۸ مطالبه بزرگ دانشمندان از کنگره جدید آمریکا؛ آیا دموکرات‌ها می‌توانند جلوی سیاست‌های علمی ترامپ را بگیرند؟

به گزارش مجله خبری نگار، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اکثریت قابل توجهی را برای دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره به ارمغان آورده است. کنگره جدید از ژانویه ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز می‌کند و دموکرات‌ها وعده داده‌اند سیاست‌های اقتصادی دونالد ترامپ، جنگ ایران و آمریکا و سایر اقدامات دولت ترامپ را به طور جدی بررسی کنند. با این حال، هنوز مشخص نیست مقابله با سیاست‌های دولت ترامپ در حوزه علم و پژوهش تا چه اندازه در اولویت آنها قرار داشته باشد.

جامعه علمی آمریکا خواسته‌های متعددی از کنگره جدید دارد؛ از محدود کردن دخالت‌های سیاسی در تامین مالی پژوهش‌ها گرفته تا افزایش بودجه تحقیقات و احیای استقلال نهاد‌های علمی. با این حال، به نقل از ساینس تحقق این مطالبات با محدودیت‌های سیاسی، حقوقی و اقتصادی روبه‌رو است.

محدود کردن نظارت سیاسی بر تامین مالی پژوهش‌ها

یکی از مهم‌ترین خواسته‌های کوتاه مدت پژوهشگران، جلوگیری از افزایش دخالت‌های سیاسی در اعطای کمک‌هزینه‌های فدرال است. در همین راستا، ۱۱۶ سازمان علمی، از جمله انجمن آمریکایی پیشبرد علوم، از رهبران کنگره خواسته‌اند بندی را در لایحه موقت بودجه حفظ کنند که مانع اجرای تغییرات پیشنهادی دفتر مدیریت و بودجه کاخ سفید در قوانین مربوط به کمک‌هزینه‌ها و قرارداد‌های فدرال می‌شود.

دولت ترامپ پیشنهاد داده است مقام‌های سیاسی اختیار بیشتری در انتخاب پژوهش‌های مورد حمایت داشته باشند، سازمان‌های دولتی بتوانند بدون ارائه دلیل کمک‌هزینه‌ها را لغو کنند و همکاری‌های بین‌المللی محدود شود. ده‌ها هزار دانشمند پیش‌تر با این تغییرات مخالفت کرده‌اند. با توجه به حمایت گسترده سازمان‌های علمی از این موضوع، احتمال تحقق این خواسته نسبتاً خوب ارزیابی شده است.

جلوگیری از تعیین سقف برای هزینه‌های غیرمستقیم پژوهش

دانشگاه‌ها و مراکز پزشکی برای انجام تحقیقات با بودجه فدرال، هزینه‌های جانبی و غیرمستقیمی متحمل می‌شوند که دولت آنها را بر اساس توافق با هر موسسه بازپرداخت می‌کند.

پس از آغاز ریاست‌جمهوری ترامپ، موسسه ملی سلامت آمریکا نرخ بازپرداخت این هزینه‌ها را تقریبا به نصف کاهش داد و برخی سازمان‌های دیگر نیز برای آنها سقف تعیین کردند. دادگاه‌ها این تصمیمات را به دلیل رعایت نشدن رویه‌های قانونی لغو کردند و کنگره نیز سال گذشته مانع اجرای سقف‌های جدید شد.

با این حال، احتمال دارد دفتر مدیریت و بودجه دوباره با رویکردی متفاوت برای اعمال این محدودیت‌ها اقدام کند. به همین دلیل، احتمال موفقیت مخالفان در جلوگیری از این تصمیم متوسط ارزیابی شده است.

بازگرداندن اختیار کنگره در تعیین بودجه‌های پژوهشی

بر اساس قانون اساسی آمریکا، اختیار تعیین بودجه دولت در دست کنگره است؛ اما ترامپ بار‌ها دستورالعمل‌های بودجه‌ای کنگره را نادیده گرفته و با کاهش توقف حمایت مالی از برخی فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با تغییرات اقلیمی، سلامت عمومی، عدالت اجتماعی و تنوع نیروی کار اقدام کرده است.

همچنین، کمک‌هزینه‌ها و قرارداد‌های برخی دانشگاه‌ها به دلیل اتهام‌های مربوط به یهودستیزی و نقض حقوق مدنی مسدود شده‌اند.

دموکرات‌ها بازگرداندن اختیار کنگره در زمینه هزینه‌کرد بودجه را در اولویت قرار داده‌اند، اما مشخص نیست تا چه اندازه از سازمان‌ها و برنامه‌های پژوهشی حمایت کنند. احتمال پیگیری حقوقی این موضوع و ارجاع پرونده‌ها به دیوان عالی آمریکا نیز وجود دارد. چشم‌انداز تحقق این خواسته نامشخص است.

افزایش بودجه‌های پژوهشی

افزایش بودجه تحقیقات یکی دیگر از مطالبات جامعه علمی است؛ اما اختلافات حزبی بر سر هزینه‌های دفاعی و غیرنظامی، مذاکرات بودجه سال مالی ۲۰۲۷ را متوقف کرده است. احتمال دارد کنگره با تصویب یک مصوبه موقت، هزینه‌ها را در سطح فعلی حفظ کند و تصمیم‌گیری نهایی را به کنگره جدید واگذار کند.

