افتیمون چیست؟ چه خواصی دارد؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، افتیمون نوعی گیاه دارویی است که به طور سنتی برای اهداف درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تحقیقات جدید نیز نشان داده‌اند که این گیاه ممکن است با تاثیر بر عملکرد مغز، کبد، پوست، اعصاب و دستگاه تناسلی برای بهبود اختلالات جسمی و روانی مفید باشد.

افتیمون چیست؟

افتیمون یک گیاه دارویی و کاملا انگلی است که به دلیل نداشتن فعالیت فتوسنتزی، مواد مغذی مورد نیاز خود را از سایر گیاهان تامین می‌کند. به عبارت دیگر، بذر این گیاه پس از جوانه زدن، ساقه زیرزمینی ایجاد می‌کند تا بتواند به ریشه گیاه میزبان متصل شده و از آن تغذیه کند.

افتیمون دارای گل‌های قرمز و ساقه‌های زرد، قرمز، بنفش و صورتی است. میوه این گیاه اندازه‌ای مشابه شاه‌دانه و رنگی زرد دارد. دانه‌های درون میوه نیز به رنگ قرمز مایل به زرد هستند.

گیاه افتیمون حاوی چه ترکیباتی است؟

افتیمون دارای ترکیبات شیمیایی متنوعی مثل ساپونین، تانن، گلیکوزید، استروئید، آلکالوئید، فلاونوئید، کوسکوتین و کوسکوتالین است. نکته قابل‌توجه این است که ترکیبات و در نتیجه خواص دارویی افتیمون ممکن است بسته به گیاه میزبان متفاوت باشد. برای مثال:

افتیمون رشدکرده روی گزنه: خاصیت مدر (ادرارآور) دارد و برای درمان آبریزش بینی توصیه می‌شود.

افتیمون رشدکرده روی آویشن: برای درمان راشیتیسم (نرمی استخوان)، بیماری طحال و مشکلات عصبی به‌کار می‌رود.

افتیمون رشدکرده روی کتان: خاصیت مدر دارد و به تقویت معده کمک می‌کند.

تفاوت افتیمون با گیاه کشوت

گیاه کشوت از نظر شکل و ظاهر شبیه افتیمون است، اما از نظر خواص درمانی و حتی عوارض، تفاوت‌های قابل‌توجهی میان آنها وجود دارد. در بعضی موارد، به دلیل شباهت ظاهری این ۲ گیاه، کشوت به اشتباه به جای افتیمون در بازار عرضه می‌شود. با این حال، تخم کشوت بزرگ‌تر از تخم افتیمون بوده و رنگ آن قرمز مایل به سفید است؛ در حالی که دانه‌های افتیمون قرمز مایل به زرد هستند. همین ویژگی کمک می‌کند هنگام خرید بتوان آنها را از یکدیگر تشخیص داد.

خواص افتیمون برای مغز

متخصصان طب سنتی معتقدند که افتیمون با طبیعت گرم و خشک خود قادر است سودا و بلغم را دفع کند. مصرف این گیاه، چه به تنهایی و چه در ترکیب با سایر گیاهان دارویی مانند اسطوخودوس، برای درمان اختلالات عصبی از جمله کابوس، جنون و سردرد توصیه می‌شود. بعضی از تحقیقات نیز به فواید آن در بهبود صرع و به تاخیر انداختن تشنج اشاره کرده‌اند.

آیا افتیمون می‌تواند به بهبود آلزایمر کمک کند؟

افتیمون بر عملکرد شناختی تاثیر مثبت دارد و در شرایط استرس مزمن به بهبود حافظه و یادگیری کمک می‌کند. با این حال، برای تایید اثرات آن بر بیماری آلزایمر به مطالعات بیشتری نیاز است.

آیا افتیمون برای پیشگیری از بیماری‌های مغزی موثر است؟

افتیمون با تکیه بر قدرت آنتی‌اکسیدانی خود، از سلول‌های عصبی در برابر آسیب‌های احتمالی محافظت می‌کند. با این حال، به تنهایی قادر به بهبود سلامت مغز و سیستم عصبی نیست. برای دستیابی به نتیجه مطلوب باید به تغذیه و برنامه ورزشی خود نیز توجه ویژه داشته باشید.

خواص افتیمون برای وسواس فکری

در طب سنتی ایران، وسواس فکری به غلبه مزاج سودا در بدن نسبت داده می‌شود. گیاه افتیمون که در این طب به عنوان یک داروی سودازدا شناخته می‌شود، در درمان وسواس فکری از کارایی بالایی برخوردار است.

فواید افتیمون برای مشکلات سلامت روان

افتیمون، به‌ویژه زمانی که با اسطوخودوس و آویشن ترکیب شود، برای درمان افسردگی مفید است. با این حال، توصیه می‌شود برای بهره‌مندی از خواص درمانی آن حتما با پزشک مشورت شود. چرا که مصرف بیش‌ازحد ممکن است علائم افسردگی را تشدید کند.

