کدام سونا بیشتر به درد شما می‌خورد؟ راهنمای انتخاب بین ۳ نوع محبوب

به گزارش مجله خبری نگار، سونا برای بسیاری از افراد بیشتر از آنکه یک روش درمانی باشد، فرصتی برای استراحت، گرما گرفتن و فاصله گرفتن از شلوغی روزمره است. با این حال، سونا‌ها شکل‌های متفاوتی دارند و تفاوت میان سونای خشک، اتاق بخار و سونای مادون‌قرمز فقط در میزان گرما نیست.

نوع گرما، رطوبت و میزان تحمل فرد می‌تواند تجربه هرکدام را متفاوت کند. شواهد موجود نیز نشان می‌دهد استفاده کوتاه و متعادل از سونا ممکن است با برخی آثار مفید همراه باشد، اما نباید آن را جایگزین ورزش، درمان پزشکی یا راهی قطعی برای پیشگیری و درمان بیماری‌ها دانست.

سونای خشک، گرمای زیاد و رطوبت کم

سونای خشک همان نوعی است که بیشتر افراد با شنیدن واژه «سونا» تصور می‌کنند. در این فضا هوا بسیار گرم، اما رطوبت نسبتا پایین است. گرمای زیاد باعث می‌شود بدن شروع به تعریق کند و ضربان قلب نیز افزایش پیدا کند.

در چنین محیطی ممکن است فرد بعد از چند دقیقه احساس گرمای شدید و سپس تعریق داشته باشد. برای بسیاری از افراد، همین گرما و آرامش پس از آن بخشی از جذابیت سوناست. البته تحمل افراد یکسان نیست و کسی که گرمای زیاد برایش آزار دهنده است، ممکن است در سونای خشک احساس راحتی نکند.

نکته مهم این است که عدد دما به‌تنهایی معیار مناسبی برای مقایسه همه سونا‌ها نیست. طراحی دستگاه، رطوبت، مدت حضور و وضعیت جسمی فرد نیز در تجربه گرما نقش دارند؛ بنابراین بهتر است اعداد درج‌شده در جدول‌های عمومی را به‌عنوان یک محدوده تقریبی و نه یک دستور ثابت برای همه دید.

اتاق بخار و گرمای مرطوب

در اتاق بخار، تفاوت اصلی با سونای خشک وجود رطوبت بسیار بالاست. به همین دلیل ممکن است دمای آن از سونای خشک پایین‌تر باشد، اما گرما همچنان برای بدن محسوس و گاهی سنگین باشد. بعضی افراد هوای مرطوب را برایشان خوشایندتر می‌دانند و برخی دیگر به دلیل احساس سنگینی هوا ترجیح می‌دهند مدت زیادی در آن نمانند؛ بنابراین انتخاب میان سونای خشک و بخار تا حد زیادی به راحتی فرد بستگی دارد.

نباید تصور کرد که، چون دمای اتاق بخار پایین‌تر است، پس الزاما گزینه‌ای سبک‌تر یا بی‌خطرتر برای همه محسوب می‌شود. گرما و رطوبت هر دو می‌توانند فشار بیشتری بر بدن وارد کنند و تعریق نیز باعث از دست رفتن مایعات می‌شود.

سونای مادون قرمز چه تفاوتی دارد؟

در سونای مادون قرمز، روش تولید گرما با سونای معمولی متفاوت است. در سونای خشک ابتدا هوا گرم می‌شود و بدن در معرض این هوای گرم قرار می‌گیرد، اما در سونای مادون قرمز از نور مادون قرمز برای ایجاد گرما در بدن استفاده می‌شود. به همین دلیل این نوع سونا معمولا در دمای پایین‌تری نسبت به سونای سنتی کار می‌کند.

این ویژگی ممکن است برای فردی که گرمای بسیار شدید سونای خشک را تحمل نمی‌کند، جذاب باشد. اما پایین‌تر بودن دما به معنای آن نیست که سونای مادون قرمز برای همه افراد یا همه شرایط مناسب است.

درباره فواید اختصاصی سونای مادون قرمز نیز باید محتاط بود. برخی مطالعات نتایج امیدوارکننده‌ای درباره کاربرد‌های مختلف سونا بررسی کرده‌اند، اما منابع پزشکی معتبر تاکید می‌کنند برای اثبات بسیاری از این ادعا‌ها هنوز به پژوهش‌های بزرگ‌تر و دقیق‌تر نیاز است.