اگرچه کنگره تحت کنترل جمهوری‌خواهان در سال گذشته با بخش عمده درخواست‌های ترامپ برای کاهش شدید بودجه پژوهش‌ها مخالفت کرد، افزایش بودجه یک سازمان یا رشته علمی مشخص بدون افزایش کلی هزینه‌های برنامه‌های غیرنظامی دولت دشوار است. همچنین، با توجه به کسری بودجه ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا، افزایش بودجه تحقیقات چندان محتمل نیست.

احیای استقلال بنیاد ملی علوم آمریکا

استقلال بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF) نیز از دیگر خواسته‌های پژوهشگران است. ترامپ در ماه آوریل اعضای هیئت ملی علوم را که بر فعالیت‌های این بنیاد نظارت دارند، برکنار کرد. دولت همچنین تعداد کارکنان بنیاد را ۳۰ درصد کاهش داد، فراخوان‌های پژوهشی را محدود کرد و بخش علوم اجتماعی، رفتاری و اقتصادی آن را حذف کرد.

در مقابل، جایگاه و بودجه بخش جدیدی از بنیاد که بر تجاری‌سازی فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی و افزایش مشارکت مالی صنایع تمرکز دارد، افزایش یافته است.

دموکرات‌ها وعده داده‌اند مسئولان بنیاد و کاخ سفید را درباره این تصمیمات مورد پرسش قرار دهند؛ اما توانایی آنها برای بازگرداندن شرایط قبلی محدود است. این سازمان همچنین از آوریل ۲۰۲۵ تاکنون حتی مدیر موقت نداشته است. بنابراین، احتمال احیای استقلال آن ضعیف ارزیابی می‌شود.

جلوگیری از تغییرات در سرشماری سال ۲۰۳۰

اداره سرشماری آمریکا پیشنهاد داده است افراد غیرشهروند از آمارگیری سراسری سال ۲۰۳۰ حذف شوند و پرسش‌های مربوط به نژاد و قومیت نیز کنار گذاشته شوند.

این پیشنهاد با مخالفت گسترده گروه‌های علمی و حقوق مدنی مواجه شده و بیش از ۱۰۰ هزار نظر اعتراضی درباره آن ثبت شده است. همچنین، ۱۶ سناتور دموکرات خواستار پس گرفتن این پیشنهاد شده‌اند.

منتقدان معتقدند حذف افراد غیرشهروند با قانون اساسی مغایرت دارد و می‌تواند اعتبار شاخص‌های مؤثر بر توزیع بودجه‌های عمومی و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد. احتمال دارد این تغییرات مقدمه‌ای برای افزودن پرسش تابعیت به سرشماری باشد؛ موضوعی که دیوان عالی آمریکا پیش از سرشماری سال ۲۰۲۰ با آن مخالفت کرده بود. احتمال تحقق این خواسته نامشخص است.

تسهیل مهاجرت متخصصان فناوری

پژوهش‌های دانشگاهی آمریکا به نیروی متخصص خارجی، به‌ویژه دانشجویان و پژوهشگران چینی، وابستگی زیادی دارند و بسیاری از مدیران شرکت‌های بزرگ فناوری این کشور نیز در خارج از آمریکا متولد شده‌اند.

با این حال، دولت ترامپ محدودیت‌هایی برای مهاجرت قانونی اعمال کرده و تنش‌های آمریکا و چین نیز طرح‌های تسهیل اقامت دانش‌آموختگان رشته‌های پیشرفته علوم و مهندسی را با مشکل مواجه کرده است.

اگرچه هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات با ضرورت اصلاح نظام مهاجرتی برای تقویت اقتصاد و نوآوری موافق‌اند، اختلاف‌نظر‌ها درباره مدیریت مرز‌ها و مهاجران غیرقانونی مانع پیشرفت این اصلاحات شده است. انتخاب استیون میلر، طراح سیاست‌های مهاجرتی ترامپ، به‌عنوان رئیس جدید دفتر کارکنان کاخ سفید نیز احتمال اصلاح این سیاست‌ها را کاهش داده است.

توافق بر سر ایجاد عصر طلایی علم

بسیاری از رهبران علمی معتقدند نظام حمایت دولت آمریکا از پژوهش‌های دانشگاهی که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت و نقش مهمی در پیشتازی علمی این کشور داشت، نیازمند بازنگری است.

در همین راستا، مایکل کراتسیوس، مشاور علمی ترامپ، در ماه ژوئیه برنامه‌ای ۹۲ صفحه‌ای برای ایجاد «عصر طلایی علم» ارائه کرد که اولویت‌ها و پیشنهاد‌های رئیس‌جمهور را در بر می‌گیرد. با این حال، بخش‌هایی از این برنامه بحث‌برانگیز هستند و برخی دیگر جزئیات مشخصی برای اجرا ندارند. بنابراین، هنوز توافقی درباره چگونگی تحقق این هدف وجود ندارد.

چشم‌انداز پیش رو

موفقیت دموکرات‌ها در اجرای برنامه‌های خود به میزان حمایت جمهوری‌خواهان و توانایی آنها برای مقابله با تهدید‌های ترامپ به وتوی مصوبات بستگی دارد. از سوی دیگر، دموکرات‌های میانه‌رو که با وعده بهبود خدمات درمانی، کاهش قیمت‌ها و مبارزه با فساد پیروز انتخابات شده‌اند، اولویت‌های سیاسی دیگری نیز دارند. با توجه به فاصله تنها دو ساله تا انتخابات بعدی، این احتمال وجود دارد که مسائل علمی و پژوهشی در مقایسه با سایر موضوعات جایگاه پایین‌تری در دستور کار کنگره جدید پیدا کنند.