علاوه بر این، بعضی از تحقیقات نشان داده‌اند که افتیمون به واسطه خواص آنتی‌اکسیدانی خود، نقش محافظتی برای سلامت اعصاب ایفا می‌کند و می‌تواند علائم اختلالات شناختی را در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی بهبود بخشد.

آیا افتیمون تاثیر مثبتی بر کاهش اضطراب دارد؟

افتیمون به خاطر خواص آرام‌بخشی که دارد، جزء بهترین گیاهان دارویی برای تسکین اضطراب طبقه‌بندی می‌شود. این گیاه با کاهش سودا در بدن به ایجاد حس آرامش کمک می‌کند و به همین دلیل در طب سنتی برای رفع اندوه و بهبود روحیه استفاده می‌شود.

خواص افتیمون برای یبوست و بیماری‌های گوارشی

در حالی که بعضی از افراد از خواص گل محمدی برای درمان یبوست استفاده می‌کنند، سایرین ممکن است افتیمون را در این زمینه موثرتر بدانند. ترکیبات موجود در افتیمون با تحریک عضلات صاف دیواره روده، فعالیت و انقباضات آن را تقویت می‌کنند. این فرآیند به تخلیه بهتر روده یاری رسانده و موجب خروج سریع‌تر مواد زائد از بدن می‌شود.

علاوه بر این، افتیمون قادر است به بهبود فرآیند هضم، کاهش نفخ و درمان مشکلاتی مانند بواسیر و شقاق مقعد کمک کند. با این حال، مصرف بیش‌ازحد آن به بروز مشکلاتی نظیر معده‌درد، حالت تهوع و استفراغ منجر می‌شود.

فواید افتیمون برای کبد

افتیمون با پاکسازی و تصفیه خون به سلامت کبد کمک می‌کند و عملکرد آن را بهبود می‌بخشد. این گیاه در طب سنتی برای درمان یرقان و رفع انسداد عروق کبدی استفاده می‌شود. بعضی از تحقیقات نیز نشان داده‌اند که اثرات افتیمون مشابه سیلی‌مارین است؛ ترکیبی که اغلب برای درمان کبد چرب و آسیب‌های کبدی توصیه می‌شود.

خواص افتیمون برای استخوان‌ها و مفاصل

افتیمون برای ترمیم شکستگی استخوان، تسکین درد‌های ناشی از روماتیسم و کاهش کمردرد‌های مزمن کاربرد دارد. مزیت اصلی این گیاه نسبت به دارو‌های شیمیایی، ایمنی بالای آن است. در حالی که مصرف طولانی‌مدت دارو‌های شیمیایی ممکن است به بروز مشکلات گوارشی منجر شود؛ افتیمون بدون ایجاد این عوارض به کاهش درد و التهاب کمک می‌کند.

اگر می‌خواهید اثربخشی افتیمون را بهبود بخشید، آن را با روغن‌های گیاهی مثل روغن سیاه‌دانه ترکیب کنید.

اثرات افتیمون در پیشگیری از سرطان

افتیمون به دلیل وجود ترکیبات آنتی‌اکسیدانی زیاد، به عنوان یک گیاه ضد سرطان شناخته می‌شود. محققان با انجام مطالعات مختلف متوجه شده‌اند که این گیاه فعالیت سیتوتوکسیک دارد و از تکثیر سلول‌های سرطانی در رحم، سینه و روده بزرگ جلوگیری می‌کند.

خواص افتیمون برای رحم

از آنجایی که افتیمون ماهیت قاعده‌آور دارد، در طب سنتی برای تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS) استفاده می‌شود. اخیرا نیز بعضی از تحقیقات نشان داده‌اند که افتیمون خونریزی غیر طبیعی رحم را درمان می‌کند. همچنین اثرات ضد سرطانی دارد و جلوی تشکیل تومور‌های بدخیم را در رحم می‌گیرد.

خواص افتیمون برای کیست تخمدان

با توجه به طبع گرم و خشک افتیمون، این گیاه می‌تواند به درمان بیماری‌های تخمدان ناشی از سوءمزاج بلغم کمک کند. بسیاری از متخصصان طب سنتی، مصرف افتیمون را برای درمان کیست‌های بلغمی توصیه می‌کنند؛ هرچند برای تایید قطعی این اثرات، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

فواید افتیمون برای مشکلات جنسی مردان

در گذشته، در بعضی مناطق جهان، از گیاه افتیمون برای درمان ناتوانی جنسی مردان استفاده می‌شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که این گیاه با کاهش التهاب و گشاد کردن عروق به بهبود گردش خون و تنظیم هورمون‌های جنسی کمک می‌کند. در نتیجه، می‌تواند میل جنسی را افزایش دهد و جلوی انزال زودرس را بگیرد.

