پزشک خانواده تنها راه گریز از برخی چالش‌های نظام سلامت است

به گزارش مجله خبری نگار  از وبدا، مصطفی رضایی با بیان این مطلب افزود: اکنون گروهی از همکاران متشکل از عوامل اجرایی دانشگاه‌های پایلوت این برنامه وعوامل فنی در ستاد مدیریت شبکه، در حال تدوین نسخه ۰۳ هستند.

وی ادامه داد: برنامه پزشک خانواده یک قانون است که باید برای جمعیت تحت پوشش اجرایی شده و در راستای اجرای آن مسیر ارتقای بیشتر سلامت مردم و جامعه برنامه ریزی شود.

رضائی گفت: برنامه پزشک خانواده روستایی و شهری در شهر‌های زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت طی دو دهه گذشته اجرایی شده، اما برای شهر‌های بالای ۲۰ هزار نفر به لحاظ جمعیت بالای این مناطق ابتدا مقرر شد در دو استان فارس و مازندران به صورت پایلوت اجرا شود که از ۹ سال پیش تاکنون در قالب نسخه ۰۲ اجرایی شده است.

رییس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت تصریح کرد: این برنامه در اجرا افت و خیز‌ها و چالش‌هایی همچون تامین منابع مالی داشت، ولی همکاران نهایت تلاش خود را انجام دادند تا به صورت کامل اجرا شود. اجرای نسخه ۰۲ پیامد‌های مثبتی هم داشت که در راس این پیامد‌های مثبت بحث دسترسی بیشتر جمعیت تحت پوشش به برنامه بود.

رضایی افزود: بررسی‌های زیادی در نحوه اجرای نسخه ۰۲ پزشک خانواده در دو دانشگاه علوم پزشکی فارس و مازندران و همچنین توسط ستاد وزارت بهداشت انجام شده است.

وی ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکی فارس به مدت حدود ۶ سال به نظام ارجاع مطابق نسخه ۰۲ عمل کرد، ولی در پی بروز برخی مشکلات در سال‌های اخیر به دنبال نارضایتی‌هایی در خدمت گیرندگان در نظام ارجاع و انتخاب متخصص خلل وارد شد و آنطور که در مفاهیم برنامه پزشک خانواده آمده بود در این استان عمل نشد.

رضایی گفت: طی یک ماه گذشته جلسات متعددی در اتاق فکر معاونت بهداشت به ریاست معاون بهداشت وزارت بهداشت با سیاستگذاران کلان نظام سلامت و اعضای هیات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی برگزار شد و ضرورت پرداختن به برنامه پزشک خانواده به عنوان یکی از برنامه‌های دولت سیزدهم مورد تاکید قرار گرفت.

رییس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت ادامه داد: علاوه بر ملزومات قانونی برنامه پزشک خانواده که موجود است، یکی از برنامه‌های مورد تاکید دکتر عین اللهی وزیر بهداشت و همچنین رویکرد دکتر حیدری معاون بهداشت اجرای این برنامه است.

رضایی افزود: در همین راستا نشستی سه روزه با حضور همه صاحبنظران و مجریان برنامه پزشک خانواده برگزار شد تا درباره جنبه‌های مختلف نسخه ۰۲ اعم از مراحل تدوین واجرای آن تبادل نظر شود و در نهایت با بررسی تمامی جوانب این نسخه اصول و راهبرد‌هایی در جهت دستیابی هرچه سریع‌تر به برنامه‌ای که از طریق آن پزشک خانواده شهری اجرایی شود، تعیین شد.

پزشک خانواده تنها راه گریز از برخی چالش‌های نظام سلامت است

رضایی با بیان اینکه مهم‌ترین راهبرد این است که حاکمیت به این باور برسد که برنامه پزشک خانواده تنها راه گریز از برخی چالش‌های نظام سلامت است، گفت: در این نشست اصول برنامه پزشک خانواده و نحوه اجرای آن توسط ستاد‌های ملی، استانی و شهرستانی و همچنین چالش‌های نسخه شهری در استان‌های فارس و مازندران، مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در نهایت پس از جمع بندی نقطه نظرات، راهبرد‌ها و تکالیف اصلی برنامه و دستیابی به نسخه ۰۳ که ویرایش شده نسخه ۰۲ است، مورد تاکید و تصویب قرار گرفت.