سونا چه اتفاقی را در بدن رقم می‌زند؟

وقتی بدن در معرض گرمای زیاد قرار می‌گیرد، واکنش‌هایی مانند افزایش تعریق و افزایش ضربان قلب رخ می‌دهد. رگ‌های خونی نیز برای کمک به دفع گرما بازتر می‌شوند. این واکنش‌ها یکی از دلایلی است که بعضی افراد پس از سونا احساس گرمی، سبکی یا آرامش می‌کنند؛ بنابراین اگر کسی بعد از یک روز کاری احساس خستگی دارد، ممکن است سونا را راهی برای استراحت و آرامش بداند، اما این تجربه شخصی را نباید با یک نتیجه پزشکی قطعی یکی دانست.

آیا سونا به گردش خون کمک می‌کند؟

گرما باعث گشاد شدن رگ‌های خونی می‌شود و این تغییر می‌تواند جریان خون را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال این موضوع به معنای آن نیست که سونا می‌تواند جایگزین پیاده‌روی، ورزش یا درمان بیماری‌های قلبی و عروقی شود. اگر فردی بیماری قلبی دارد یا درباره فشار خون خود نگرانی دارد، بهتر است پیش از استفاده منظم از سونا با پزشک خود مشورت کند.

آیا سونا برای کاهش استرس و گرفتگی عضلات مفید است؟

یکی از دلایلی که مردم به سونا علاقه دارند، احساس آرامشی است که پس از نشستن در محیط گرم تجربه می‌کنند. گرما می‌تواند احساس آرامش ایجاد کند و برای برخی افراد به کاهش احساس تنش و خستگی کمک کند.

در مورد گرفتگی و خستگی عضلات نیز گرما ممکن است برای بعضی افراد خوشایند باشد. برای مثال فردی را تصور کنید که بعد از یک روز فعالیت بدنی یا کار طولانی، احساس خشکی و خستگی عضلات دارد. نشستن کوتاه مدت در محیط گرم ممکن است برای او آرامش بخش باشد. اما اگر درد عضلانی ناشی از آسیب، ضربه یا بیماری باشد، نباید سونا را درمان آن تلقی کرد. درد شدید، مداوم یا غیرمعمول نیازمند بررسی علت اصلی است.

آیا سونا باعث لاغری می‌شود؟

یکی از باور‌های رایج درباره سونا این است که تعریق زیاد باعث چربی‌سوزی بیشتر می‌شود. این برداشت دقیق نیست. وزن ممکن است بلافاصله پس از سونا به دلیل از دست دادن آب بدن کمتر شود، اما این کاهش وزن با کاهش چربی بدن یکسان نیست. منابع پزشکی نیز سونا را به‌عنوان روش کاهش وزن یا چربی‌سوزی توصیه نمی‌کنند و برای چنین ادعایی شواهد کافی وجود ندارد؛ بنابراین اگر هدف خانواده‌ای کاهش وزن و حفظ سلامت است، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم همچنان اهمیت اصلی را دارند و سونا نمی‌تواند جای آنها را بگیرد.

هنگام انتخاب سونا به چه چیزی توجه کنیم؟

انتخاب نوع سونا بهتر است بر اساس راحتی و شرایط فرد و نه تبلیغات مربوط به فواید خارق‌العاده هر نوع سونا انجام شود. اگر فرد گرمای شدید را دوست دارد و با آن مشکلی ندارد، سونای خشک ممکن است تجربه مطلوبی باشد. اگر هوای مرطوب را ترجیح می‌دهد، اتاق بخار گزینه دیگری است. سونای مادون‌قرمز نیز به دلیل دمای پایین‌تر محیط می‌تواند برای کسانی که گرمای سونای سنتی را سخت تحمل می‌کنند، جذاب باشد.

هیچ شواهد محکمی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن گفت یکی از این سه نوع برای همه افراد «بهترین» است. حتی منابع پزشکی نیز درباره تفاوت فواید انواع مختلف سونا با احتیاط صحبت می‌کنند.

