ضرورت گسترش ابزارهای بومی برای تقویت زبان فارسی در عصر هوش مصنوعی

امین رحمانی، استاد دانشگاه با اشاره به تحولات گسترده فناوری‌های نوین گفت: در عصر حاضر، اگر فارسی‌زبانان حضور مؤثری در فضای (رقمی) دیجیتال و زیست بوم هوش مصنوعی نداشته باشند، سهم زبان فارسی در تولید محتوا و تعاملات جهانی به‌تدریج کاهش می‌یابد.

به گزارش مجله خبری نگار/خبرگزاری صداوسیما،او با بیان اینکه جمعیت فارسی‌زبانان در فضای وب به بیش از ۱۰۰ میلیون نفر می‌رسد، افزود: زبان فارسی با پشتوانه‌ای از فرهنگ و ادبیات غنی، ظرفیت بالایی برای حضور در فناوری‌های نو دارد، اما بهره‌برداری از این ظرفیت نیازمند توسعه ابزار‌های فناورانه و سرمایه‌گذاری جدی در حوزه فناوری زبان است.

این استاد دانشگاه یکی از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه را کمبود داده‌های باکیفیت برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی دانست و توضیح داد: بسیاری از مدل‌های هوش مصنوعی با داده‌های عمومی موجود در وب آموزش دیده‌اند و از آنجا که داده‌های فارسی در فضای وب از کیفیت و استاندارد کافی برخوردار نبوده‌اند، این مدل‌ها در درک و تولید زبان فارسی نسبت به زبان‌هایی مانند انگلیسی عملکرد ضعیف‌تری دارند.

به گفته او، مشکلاتی مانند چندگانگی املایی، نبود استاندارد واحد در استفاده از نیم‌فاصله، اختلاط حروف عربی و فارسی و تفاوت میان زبان رسمی و محاوره‌ای از جمله مسائلی است که پردازش زبان فارسی را برای سامانه‌های هوش مصنوعی دشوار می‌کند.

این فعال حوزه فناوری زبان همچنین به تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر شکل نوشتار فارسی اشاره کرد و گفت: شیوه‌های نوشتاری جدید در فضای مجازی، مانند نوشتن ناقص یا تغییر شکل واژه‌ها، می‌تواند در بلندمدت بر ساختار نوشتاری زبان فارسی اثر بگذارد و چالش‌های بیشتری برای پردازش خودکار زبان ایجاد کند.

رحمانی با تأکید بر ضرورت توسعه مدل‌های بومی هوش مصنوعی افزود: مدل‌های جهانی گاه دچار سوگیری‌های فرهنگی هستند، بنابراین توسعه مدل‌های بومی می‌تواند به حفظ مرجعیت فرهنگی و زبانی فارسی کمک کند.

او راهکار‌هایی مانند ایجاد پیکره‌های استاندارد داده، همکاری میان دانشگاه‌ها و شرکت‌های فناوری، توسعه زیرساخت‌های پردازشی و سرمایه‌گذاری بلندمدت را از الزامات پیشرفت در این حوزه دانست و گفت: شکل‌گیری زیست‌بوم فناوری زبان فارسی بدون حمایت و سرمایه‌گذاری مستمر امکان‌پذیر نیست.

رحمانی در بخش دیگری از سخنان خود به برخی نمونه‌های داخلی اشاره کرد و گفت: در برخی شرکت‌های دانش‌بنیان ابزار‌هایی مانند ویرایشگر زبان فارسی، سامانه تبدیل گفتار به متن و نرم‌افزار‌های تایپ صوتی توسعه یافته است. با این حال، محدودیت داده‌های تخصصی باعث می‌شود عملکرد این ابزار‌ها در حوزه‌های تخصصی با چالش‌هایی مواجه باشد.

او در پایان به مشکلات زیرساختی نیز اشاره کرد و گفت: محدودیت‌های اینترنتی یکی از موانع جدی توسعه ابزار‌های مبتنی بر هوش مصنوعی است و می‌تواند روند پیشرفت شرکت‌های فعال در این حوزه را با دشواری مواجه کند.

لینک کپی شد

اشتراک‌ گذاری