاده از این سازوکار به افزایش عدالت در مالیات‌ستانی می‌انجامد که اعتماد عمومی را نسبت به روند‌های مالیاتی کشور بالا می‌برد.

غضنفری در خصوص شناسایی حدود ۳,۶۰۰ پزشک متخصص که ثبت اطلاعات خلاف واقع به عنوان پزشک عمومی داشته‌اند و به فعالیت تخصصی می‌پرداخته‌اند نیز خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های تبصره ماده ۱۰۰ و هوشمندسازی نظام مالیاتی کشور همین است که جلوی فرار مالیاتی گرفته می‌شود. این به معنای افزایش عدالت مالیاتی است.

وی ادامه داد: استفاده از سازوکار تبصره ماده ۱۰۰ برای مالیات‌ستانی به معنی از بین بردن روند‌های دستی و ممیزمحور است. به این ترتیب، ماموران مالیاتی به صورت تخصصی بر پرونده مالیاتی مشاغل خاص تمرکز خواهند کرد و فرار مالیاتی را شناسایی خواهند کرد که این رویکرد به معنای بالا بردن کیفیت روند‌های حکمرانی کشور است و موجب شناسایی فرار مالیاتی مشاغل خاص خواهد شد کما اینکه فرار مالیاتی ۳۶۰۰ پزشک نیز گرفته شد که مستقیما منجر به تقویت عدالت در اخذ مالیات خواهد شد.