خواص افتیمون برای لاغری

حتما شنیده‌اید که کاهش وزن یکی از مهم‌ترین خواص چای سبز است. اما شاید ندانید که از افتیمون نیز می‌توان برای این منظور استفاده کرد. اگرچه شواهد علمی کمی در این خصوص وجود دارد، اما به نظر می‌رسد که فیبر موجود در افتیمون با تحریک حس سیری به کنترل وزن کمک می‌کند. علاوه بر این، تانن‌های این گیاه می‌توانند جذب چربی را در روده کاهش دهند و به افزایش متابولیسم کمک کنند.

افتیمون و بهبود خواب

بی‌خوابی اختلال شایعی است که می‌تواند کیفیت زندگی را به طور قابل‌توجهی تحت تاثیر قرار دهد. در طب سنتی، از دمنوش افتیمون در ترکیب با سایر گیاهان مثل اسطوخودوس برای درمان بی‌خوابی‌های مرتبط با غلبه سودا استفاده می‌شود. تحقیقات جدید نیز به بررسی پتانسیل این گیاه در بهبود کیفیت خواب پرداخته و به این نتیجه رسیده‌اند که اثرات آرام‌بخشی و خواب‌آوری افتیمون از طریق تاثیر بر گیرنده‌های بنزودیازپین اعمال می‌شود.

خواص افتیمون برای پوست

افتیمون خاصیت آنتی‌اکسیدانی، ضد التهابی، ضد قارچی و ضد باکتریایی دارد و به همین دلیل نقش مهمی در حفظ سلامت پوست ایفا می‌کند. این گیاه به پیشگیری و درمان مشکلات پوستی مانند آکنه کمک می‌کند. همچنین می‌تواند از پوست در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد محافظت کند و جلوی پیری زودرس آن را بگیرد.

خواص افتیمون با شیر

در صورتی که از افتیمون برای افزایش شفافیت پوست استفاده می‌کنید، بهتر است آن را در مقداری شیر بخیسانید. چرا که جوانسازی پوست یکی از مهم‌ترین خواص شیر به شمار می‌رود و وقتی این نوشیدنی با افتیمون ترکیب می‌شود، اثرات درمانی گیاه به طرز چشمگیری افزایش می‌یابد.

همچنین اگر با مصرف گیاهان دارویی دچار مشکلات گوارشی می‌شوید، می‌توانید با مخلوط کردن افتیمون با شیر از بروز این عوارض جلوگیری کنید. چون شیر با متعادل کردن طبع گرم و خشک افتیمون، آن را برای شما قابل تحمل‌تر می‌کند.

عوارض افتیمون برای مغز و سایر اندام‌ها

مصرف افتیمون در مقادیر کم معمولا ایمن تلقی می‌شود و عارضه جدی به همراه ندارد. اما زیاده‌روی در استفاده از این گیاه می‌تواند به بروز عوارض ناخواسته منجر شود، از جمله:

مشکلات سلامت روان: مصرف بیش‌ازحد افتیمون ممکن است اثر عکس داشته باشد و باعث افسردگی شود.

ناراحتی گوارشی: از عوارض شایع زیاده‌روی در مصرف این گیاه می‌توان به حالت تهوع، استفراغ و معده‌درد اشاره کرد.

اختلال در تعادل مایعات و مواد مغذی: در صورت مصرف زیاد، خاصیت ملین افتیمون به افزایش دفع مایعات و مواد مغذی از بدن منجر می‌شود؛ وضعیتی که با خشکی دهان، افت انرژی، ضعف عمومی و خستگی مفرط همراه است.

There isn ‘t enough information available to know if dodder is safe. Dodder might cause stomach pain in some people.

اطلاعات کافی در مورد ایمنی افتیمون وجود ندارد. این گیاه ممکن است در بعضی افراد باعث معده‌درد شود.

موارد منع مصرف افتیمون

افتیمون برای همه مفید نیست و حتی در بعضی موارد می‌تواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند. افرادی که توصیه می‌شود از مصرف این گیاه بپرهیزند یا از آن با احتیاط استفاده کنند عبارت‌اند از:

زنان باردار: از آنجایی که افتیمون ممکن است باعث اسپاسم شکم شود، مصرف آن در دوران بارداری ممنوع است.

زنان شیرده: در بعضی کشور‌ها از افتیمون برای افزایش شیر استفاده می‌شود. اما چون شواهد علمی کافی در مورد ایمنی این گیاه وجود ندارد، بهتر است از مصرف آن در دوران شیردهی بپرهیزید.

کودکان: افراد کم‌سن‌وسال بیشتر از بزرگسالان در معرض خطر عوارض افتیمون هستند و به همین دلیل بهتر است از آن استفاده نکنند.