وی بیان داشت: مقرر شد گروهی در معاونت بهداشت برای تدوین نسخه ۰۳ اقدام کنند که هم اکنون نیز این گروه در حال تدوین نسخه ۰۳ هستند. امیدواریم در نسخه ۰۳ شاهد کمترین موانع و چالش‌ها در اجرای برنامه پزشک خانواده باشیم. چالش‌هایی که موجب شده در برخی استان‌ها از اصول برنامه عدول شود، نیز باید پیگیری شوند.

رییس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت گفت: پنج کمیته برای تدوین و اجرای نسخه ۰۳ برنامه پزشک خانواده تشکیل خواهد شد. اول کمیته تامین اعتبار و نظام پرداخت که هزینه‌های اجرای برنامه و نظام پرداخت را پیش بینی می‌کند.

وی افزود: کمیته دوم به نام کمیته آموزش و اطلاع رسانی برنامه نقش هدایت و ارتقای آگاهی مردم در خصوص فواید برنامه پزشک خانواده را عهده دار است. این کمیته کاهش هزینه‌ها از جیب مردم با اجرای برنامه پزشک خانواده را اطلاع رسانی خواهد کرد. آگاهی بخشی به ارائه دهندگان خدمت نیز از وظایف این کمیته خواهد بود.

رضایی با بیان اینکه کمیته سوم کمیته بسته‌های خدمتی است، گفت: قریب به دو دهه است که بسته‌های خدمتی در نظام شبکه تعریف و اجرا می‌شوند که این بسته‌ها نیاز به بازنگری دارند. برخی از کارکرد‌ها و برنامه‌های حوزه سلامت باید احصاء شود و آن دسته از برنامه‌های خدمتی که تاثیرگذاری کمتری بر سلامت دارد باید مورد بازبینی قرار گیرد.

وی چهارمین کمیته را کمیته پایش و ارزشیابی برنامه نامید و افزود: بر اساس اهداف کلی و اختصاصی تعیین شده، ابزار‌های پایش در این کمیته تعیین و به صورت مستمر نحوه اجرا و دستیابی به اهداف برنامه پزشک خانواده ارزشیابی و پایش می‌شود.

رییس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت اظهار داشت: کمیته آی تی یا فناوری اطلاعات نیز پنجمین کمیته خواهد بود که اطلاعات لازم برنامه را پیگیری می‌کند. یک کمیته به نام کمیته نظام ارجاع نیز پیش بینی شده است که ممکن است زیر نظر کمیته فناوری اطلاعات یا جداگانه فعالیت کند. این کمیته پیگیر رفع موانع ارجاع برای اجرای صحیح‌تر برنامه خواهد بود.

وی عنوان کرد: پس از نهایی شدن نسخه ۰۳ این نسخه به برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی و صاحبنظران برای اعلام نظر نهایی ارسال می‌شود و پس از تصویب نهایی برای تامین اعتبار به دولت ارسال خواهد شد.

رضایی افزود: اجرای نسخه ۰۳ توسط ستاد‌ها استانی و ملی و پس از فراهم آوری زنجیره ارجاع در مدت کوتاهی اجرایی خواهد شد تا پیامد‌های اجرای برنامه برای مردم ملموس شود.

به گزارش مجله خبری نگار بر اساس نظام ارجاع، بیماران ابتدا به پزشک خانواده که یک پزشک عمومی است مراجعه می‌کنند و در صورت نیاز به استفاده از خدمات تشخیصی یا درمانی پزشک متخصص یا فوق تخصص ارجاع داده می‌شوند.

بدین ترتیب اگر بیماری افراد با مراجعه به پزشک عمومی تشخیص داده شده و درمان شود، بیمار یا بیمه‌ها هزینه‌های بیشتری برای مراجعه به پزشک متخصص یا فوق تخصص پرداخت نخواهند کرد.

نظام ارجاع و پزشکی خانواده بخشی از تکالیف قانونی در برنامه‌های پنجم و ششم توسعه محسوب می‌شود که اجرای آن بر عهده سازمان‌های بیمه گر درمانی است.