دانشمندان از تأثیر کافئین بر عمق خواب شبانه خبر داده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، کافئین می‌تواند عملکرد‌های ترمیمی خواب را بدون کوتاه کردن مدت زمان آن مختل کند: به گفته دانشمندان دانشگاه پزشکی وروتسواف، یک فرد می‌تواند هشت ساعت بخوابد، اما مغز به درستی بازیابی نمی‌شود. این موضوع در مجله Medical Xpress گزارش شده است.

کافئین یکی از پرمصرف‌ترین محرک‌های روانگردان در جهان است. مکانیسم اثر آن بر اساس مسدود کردن گیرنده‌های آدنوزین است که مسئول تجمع سیگنال خستگی هستند.

دانشمندان لهستانی اثرات کافئین را با استفاده از EEG - الکتروانسفالوگرافی، که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کند، بررسی کردند. برخلاف روش‌های استاندارد که فقط مدت خواب و تعداد بیدار شدن‌ها را ارزیابی می‌کنند، EEG به فرد اجازه می‌دهد کیفیت خواب را در سطح نوروفیزیولوژیکی اندازه‌گیری کند.

شاخص کلیدی، فعالیت موج آهسته است که مشخصه مرحله خواب عمیق است. این فعالیت مسئول بازیابی فیزیکی، بازیابی انرژی و عملکرد طبیعی مغز است - و همین فعالیت است که توسط کافئین کاهش می‌یابد، حتی اگر مدت کلی خواب طبیعی باقی بماند.

دوناتا کورپاس، استاد پرستاری در دانشگاه پزشکی وروتسواف، خاطرنشان کرد: «تجربه ذهنی خواب آرام همیشه با آنچه محققان در ثبت‌های نوروفیزیولوژیکی مشاهده می‌کنند، مطابقت ندارد. ممکن است فرد بدون مشکل خاصی به خواب برود و بیدار شدن از خواب را به خاطر نیاورد، در حالی که مغز ممکن است علائم کمتری از خواب عمیق نشان دهد.»

یکی از مسائل اصلی که توسط محققان شناسایی شده است، تفاوت‌های فردی گسترده در حساسیت به کافئین است. ژنتیک، میزان متابولیسم، سن، سطح استرس و خستگی انباشته شده، تعیین می‌کنند که قهوه چقدر بر یک فرد خاص تأثیر می‌گذارد.

با این حال، زمان مصرف فقط در شب مهم نیست. به گفته کورپاس، برای برخی افراد، کل مقدار کافئین مصرف شده در طول روز و اینکه آیا بدن زمان کافی برای پردازش آن تا شب را دارد یا خیر، مهم است.

محققان نسبت به یک چرخه معیوب هشدار می‌دهند. در حالی که کافئین عملکرد روزانه را بهبود می‌بخشد، اما ریکاوری شبانه را نیز مختل می‌کند و منجر به خستگی بیشتر و نیاز به تحریک بیشتر می‌شود.

این متخصص در پایان گفت: «کافئین نه ماده‌ی خوب است و نه بد. این ماده یک ترکیب فعال بیولوژیکی است که اثرات آن به دوز، زمان مصرف، سن، سبک زندگی، کیفیت خواب، سطح استرس و حساسیت فردی بستگی دارد.»

در ۱۳ می، ساینس دیلی گزارش داد که مصرف متعادل نوشیدنی‌های کافئین‌دار می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل در دوران پیری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. این مطالعه نشان داد که اثر محافظتی با مصرف دو تا سه فنجان قهوه در روز مشاهده می‌شود. دانشمندان پس از تجزیه و تحلیل داده‌های بیش از ۱۳۱۰۰۰ نفر از کارکنان مراقبت‌های بهداشتی ایالات متحده که به مدت ۴۳ سال تحت نظر بودند، به این نتیجه رسیدند.

منبع: iz