کسانی که دارو مصرف می‌کنند: افتیمون با بعضی دارو‌ها تداخل دارد. در صورت مصرف دارو، حتما قبل از امتحان کردن این گیاه برای دریافت مشاوره تغذیه اقدام کنید.

افراد مبتلا به آلرژی: کسانی که به افتیمون حساسیت دارند، باید از مصرف این گیاه یا محصولات حاوی آن خودداری کنند.

افراد با معده ضعیف: در کسانی که معده آنها ضعیف است، افتیمون ممکن است باعث مشکلات گوارشی شود. در این شرایط، مصرف افتیمون همراه با شیر می‌تواند به کاهش اثرات منفی آن کمک کند.

افراد با مزاج گرم و صفراوی: متخصصان طب سنتی توصیه می‌کنند افراد گرم‌مزاج از افتیمون همراه با سایر گیاهان (مثل بنفشه، کتیرا و زعفران) یا روغن بادام شیرین استفاده کنند تا دچار عارضه نشوند.

نحوه استفاده از افتیمون برای تقویت سلامت مغز و درمان بیماری‌ها

نحوه مصرف افتیمون به نوع بیماری شما بستگی دارد. جدول زیر رایج‌ترین روش‌های استفاده از این گیاه را نشان می‌دهد:

بیماری نحوه مصرف افتیمون

سردرد افتیمون را در یک لیوان شیر بخیسانید و سپس با ۷۵ گرم سکنجبین مخلوط کنید.

اضطراب پودر افتیمون ساییده‌شده را با عسل مخلوط کنید و صبح و عصر یک قاشق چای‌خوری از آن را بخورید.

یبوست پودر افتیمون را در کیسه پارچه‌ای بریزید و آن را ۲۰ دقیقه داخل آب جوش قرار دهید. سپس کیسه را فشار دهید تا عصاره گیاه گرفته شود.

درد‌های مفصلی روغن افتیمون را به تنهایی یا همراه با روغن زیتون یا سیاه‌دانه روی ناحیه مورد نظر ماساژ دهید.

کلام پایانی

از افتیمون برای درمان بیماری‌های مختلف از جمله مشکلات گوارشی، افسردگی و بیماری‌های عصبی استفاده می‌شود. با این حال، به دلیل اثرات قوی و پتانسیل تداخل این گیاه با داروها، مصرف آن باید با احتیاط و تحت نظر متخصص باشد.

سوالات متداول

در طب ایرانی برای چه مواردی از افتیمون استفاده می‌شود؟

گیاه افتیمون در طب ایرانی برای درمان سردرد، وسواس، کابوس و جنون و همچنین کمک به هضم غذا توصیه می‌شود.

پودر ماءالجبن افتیمونی چیست؟

این پودر از ترکیب افتیمون و آب پنیر (فرآورده جانبی لبنیات) به دست می‌آید و برای رفع یبوست، شقاق و مشکلات پوستی استفاده می‌شود.

آیا افتیمون قاعده‌آور است؟

تحقیقات در مورد خواص افتیمون نشان می‌دهد که این گیاه قاعده‌آور است و به تنظیم چرخه قاعدگی کمک می‌کند.

آیا افتیمون چاق‌کننده است؟

افتیمون بر ذخایر چربی بدن تاثیر ندارد. اما اگر با آب پنیر ترکیب شود، ماء الجبن افتیمونی به دست می‌آید که با بهبود عضله‌سازی باعث می‌شود فرد چاق‌تر به نظر برسد.

ترکیب افتیمون با روغن بادام شیرین در چه مواردی توصیه می‌شود؟

اضافه کردن چند قطره روغن بادام شیرین به افتیمون به کاهش طبع گرم و خشک این گیاه کمک می‌کند.

دمنوش افتیمون را چگونه آماده کنیم؟

گیاه خشک‌شده افتیمون را داخل یک کیسه پارچه‌ای کوچک بریزید و آن را به مدت ۲۰ دقیقه در آب جوش قرار دهید. برای اینکه از خواص دمنوش افتیمون بیشترین بهره را ببرید، هرگز گیاه را برای مدت طولانی نجوشانید. چون خواص دارویی آن کاهش می‌یابد.

چطور افتیمون اصل را تشخیص دهیم؟

افتیمون ممکن است با گیاه کشوت اشتباه گرفته شود؛ بنابراین هنگام خرید باید توجه داشته باشید که تخم افتیمون قرمز مایل به زرد و تخم کشوث قرمز مایل به سفید است.

گیاه افتیمون را از کجا تهیه کنیم؟

افتیمون را می‌توانید از عطاری‌های معتبر بخرید. بعضی مکمل‌های داروخانه‌ای از جمله اطریفل افتیمونی و شربت سکنجبین عنابی نیز حاوی این گیاه هستند.