آب خوردن را فراموش نکنید

یکی از نکات ساده، اما مهم توجه به آب بدن است. تعریق زیاد می‌تواند باعث از دست رفتن مایعات شود و کم‌آبی در برخی افراد با سرگیجه، ضعف یا تپش قلب همراه شود. به همین دلیل بهتر است فرد پیش از ورود به سونا و پس از خروج، به دریافت مایعات توجه داشته باشد. اگر هنگام حضور در سونا احساس سرگیجه، تهوع، ضعف یا ناخوشی پیدا کرد، نباید به تحمل کردن ادامه دهد و بهتر است از محیط گرم خارج شود. منابع پزشکی نیز بر خطر کم‌آبی و اهمیت توجه به علائم بدن تاکید دارند.

چه کسانی باید بیشتر احتیاط کنند؟

سونا برای همه افراد به یک اندازه مناسب نیست. افرادی که بیماری قلبی دارند، فشار خونشان کنترل نشده است یا دارو‌هایی مصرف می‌کنند که می‌تواند بر فشار خون و تعادل مایعات بدن اثر بگذارد، بهتر است پیش از استفاده منظم از سونا نظر پزشک را بپرسند. افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای نیز نباید صرفا به دلیل اینکه دیگران از سونا استفاده می‌کنند، همان برنامه را دنبال کنند. شرایط جسمی هر فرد متفاوت است و گرمای شدید می‌تواند برای برخی افراد فشار بیشتری ایجاد کند.

زنان باردار نیز باید احتیاط ویژه‌ای داشته باشند. برخی متخصصان زنان و زایمان توصیه می‌کنند در اوایل بارداری از سونا و جکوزی داغ پرهیز شود، زیرا افزایش دمای مرکزی بدن می‌تواند برای جنین خطر داشته باشد.

سونا برای خانواده، تفریحی آرام، اما با احتیاط

اگر اعضای یک خانواده قصد دارند از سونا استفاده کنند، بهتر است آن را یک فعالیت تفریحی و آرامش‌بخش و نه مسابقه تحمل گرما ببینند. ماندن طولانی‌تر در محیط گرم لزوما به معنای دریافت فایده بیشتر نیست. برای فردی که تازه سونا را امتحان می‌کند، شروع با زمان کوتاه و شدت گرمای قابل تحمل منطقی‌تر است.

در خانواده‌هایی که سالمند، کودک یا فرد مبتلا به بیماری زمینه‌ای دارند، بهتر است شرایط هر فرد جداگانه در نظر گرفته شود. همچنین کودکان نباید بدون نظارت بزرگسال در محیط‌های بسیار گرم رها شوند.

سونا را جایگزین درمان نکنیم

سونا ممکن است برای استراحت، احساس آرامش و تجربه گرما لذت‌بخش باشد و برخی پژوهش‌ها نیز درباره ارتباط استفاده منظم از سونا با بعضی شاخص‌های سلامت نتایج امیدوارکننده‌ای گزارش کرده‌اند. با این حال هنوز نمی‌توان بسیاری از ادعا‌های مربوط به پیشگیری یا درمان بیماری‌ها را قطعی دانست. پس اگر کسی فشار خون بالا، بیماری قلبی، درد مزمن یا هر بیماری دیگری دارد، نباید سونا را جایگزین دارو و توصیه پزشک کند. سونا می‌تواند بخشی از سبک زندگی یک فرد سالم باشد، اما قرار نیست نقش پزشک، دارو یا ورزش را بر عهده بگیرد.

در نهایت کدام سونا را انتخاب کنیم؟

سونای خشک، اتاق بخار و سونای مادون‌قرمز سه تجربه متفاوت از گرما هستند. سونای خشک با هوای بسیار گرم و رطوبت کمتر شناخته می‌شود، اتاق بخار محیطی گرم و بسیار مرطوب دارد و سونای مادون‌قرمز معمولا در دمای پایین‌تری نسبت به سونای سنتی کار می‌کند.

برای بیشتر افراد سالم، انتخاب می‌تواند بر اساس میزان تحمل گرما، علاقه شخصی و امکانات موجود باشد. مهمتر از نوع سونا، رعایت تعادل است. زمان کوتاه‌تر، توجه به وضعیت بدن، نوشیدن مایعات و پرهیز از استفاده در شرایطی که گرما برای فرد خطرناک است.

سونا قرار نیست هر بیماری را درمان کند یا جای فعالیت بدنی را بگیرد. اگر با نگاه واقع بینانه به آن نگاه کنیم، می‌تواند برای بسیاری از افراد فرصتی برای آرامش و استراحت باشد، به شرط آنکه لذت گرما با رعایت ایمنی همراه شود.